Mężczyzna w stroju Jokera siedzi przy stole w ciemmności i pokazuje kartę Joker
Weronika Grzywna

Paranoja indukowana (Folie a deux) – na czym polega zaburzenie psychiczne znane z filmu „Joker 2”?

Wszystko wskazuje na to, że fabuła powstającego filmu „Joker 2" zbudowana zostanie wokół zaburzenia zwanego paranoją indukowaną (folie a deux). Znajomość objawów i charakterystyki tej przypadłości pozwala przewidzieć, o czym będzie opowiadała kontynuacja kinowego przeboju z 2019 roku. 

Z pojęciem paranoi najczęściej spotykamy się w odniesieniu do osób, które są nadmiernie podejrzliwe i nieufne. Paranoja, a właściwie zaburzenia urojeniowe to zaburzenie psychiczne występujące u pewnej grupy osób. Zakłada się, że to właśnie z tym zaburzeniem zmaga się tytułowa postać Jokera. Czym jest paranoja indukowana, z którą spotkamy się w drugiej części znanego filmu Joker 2”?

Paranoja indukowana – czym jest?

Aby zrozumieć pojęcie paranoi indukowanej, warto na początku zadać sobie pytanie co to jest paranoja?”. Paranoja (zaburzenia urojeniowe) to zaburzenia myślenia cechujące się rozwojem jednego urojenia lub zespołu powiązanych ze sobą urojeń. Urojenia te mają różnorodną treść oraz odmienne nasilenie w zależności od indywidualnego przypadku pacjenta. Najczęściej zaburzenia urojeniowe będą dotyczyć urojeń prześladowczych, ksobnych, wielkościowych, hipochondrycznych itp.

Paranoja indukowana (paranoja udzielona, obłęd udzielony czy też psychoza indukowana) to z kolei stan, w którego przebiegu co najmniej dwie osoby podzielają to samo urojenie. Jedna z tych osób ma objawy zaburzenia urojeniowego, u drugiej zaś objawy paranoi są wzbudzane poprzez urojenia osoby pierwotnie chorej. W diagnozie indukowanych zaburzeniach urojeniowych znaczenie ma również to, że osoby cierpiące na to samo urojenie, pozostają w bliskim związku przez dłuższy czas.

Terminy indukowane zaburzenia urojeniowe” oraz obłęd udzielony, paranoja udzielona" stały się niezwykle popularny po oficjalnym potwierdzeniu powstania drugiej części filmu Joker”, którego podtytuł ma brzmieć Folie a deux”. Wówczas wiele osób zaczęło zastanawiać się, co oznacza obcobrzmiący termin folie a deux. Dosłownie, słownikowe tłumaczenie mówi nam o wspólnym szaleństwie” jako wyjaśnieniu tego terminu, jednak podstawowe znaczenie to obłęd udzielony, a więc po prostu paranoja indukowana.

Przykładem psychozy indukowanej jest sytuacja, w której małżonek dzieli” paranoję z chorą, ukochaną osobą. Sugeruje, że w kolejnej części Joker 2” pojawi się kolejna postać. Użycie pojęcia obłędu indukowanego Folie a deux” w tytule filmu może sugerować, że głównym tematem kolejnej części Jokera będzie relacja między głównym bohaterem a Harley Quinn. Jak wiedzą miłośnicy popkulturowej serii o Batmanie, Harley Quinn to szpitalny psychiatra, która na skutek znajomości z Jokerem popadła w szaleństwo, a następnie zostaje jego partnerką w zbrodniach.

Objawy folie a deux

Jakie są objawy paranoi? Osoba cierpiąca na zaburzenia urojeniowe zmaga się ze zniekształconym obrazem rzeczywistości. Chory doświadcza urojeń o różnym nasileniu i odmiennej tematyce, co może prowadzić do nietypowych dla danej osoby zachowań. Chory ma przekonanie, że jest obserwowany i/lub śledzony, że jego poczynania się nieustannie obserwowane przez osoby, które źle mu życzą. Paranoik inaczej interpretuje wydarzenia i zachowania innych, wyolbrzymia fakty, ma wrażenie, że jest przedmiotem nadmiernego zainteresowania innych, ma przekonanie, że żyje w ciągłym niebezpieczeństwie.

Osobie cierpiącej na zaburzenia urojeniowe towarzyszyć może również ciągły i nieustannie narastający lęk. Chory ma wrogie nastawienie do otaczającego go środowiska, cechuje się silnymi reakcjami emocjonalnymi lub/i agresją, nie akceptuje zdania innych. Ponadto paranoik może nie zdawać sobie sprawy z tego, że jest chory.

Jakie są natomiast objawy paranoi indukowanej? Osoba cierpiąca na obłęd udzielony doświadcza tych samych objawów psychotycznych, co paranoik. Zaczyna bezkrytycznie traktować paranoiczne myśli chorego. Najczęściej objawy te ustępują, gdy dana osoba zostanie oddzielona od osoby faktycznie cierpiącej na zaburzenia urojeniowe.

Polecane dla Ciebie

Do czego prowadzi paranoja? Czy paranoik może być niebezpieczny?

Paranoicy mają silne przeświadczenie o tym, że są obserwowani i podsłuchiwani przez inne osoby, które chcą działać na ich niekorzyść. Są przekonani, że przypadkowe zdarzenia zostały zaplanowane, a ich celem było wyrządzeniem im krzywdy. Z tego powodu wiele osób zadaje sobie pytania: czy paranoja jest niebezpieczna”? i czy paranoik może być niebezpieczny?”. Z pewnością brak zaufania i nieufność paranoika może być powodem wielu konfliktów i kłótni. Osoby te mają również tendencję do silnych reakcji emocjonalnych, a nawet do agresji, dlatego ich zachowania są nieprzewidywalne, a tym samym mogą okazać się niebezpieczne. Wszystko jednak zależy od indywidualnego przypadku i stopnia nasilenia objawów.

Leczenie paranoi indukowanej – jak wyleczyć folie a deux?

Czy zaburzenia urojeniowe są uleczalne? Paranoja jest chorobą przewlekłą, w związku z czym zazwyczaj trwa ona do końca życia. Jej leczenie opiera się natomiast na farmakoterapii i stosowaniu leków psychotycznych, których celem jest zmniejszenie występowania uporczywych objawów. W leczeniu zaburzeń urojeniowych stosuje się także psychoterapię, ale jej skuteczność zależna jest od możliwości utrzymania kontaktu z chorym.

A czy da się wyleczyć paranoję indukowaną? Jak zostało wspomniane, najczęściej objawy obłędu indukowanego (folie a deux) ustępują, gdy dana osoba zostanie oddzielona od paranoika. W zależności od indywidualnego przypadku konieczne może jednak okazać się wdrożenie leczenia farmakologicznego i/lub psychoterapii.

  1. Gałecki, P., Szulc, A. (2018). Psychiatria.
  2. Prochwicz, K. (2009). Obłęd we dwoje. Objawy i psychospołeczne uwarunkowania indukowanych zaburzeń urojeniowych. Psychiatria Polska, st. 19-30.
  3. Suresh Kumar PN, Subramanyam N, Thomas B, Abraham A, Kumar K. Folie à deux. Indian J Psychiatry". 2005 Jul;47(3):164-6. doi: 10.4103/0019-5545.55942. PMID: 20814461; PMCID: PMC2919794.
  4. World Health Organization. (2019). ICD-11: International classification of diseases.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Choroba Gravesa-Basedova – objawy, rozpoznanie, leczenie

    Do tej pory nie udało się ustalić etiopatogenezy choroby Gravesa-Basedova, wiadomo jedynie, że jest chorobą autoimmunologiczną. Występuje zdecydowanie częściej u kobiet (około 10 razy częściej), co z kolei może sugerować wpływ estrogenów na rozwój schorzenia. Ponadto zaobserwowano, że choroba częściej rozwija się po silnych sytuacjach stresowych.

  • Kompresjoterapia – czym jest i na czym polega?

    Choroby naczyń żylnych to jedne z częstszych dolegliwości dotyczących głównie kończyn dolnych. W ich leczeniu przychodzi nam z pomocą kompresjoterapia, czyli inaczej zwana terapia uciskowa. Na czym ona polega?

  • Gęsta, lepka krew – przyczyny, objawy, leczenie

    Krew składa się z wyspecjalizowanych komórek, przeciwciał, czynników krzepnięcia i substancji w niej przenoszonych, m.in hormonów, lipidów, białek i glukozy. Stężenie tych składników wpływa na gęstość i lepkość krwi, a równowaga między nimi pozwala na jej poprawne krążenie. Jak rozpoznać zbyt gęstą krew?

  • Mielofibroza – przyczyny, leczenie

    Mielofibroza zaliczana jest do nowotworów szpiku kości, najrzadszych wśród wszystkich chorób mieloproliferacyjnych. Rozwija się długo i podstępnie, początkowo nie dając specyficznych objawów. Jakie są jej symptomy? W jaki sposób leczy się mielofibrozę?

  • Zespół popunkcyjny – na czym polega?

    Zespół popunkcyjny jest następstwem nakłucia lędźwiowego, którego dokonuje się podczas diagnostyki zakażeń ośrodkowego układu nerwowego. Pomimo że punkcja jest zabiegiem całkowicie bezpiecznym, to istnieje jednak ryzyko pojawienia się nieprzyjemnych objawów utrzymujących się najczęściej od 2 do 3 dni.

  • Wirus Epsteina-Barr (EBV) – objawy i leczenie

    Jednym z członków dużej rodziny wirusów z rodzaju Herpes jest wirus Epsteina-Barr (EBV). Co ciekawe, jest jednym z tych patogenów, które u ludzi występują najczęściej i na ogół nie manifestują się pod postacią specyficznych objawów. Mimo to EBV może przyczynić się do rozwoju poważnej choroby, jaką jest mononukleoza zakaźna.

  • Rak okrężnicy – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

    Rak okrężnicy jest drugim co do częstości nowotworem oraz drugą przyczyną zgonu w krajach zachodnich, a niestety ilość zachorowań na ten typ raka wciąż rośnie. Dlatego najważniejsza jest profilaktyka lub wczesne wykrycie, które zapewnia wysoką wyleczalność. Pierwsze symptomy raka okrężnicy są nietypowe i zależą od jego lokalizacji. Jak objawia się rak okrężnicy? Jak mu zapobiec?

  • Hemolakria – co powoduje krwawe łzy?

    Hemolakria jest wyjątkowo rzadkim schorzeniem, w związku z tym literatura na jej temat jest ograniczona, a częstość występowania w zależności od określonej płci, rasy lub wieku nie jest znana. Krwawe łzy, choć początkowo szokujące, często są nieszkodliwe i ustępują samoistnie bez powikłań. Niemniej każda osoba, u której pojawi się krwawe łzawienie, powinna zostać poddana dokładnej ocenie.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij