Kobieta z mlekotokiem trzyma się za pierś
Paulina Kłos-Wojtczak

Mlekotok – co to jest? Przyczyny i leczenie

Mleko w piersiach w warunkach fizjologicznych pojawia się u kobiet w ciąży (najczęściej pod koniec ostatniego trymestru) i karmiących (w trakcie laktacji). Istnieją jednak przypadki, gdy płyn ten pojawia się u pań, które nie spodziewają się dziecka, a nawet u mężczyzn. Czym jest mlekotok? Jakie są jego przyczyny i leczenie?

Czym jest mlekotok?

O zjawisku mlekotoku (łac. galactorrhoea) mówi się wówczas, gdy wydzielanie mleka z brodawek sutkowych nie ma związku z okresem ciąży i laktacji. Jest to częsty objaw hiperprolaktynemii (zwiększenia stężenia prolaktyny) – dotyka aż 30-84% chorych. Hormon ten produkowany jest przez przysadkę mózgową (przedni płat) i odpowiada za rozrost gruczołów sutkowych, a także sam proces laktacji, czyli produkcji mleka. Nadmierna produkcja prolaktyny może pojawić się jednak na skutek rozwoju makro- i mikrogruczolaków przysadki, a także jako konsekwencja m.in. sytuacji stresowych czy długotrwałego przyjmowania niektórych leków. Gdy zatem zauważy się u siebie objawy mlekotoku, a nie jest się w ciąży lub w okresie laktacji, należy udać się do lekarza w celu wykonania rutynowych badań diagnostycznych.

Mlekotok – przyczyny. Co powoduje mlekotok?

Przyczyn mlekotoku (niezwiązanego z ciążą i laktacją) może być wiele i na ogół mają one związek z zaburzeniami endokrynologicznymi. Niestety poznanie powodów patologicznego pojawienia się hiperprolaktynemii jest czasami ciężkie i żmudne, a przede wszystkim wymaga wykonania wielu badań – m.in. stężenia prolaktyny (w tym także w teście z metoklopramidem), hormonów tarczycy i hormonów płciowych. Dodatkowym narzędziem diagnostycznym jest także rezonans magnetyczny głowy.

Zaburzenia na osi podwzgórze-przysadka mogą być konsekwencją toczącego się stanu zapalnego, nowotworu, gruczolaków przysadki, a także uszkodzenia międzymózgowia. Ponadto zjawisko wydzielania mleka bez ciąży i u mężczyzn może być oznaką innych chorób, takich jak np. cukrzyca, niedoczynność tarczycy, niewydolność wątroby, choroba Addisona, a także przewlekła niewydolność nerek. Ilość wydzielanego mleka może zwiększać się pod wpływem bodźców stresowych oraz dużego wysiłku fizycznego.

Co ciekawe, mlekotok nie zawsze oznacza hiperprolaktynemii. Może pojawić się nawet z niskim lub prawidłowym stężeniem prolaktyny. W takiej sytuacji lekarz bierze pod uwagę możliwość występowania zaburzeń w metabolizmie miedzi, np. chorobę Wilsona.

Mlekotok bez ciąży może być także wynikiem przyjmowania niektórych leków, w tym m.in.:

  • trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych,
  • obniżających ciśnienie tętnicze krwi,
  • niektórych hormonów płciowych,
  • stosowanych w leczeniu choroby wrzodowej,
  • opioidów,
  • przeciwwymiotnych.

Dodatkowo mlekotok może pojawić się po zażyciu tabletek antykoncepcyjnych zawierających w składzie estrogeny. Stosunkowo rzadko mlekotok ma podłoże idiopatyczne, co oznacza, że nie da się stwierdzić przyczyn pojawienia się tego schorzenia.

Ważne jest to, że w przypadku hiperprolaktynemii poza wydzielaniem mleka można zaobserwować powiększenie gruczołów piersiowych, ból piersi, zaburzenia miesiączkowania, problemy z potencją, a także z zajściem w ciążę (nadmiar prolaktyny hamuje owulację, a to z kolei rodzi problemy z zapłodnieniem).

Powiązane produkty

Mlekotok – leczenie

Lekarz podejmuje się leczenia mlekotoku wyłącznie u mężczyzn i kobiet, które nie są w ciąży i w okresie laktacji. Najważniejszym celem leczenia mlekotoku, przy jednoczesnej hiperprolaktynemii, jest przede wszystkim ustabilizowanie poziomu tego hormonu. W ramach leczenia endokrynologicznego konieczne jest dodatkowo wykluczenie guza przysadki mózgowej i dokładne sprawdzenie czynności tarczycy.

W farmakologii mlekotoku stosuje się głównie agonistów dopaminy, w tym m.in. chinagolid, kabergolinę i bromokryptynę. Przyjmowanie tej ostatniej substancji aktywnej obarczone jest jednak wieloma skutkami ubocznymi, m.in. zaburzeniami ciśnienia i sennością.

W przypadku, gdy przyczyną mlekotoku jest guz przysadki, konieczne jest jego usunięcie na drodze chirurgicznej.

Mlekotok u mężczyzn

Wiele osób zastanawia się, po co mężczyznom brodawki sutkowe. Karol Darwin uważał, że służą one również do wykarmienia potomstwa. Prawda jest taka, że przez pierwsze dni życia zarodkowego wszyscy jesteśmy dziewczynkami. Dopiero ok. 12. tygodnia życia w łonie matki zaczynają rozwijać się męskie cechy płciowe pod wpływem testosteronu.

