Mania prześladowcza - kobeta boi się, że ktoś ją śledzi w ciemnym przejściu podziemnym
Weronika Grzywna

Mania prześladowcza – objawy, przyczyny

Życie w poczuciu ciągłego zagrożenia i śledzenia przez innych to ogromny dyskomfort, który jest jednak codziennością osób z manią prześladowczą. Warto znać charakterystyczne objawy towarzyszące temu zaburzeniu, aby w porę rozpoznać je u siebie lub u osoby nam bliskiej i zareagować, wdrażając odpowiednie techniki lecznicze.

Mania prześladowcza, inaczej urojenia prześladowcze, to jeden z typów zaburzeń urojeniowych zaklasyfikowanych w ICD-10. Z definicji są to zaburzenia myślenia, które polegają na przekonaniu osoby chorej o istnieniu rzeczy, zjawisk i wydarzeń wokół niej, które w rzeczywistości nie istnieją. Co to jest mania prześladowcza? Jakie są jej przyczyny i jak wygląda leczenie?

Mania prześladowcza – jakie daje objawy?

Mania prześladowcza to często używane potoczne pojęcie odnoszące się do urojeń prześladowczych. Jest ona jednym z typów zaburzenia urojeniowego, do którego diagnozy konieczne jest zaobserwowanie charakterystycznych objawów manii przez co najmniej 1 miesiąc.

Jakie są objawy manii prześladowczej? Osoba chora uważa, że inni ludzie lub grupy osób chcą ją skrzywdzić lub spowodować jej cierpienie. Chory uważa, że jest prześladowany i obserwowany przez innych. Może być przekonany, że jest m.in. podsłuchiwany, podglądany czy filmowany. Ponadto osoba cierpiąca na urojenia prześladowcze może sądzić, że jest przedmiotem szczególnego zainteresowania innych osób (urojenia ksobne).

Osoby chore są nadmiernie podejrzliwe i nadinterpretują wydarzenia, nadając im szczególne znaczenie i odnosząc je do siebie. Mogą one szukać sprawiedliwości poprzez zgłaszanie podejrzanych w ich opinii zachowań innych osób. Pacjent jest przekonany o prawdziwości swoich urojeń. Uważa, że inni go nie rozumieją.

Osobom cierpiącym na manię prześladowczą może towarzyszyć wrogie nastawienie do bliskich osób, nagłe zrywanie kontaktów i izolowanie się od innych z obawy przed podglądaniem i inwigilacją. Ponadto pacjenci doświadczają nasilonych stanów lęku, zagrożenia i niepokoju. Osoby chore nie czują się bezpiecznie nawet w swoim domu.

Warto zdawać sobie sprawę z tego, że przeżywanie nasilonej mani prześladowczej może zagrażać zdrowiu i życiu pacjenta. Osoby przekonane o tym, że inni chcą wyrządzić im krzywdę, mogą być bardziej skłonne do lekkomyślnych i jednocześnie agresywnych zachowań względem zarówno siebie, jak i innych.

Czym jest paranoja indukowana? Dowiedz się na DOZ.pl

Mania prześladowcza – przyczyny

Urojenia prześladowcze nie są odrębną jednostką chorobową, a objawem, który występuje w przebiegu różnego rodzaju schorzeń i chorób psychicznych. Mania prześladowcza często obserwowana jest również u osób starszych, które są bardziej podatne na zachorowanie ze względu na swój wiek i starzenie się organizmu.

Przyczyną urojeń prześladowczych mogą być:

  • zespoły urojeniowe,
  • ostre zaburzenia psychotyczne,
  • schizofrenia,
  • reakcje będące skutkiem traumatycznego wydarzenia,
  • zaburzenia afektywne,
  • zaburzenia psychotyczne wywołane dysfunkcją lub uszkodzeniem mózgu,
  • zaburzenia endokrynologiczne,
  • stosowanie niektórych leków,

Możliwe jest również wystąpienie manii prześladowczej po narkotykach lub nadużywaniu innych substancji psychoaktywnych, np. alkoholu.

Polecane dla Ciebie

Mania prześladowcza – leczenie

Jak pomóc osobie doświadczającej manii prześladowczej? Kluczowe będzie przede wszystkim właściwe rozpoznanie, które pomoże w przygotowaniu odpowiedniego i indywidualnego planu leczenia. Leczenie manii prześladowczej zależne będzie bowiem od tego, z jaką chorobą urojenia współwystępują.

Terapia ma zazwyczaj charakter kompleksowy i obejmuje zarówno psychoterapię, jak i farmakoterapię. Wprowadzenie psychoterapii zależne będzie natomiast od tego, czy możliwe jest stałe utrzymanie kontaktu z osobą chorą. Terapia w manii prześladowczej polega zaś na m.in. kontroli urojeń, nauce rozpoznawania rzeczywistości oraz nauce krytycznej postawy wobec zaburzeń.

Leki stosowane w manii prześladowczej z kolei mają za zadanie zmniejszyć nasilenie odczuwanych objawów. W większości przypadków stosowane są leki psychotyczne, ale w zależności od przyczyny urojeń prześladowczych specjalista może również wdrożyć farmakoterapię wykorzystywaną w leczeniu innych zaburzeń.

Czy mania prześladowcza jest wyleczalna?

To, czy mania prześladowcza będzie wyleczalna, zależne jest od tego, co wywołało wystąpienie objawów. Jeżeli urojenia prześladowcze współwystępują ze schizofrenią, warto wówczas wiedzieć, że schizofrenia jest chorobą przewlekłą, wymagająca stałego leczenia.

Jeżeli zaś mania prześladowcza występuje w depresji lub wywołana jest silnym stresem, wtedy po wdrożeniu odpowiedniego leczenia możliwe jest całkowite ustąpienie objawów.

  1. Bentall, R.P., Corcoran, R., Howard, R., Blackwood, N., Kinderman, P. (2001). Persecutory delusions: a review and theoretical integration. Clinical Psychology Review, 21, 1143-1192.
  2. Krzystanek, M. (2007). Schizofrenia, zaburzenia typu schizofrenii (schizotypowe) i urojeniowe. Psychiatria. Podręcznik dla studentów pielęgniarstwa. Katowice.
  3. Nieznański, M. (2003). Czynniki poznawcze w genezie przekonań urojeniowych. Studia Psychologica nr 4, 151-161.
  4. Slivinski, N. (2021). What Are Delusions of Persecution?, dostęp online: https://www.webmd.com/schizophrenia/delusions-persecution, dostęp: 19.11.2022.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Choroba Sanfilippo – objawy, przyczyny, leczenie

    Choroba Sanfilippo to bardzo rzadka choroba genetyczna, określana jako mukopolisacharydoza typu 3 (MPS III). Nazwa choroby pochodzi od nazwiska lekarza, który w 1963 roku po raz pierwszy opisał ten typ mukopolisacharydozy – dr. Sylvestra Sanfilippo.

  • Choroba Wilsona – objawy, leczenie i przewidywana długość życia

    Choroba Wilsona to schorzenie prowadzące do nadmiernego gromadzenia się miedzi w organizmie. Przyczyną jest mutacja genetyczna, wskutek której dochodzi do defektu białka odpowiadającego za transport miedzi w organizmie. W konsekwencji miedź nie jest wydalana z organizmu, tylko gromadzi się w narządach, prowadząc do ich uszkodzenia.

  • Chłoniak Burkitta – objawy, przyczyny i rokowanie

    Przyczyną chłoniaka jest niekontrolowany rozrost puli limfocytów, a głównym skutkiem ubocznym – upośledzenie układu immunologicznego ze względu na utratę funkcji zmienionych komórek. Najczęstszą przyczyną zgonu wśród pacjentów cierpiących na nowotwory krwi są pozornie niegroźne infekcje – i właśnie tak zabija chłoniak Burkitta.

  • Odmrożenia – stopnie i objawy. Co robić i jak zabezpieczyć skórę przed zimnem?

    Odmrożenie z zimna to stan skóry, w którym jej warstwa ochronna została uszkodzona przez działanie niskich temperatur. Może to prowadzić do bolesności, pieczenia, zaczerwienienia i obrzęku, a w ciężkich przypadkach nawet do amputacji kończyn lub ich fragmentów. W celu uniknięcia odmrożenia należy zachować ostrożność podczas długotrwałego przebywania na mrozie, chronić skórę odpowiednim ubraniem czy stosować kremy i maści ochronne.

  • Halitoza – brzydki, nieprzyjemny zapach z ust – jak go zwalczać?

    Halitoza jest jedną z najczęstszych przyczyn zgłaszania się pacjentów do gabinetów stomatologicznych. Nieprzyjemny zapach z ust nie zawsze wiąże się z obecnością stanów patologicznych w jamie ustnej. Istnieje szereg przyczyn wynikających ze schorzeń układu pokarmowego i problemów laryngologicznych. Często źródłem problemu jest nieprawidłowa dieta.

  • Sprue tropikalna (psyloza) – przyczyny i objawy choroby przypominającej celiakię

    Sprue tropikalna jest chorobą zakaźną, która występuje głównie w krajach tropikalnych i subtropikalnych. Objawia się nieprawidłowym trawieniem i wchłanianiem składników pokarmowych, co prowadzi do poważnych niedoborów składników odżywczych, głównie witaminy B12 i kwasu foliowego, a także do anemii. Leczenie sprue tropikalnej jest uzależnione od przyczyny i może wymagać antybiotyków, leków przeciwpasożytniczych i suplementów diety.

  • Komora hiperbaryczna – komu służy i jak z niej korzystać?

    Komora hiperbaryczna jest szczelnie zamkniętym urządzeniem, w którym przeprowadza się zabiegi tlenoterapii z wykorzystaniem stuprocentowego tlenu pod zwiększonym ciśnieniem atmosferycznym. Terapia w komorze hiperbarycznej stanowi uzupełnienie leczenia wielu dolegliwości, m.in. urazów, oparzeń czy incydentów niedokrwienia tkanek miękkich.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij