Mężczyzna w stroju Jokera siedzi przy stole w ciemmności i pokazuje kartę Joker
Weronika Grzywna

Paranoja indukowana (Folie a deux) – na czym polega zaburzenie psychiczne znane z filmu „Joker 2”?

Wszystko wskazuje na to, że fabuła powstającego filmu Joker 2" zbudowana zostanie wokół zaburzenia zwanego paranoją indukowaną (folie a deux). Znajomość objawów i charakterystyki tej przypadłości pozwala przewidzieć, o czym będzie opowiadała kontynuacja kinowego przeboju z 2019 roku. 

Z pojęciem paranoi najczęściej spotykamy się w odniesieniu do osób, które są nadmiernie podejrzliwe i nieufne. Paranoja, a właściwie zaburzenia urojeniowe to zaburzenie psychiczne występujące u pewnej grupy osób. Zakłada się, że to właśnie z tym zaburzeniem zmaga się tytułowa postać Jokera. Czym jest paranoja indukowana, z którą spotkamy się w drugiej części znanego filmu Joker 2”?

Paranoja indukowana – czym jest?

Aby zrozumieć pojęcie paranoi indukowanej, warto na początku zadać sobie pytanie co to jest paranoja?”. Paranoja (zaburzenia urojeniowe) to zaburzenia myślenia cechujące się rozwojem jednego urojenia lub zespołu powiązanych ze sobą urojeń. Urojenia te mają różnorodną treść oraz odmienne nasilenie w zależności od indywidualnego przypadku pacjenta. Najczęściej zaburzenia urojeniowe będą dotyczyć urojeń prześladowczych, ksobnych, wielkościowych, hipochondrycznych itp.

Paranoja indukowana (paranoja udzielona, obłęd udzielony czy też psychoza indukowana) to z kolei stan, w którego przebiegu co najmniej dwie osoby podzielają to samo urojenie. Jedna z tych osób ma objawy zaburzenia urojeniowego, u drugiej zaś objawy paranoi są wzbudzane poprzez urojenia osoby pierwotnie chorej. W diagnozie indukowanych zaburzeniach urojeniowych znaczenie ma również to, że osoby cierpiące na to samo urojenie, pozostają w bliskim związku przez dłuższy czas.

Terminy indukowane zaburzenia urojeniowe” oraz obłęd udzielony, paranoja udzielona" stały się niezwykle popularny po oficjalnym potwierdzeniu powstania drugiej części filmu Joker”, którego podtytuł ma brzmieć Folie a deux”. Wówczas wiele osób zaczęło zastanawiać się, co oznacza obcobrzmiący termin folie a deux. Dosłownie, słownikowe tłumaczenie mówi nam o wspólnym szaleństwie” jako wyjaśnieniu tego terminu, jednak podstawowe znaczenie to obłęd udzielony, a więc po prostu paranoja indukowana.

Przykładem psychozy indukowanej jest sytuacja, w której małżonek dzieli” paranoję z chorą, ukochaną osobą. Sugeruje, że w kolejnej części Joker 2” pojawi się kolejna postać. Użycie pojęcia obłędu indukowanego Folie a deux” w tytule filmu może sugerować, że głównym tematem kolejnej części Jokera będzie relacja między głównym bohaterem a Harley Quinn. Jak wiedzą miłośnicy popkulturowej serii o Batmanie, Harley Quinn to szpitalny psychiatra, która na skutek znajomości z Jokerem popadła w szaleństwo, a następnie zostaje jego partnerką w zbrodniach.

Objawy folie a deux

Jakie są objawy paranoi? Osoba cierpiąca na zaburzenia urojeniowe zmaga się ze zniekształconym obrazem rzeczywistości. Chory doświadcza urojeń o różnym nasileniu i odmiennej tematyce, co może prowadzić do nietypowych dla danej osoby zachowań. Chory ma przekonanie, że jest obserwowany i/lub śledzony, że jego poczynania się nieustannie obserwowane przez osoby, które źle mu życzą. Paranoik inaczej interpretuje wydarzenia i zachowania innych, wyolbrzymia fakty, ma wrażenie, że jest przedmiotem nadmiernego zainteresowania innych, ma przekonanie, że żyje w ciągłym niebezpieczeństwie.

Osobie cierpiącej na zaburzenia urojeniowe towarzyszyć może również ciągły i nieustannie narastający lęk. Chory ma wrogie nastawienie do otaczającego go środowiska, cechuje się silnymi reakcjami emocjonalnymi lub/i agresją, nie akceptuje zdania innych. Ponadto paranoik może nie zdawać sobie sprawy z tego, że jest chory.

Jakie są natomiast objawy paranoi indukowanej? Osoba cierpiąca na obłęd udzielony doświadcza tych samych objawów psychotycznych, co paranoik. Zaczyna bezkrytycznie traktować paranoiczne myśli chorego. Najczęściej objawy te ustępują, gdy dana osoba zostanie oddzielona od osoby faktycznie cierpiącej na zaburzenia urojeniowe.

Powiązane produkty

Do czego prowadzi paranoja? Czy paranoik może być niebezpieczny?

Paranoicy mają silne przeświadczenie o tym, że są obserwowani i podsłuchiwani przez inne osoby, które chcą działać na ich niekorzyść. Są przekonani, że przypadkowe zdarzenia zostały zaplanowane, a ich celem było wyrządzeniem im krzywdy. Z tego powodu wiele osób zadaje sobie pytania: czy paranoja jest niebezpieczna”? i czy paranoik może być niebezpieczny?”. Z pewnością brak zaufania i nieufność paranoika może być powodem wielu konfliktów i kłótni. Osoby te mają również tendencję do silnych reakcji emocjonalnych, a nawet do agresji, dlatego ich zachowania są nieprzewidywalne, a tym samym mogą okazać się niebezpieczne. Wszystko jednak zależy od indywidualnego przypadku i stopnia nasilenia objawów.

Leczenie paranoi indukowanej – jak wyleczyć folie a deux?

Czy zaburzenia urojeniowe są uleczalne? Paranoja jest chorobą przewlekłą, w związku z czym zazwyczaj trwa ona do końca życia. Jej leczenie opiera się natomiast na farmakoterapii i stosowaniu leków psychotycznych, których celem jest zmniejszenie występowania uporczywych objawów. W leczeniu zaburzeń urojeniowych stosuje się także psychoterapię, ale jej skuteczność zależna jest od możliwości utrzymania kontaktu z chorym.

A czy da się wyleczyć paranoję indukowaną? Jak zostało wspomniane, najczęściej objawy obłędu indukowanego (folie a deux) ustępują, gdy dana osoba zostanie oddzielona od paranoika. W zależności od indywidualnego przypadku konieczne może jednak okazać się wdrożenie leczenia farmakologicznego i/lub psychoterapii.

  1. Gałecki, P., Szulc, A. (2018). Psychiatria.
  2. Prochwicz, K. (2009). Obłęd we dwoje. Objawy i psychospołeczne uwarunkowania indukowanych zaburzeń urojeniowych. Psychiatria Polska, st. 19-30.
  3. Suresh Kumar PN, Subramanyam N, Thomas B, Abraham A, Kumar K. Folie à deux. Indian J Psychiatry". 2005 Jul;47(3):164-6. doi: 10.4103/0019-5545.55942. PMID: 20814461; PMCID: PMC2919794.
  4. World Health Organization. (2019). ICD-11: International classification of diseases.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

  • Refundacja dla cukrzyków – zasady refundacji w diabetologii

    Od stycznia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia wprowadzające w życie zmiany w refundacji wyrobów medycznych przeznaczonych dla pacjentów chorujących na cukrzycę. Wyjaśniamy zasady odpłatności systemów do ciągłego monitorowania glikemii, pomp insulinowych, pojemników na insulinę oraz zestawów infuzyjnych.

  • Zespół słabości (kruchości) to nie zwykłe starzenie. Objawy, diagnoza, leczenie

    Proces starzenia jest nieodłącznym elementem życia każdego człowieka i ma znaczący wpływ zarówno na fizyczne, jak i psychiczne funkcjonowanie seniorów. Wśród zachodzących zmian wymienić można między innymi pogorszenie pracy poszczególnych narządów, podatność na choroby, zaburzenia poznawcze czy zespół kruchości. Ten ostatni jest zagadnieniem szczególnie badanym przez geriatrów – szacuje się, że w populacji polskiej dotyka on około 7% seniorów, wśród których ponad 50% to osoby po 80. roku życia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij