Wystarczy sześć minut ćwiczeń dziennie, żeby zmniejszyć ryzyko choroby Alzheimera

Nowozelandzcy naukowcy odkryli, że krótkie, ale intensywne ćwiczenia fizyczne zwiększają produkcję neurotroficznego czynnika pochodzenia mózgowego. W jaki sposób wpływa to na ryzyko wystąpienia chorób neurodegeneracyjnych?

Czy ćwiczenia fizyczne mogą nas uchronić przed demencją?

Według nowego badania przeprowadzonego przez naukowców z Nowej Zelandii i opublikowanego w czasopiśmie „The Journal of Physiology” zaledwie sześć minut intensywnych ćwiczeń każdego dnia może opóźnić wystąpienie chorób neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Alzheimera i choroba Parkinsona. Badacze odkryli, że regularny, krótkotrwały, aczkolwiek dynamiczny ruch zwiększa produkcję wyspecjalizowanego białka – neurotroficznego czynnika pochodzenia mózgowego (BDNF, ang. brain-derived neurotrophic factor), który wpływa m.in. na neuroplastyczność mózgu, czyli zdolność tego organu do zmian w strukturach neuronów i do dostosowywania się do zmieniających się warunków.

Podczas eksperymentu zbadano wpływ kilku czynników na produkcję BDNF: dwudziestogodzinnego postu przerywanego (ang. intermittent fasting), długo trwającego, ale lekkiego wysiłku (90-minutowej spokojnej jazdy na rowerze), 6-minutowych ćwiczeń o wysokiej intensywności oraz połączenia postu i ćwiczeń. Odkryto, że energiczne, krótkie ćwiczenia są najskuteczniejszym sposobem na zwiększenie wytwarzania neurotroficznego czynnika pochodzenia mózgowego – wzrósł on od czterech do pięciu razy.

BDNF – czym jest neurotroficzny czynnik pochodzenia mózgowego?

Neurotroficzny czynnik pochodzenia mózgowego należy do polipeptydowych czynników wzrostu. Jest on syntetyzowany w komórkach ośrodkowego oraz obwodowego systemu nerwowego i odgrywa istotną rolę w ich prawidłowym funkcjonowaniu. Największa jego ekspresja zachodzi w hipokampie i korze mózgowej – obszarach, które odpowiadają m.in. za wyższe funkcje poznawcze, czyli uwagę, pamięć, myślenie czy język.

Badania potwierdzają, że obniżenie poziomu BDNF (oraz innych czynników neurotroficznych) jest jedną z przyczyn neurodegeneracji neuronów i towarzyszy rozwojowi chorób: Alzheimera, Parkinsona czy Huntingtona. Dlatego też tak istotne jest wyrównywanie deficytów tego białka. Naukowcy poszukują sposobów, aby było to możliwe. Jedną z proponowanych metod jest bezpośrednie podawanie białka w miejscu uszkodzenia neuronów. Alternatywą jest szukanie czynników, które mogłyby stymulować jego produkcję. Wyniki różnych eksperymentów przeprowadzanych w ostatnich latach potwierdzają, że zdrowa, dobrze zbilansowana dieta, ćwiczenia fizyczne i techniki stymulujące rozwój funkcji poznawczych mają wpływ na zwiększenie wytwarzania BDNF w organizmie. Pomocne w tym względzie okazują się również (co także potwierdzają badania) substancje pochodzenia naturalnego. Grupami związków zdolnymi do nasilenia produkcji omawianego białka są m.in. polifenole roślinne oraz terpeny.

Krótkie, ale intensywne ćwiczenia zwiększają produkcję białka BDNF

Naukowcy z Nowej Zelandii uważają, że obserwowany wzrost neurotroficznego czynnika pochodzenia mózgowego podczas intensywnych, 6-minutowych ćwiczeń może być spowodowany zwiększoną liczbą płytek krwi, które przechowują duże ilości BDNF. Inna hipoteza mówi, że jest to związane ze zmianą substratu energetycznego dla mózgu z glukozy na mleczan. Prawdopodobnie inicjuje to szlaki odpowiedzialne za podniesiony poziom BDNF we krwi.

We wspomnianym badaniu wzięło udział 12 aktywnych fizycznie osób (6 mężczyzn i 6 kobiet w wieku od 18 do 56 lat). Niezbędne są dalsze prace, aby gruntownie zbadać mechanizmy odpowiedzialne za wzrost BDNF podczas ćwiczeń. Uczeni chcą także zgłębić temat tego, czy połączenie ruchu z postem przerywanym może zoptymalizować produkcję białka.