U mężczyzn przyczyną mlekotoku jest na ogół ginekomastia, czyli powiększenie gruczołów piersiowych przy jednoczesnym spadku poziomu testosteronu.

  1. M. Karasek, M. Pawlikowski i A. Lewiński, Hyperprolactinemia: causes, diagnosis, and treatment, „Endokrynologia Polska”, nr 6 2006.
  2. M. Kunicki, Hiperprolaktynemia, „Ginekologia po Dyplomie”, nr 1 2016.
  3. B. Banecka, T. Jaklińska i L. Szewczyk, Hiperprolaktynemia: aspekty diagnostyczne i terapeutyczne, „Endokrynologia Pediatryczna”, nr 4 2005.

 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Krztusiec – przyczyny, objawy, leczenie kokluszu

    Krztusiec (koklusz) jest ostrą chorobą zakaźną dróg oddechowych wywołaną przez pałeczki krztuśca. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową. Na ciężki przebieg krztuśca narażone są zwłaszcza niemowlęta poniżej 6. miesiąca życia. Jak przebiega krztusiec i jak go rozpoznać? Jak wygląda leczenie kokluszu? W jaki sposób można się przed nim uchronić?

  • Łuszczyca paznokci – przyczyny, objawy, leczenie

    Łuszczyca jest przewlekłą zapalną chorobą skóry, przebiegającą z okresami remisji i zaostrzeń, na którą w Polsce choruje prawie milion osób. Choroba najczęściej występuje u rasy białej i w umiarkowanej strefie klimatycznej. Pierwsze objawy łuszczycy mogą wystąpić w dowolnym wieku, jednak zwykle pojawiają się we wczesnym okresie dorosłego życia lub później, około 50–60 roku życia. Łuszczyca charakteryzuje się występowaniem zmian chorobowych zarówno na skórze gładkiej, jak i na owłosionej skórze głowy, a także zmianami w obrębie płytek paznokciowych dłoni i stóp. W cięższych postaciach łuszczyca może również zająć stawy. Zmianom paznokciowym z reguły towarzyszą zmiany w obrębie skóry, chociaż zdarza się, że zmiany chorobowe obejmujące aparat paznokciowy wyprzedzają pojawienie się zmian skórnych nawet o dziesiątki lat.

  • Zakrzepica – przyczyny, objawy, profilaktyka zakrzepowego zapalenia żył powierzchniowych i głębokich

    Zakrzepica (zakrzepowe zapalenie żył) polega na powstaniu w naczyniu żylnym zakrzepu w wyniku zaburzonego przepływu krwi. Nieleczona prowadzi do groźnych powikłań, m.in. do zatorowości płucnej. Wyróżnia się zapalenie żył głębokich i powierzchniowych. Jakie objawy daje zakrzepica i w jaki sposób się ją leczy? Czy istnieją sposoby na to, by jej zapobiec?

  • HIV – charakterystyka, epidemiologia, transmisja

    Wirus HIV jest przyczyną jednej z najgroźniejszych i najbardziej uporczywych epidemii w dziejach ludzkości. Szacuje się, że 37 milionów osób na świecie jest nim zakażonych. Postęp, jaki dokonał się w leczeniu, sprawił, że ich jakość życia uległa poprawie. Jakie są nowoczesne metody leczenia zakażenia wirusem HIV?

  • Nadżerka szyjki macicy (ektopia) – przyczyny, objawy, metody leczenia

    Termin „nadżerka szyjki macicy” oznacza ubytek błony śluzowej. Często jest on nieprawidłowo stosowany na określenie ektopii, która jest zupełnie innym schorzeniem. Rzekoma nadżerka szyjki macicy (tak brzmi inna nazwa ektopii) to zastępowanie nabłonka płaskiego, który fizjologicznie pokrywa tarczę szyjki macicy, nabłonkiem gruczołowym. Zazwyczaj nie daje ona żadnych objawów, a kobieta dowiaduje się o jej istnieniu podczas rutynowego badania ginekologicznego. Kiedy ektopia wymaga szerszej diagnostyki i leczenia? Jakie metody usunięcia „nadżerki” szyjki macicy stosuje się najczęściej?

  • Gastrolog – czym się zajmuje? Jakie choroby leczy?

    Lekarz gastroenterolog jest specjalistą w zakresie chorób układu pokarmowego. Gastrolog diagnozuje i leczy pacjentów z problemami gastrycznymi. Jakimi konkretnie dolegliwościami się zajmuje? Kiedy warto się do niego udać? Czy do gastrologa jest potrzebne skierowanie? Odpowiadamy.

  • Atak paniki – jak wygląda? Co robić, gdy się pojawia?

    Ataki paniki są jednymi z najczęściej występujących zaburzeń lękowych, tuż po zespole lęku uogólnionego oraz fobii społecznej. Objawiają się nagłymi napadami silnego lęku, którym towarzyszą symptomy, takie jak: kołatanie serca, zawroty głowy, duszności, nadmierne pocenie się czy strach przed śmiercią. Dowiedz się, w jaki sposób można sobie poradzić, gdy pojawia się atak paniki.

  • Czego nie można robić przy nadżerce szyjki macicy ? Jak postępować po jej usunięciu?

    Nadżerka szyjki macicy jest rozpoznaniem, które może usłyszeć wiele kobiet w gabinecie ginekologicznym. Warto podkreślić jednak, że określenie „nadżerka” używane jest najczęściej w nieprawidłowy i potoczny sposób. Czym jest nadżerka oraz jak postępować po zabiegu jej usunięcia?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij