Bimatoprost – co to za związek? Czy pomaga na porost włosów, rzęs i brwi?

Bimatoprost od lat stosuje się w leczeniu jaskry. Występuje w postaci kropli do oczu przepisywanych na receptę, które po wkropleniu do worka spojówkowego obniżają ciśnienie wewnątrzgałkowe. Efektem niepożądanym stosowania bimatoprostu jest wzrost długich i gęstych rzęs oraz ich ściemnienie. Zostało to wykorzystane przez koncerny kosmetyczne do produkcji odżywek do rzęs i brwi. Jakie zatem są skutki uboczne stosowania bimatoprostu na porost włosów, rzęs i brwi? Czy w drogerii wybierać odżywki z czy bez bimatoprostu?

Bimatoprost – co to takiego? Czy jest bezpieczny?

Bimatoprost jest analogiem prostaglandyny, czyli syntetycznym związkiem chemicznym, który pod względem budowy oraz działania przypomina naturalny odpowiednik. Prostaglandyny w organizmie wytwarzane są z prekursorów lipidowych w procesie przemian kwasu arachidonowego. Występują w każdej tkance i w każdym narządzie. Wykazują silne działanie miejscowe, jak również regulują wiele procesów fizjologicznych. Z racji istnienia wielu rodzajów prostaglandyn mają one liczne, odmienne funkcje biologiczne, co zostało wykorzystane w terapii wielu schorzeń.

Właściwości i działanie bimatoprostu

Krople do oczu z bimatoprostem mają jedno główne działanie – obniżają podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe przez zwiększenie odpływu cieczy wodnistej. Wskazaniem do ich stosowania jest przewlekła jaskra z otwartym kątem przesączania oraz nadciśnienie oczne u osób dorosłych, zarówno w monoterapii, jak i w leczeniu wspomagającym w połączeniu z innymi lekami podawanymi do oka.

Stosowanie bimatoprostu wpływa także na zmianę wyglądu rzęs. Stają się po nim gęstsze, dłuższe i ciemniejsze. Jest to efekt stymulowania wzrostu włosów na etapie fazy anagenu, czyli ich aktywnego wzrostu. Bimatoprost wydłuża ten okres, dzięki czemu włosy rosną dłuższe w porównaniu z ich naturalnym wzrostem. Dodatkowo regularne działanie bimatoprostu na włosy powoduje zwiększenie ich grubości, polepszenie kondycji – stają się lśniące i elastyczne oraz wyraźnie ciemniejsze, za sprawą pogłębienia ich naturalnego koloru. Skorzystali z tego nieprzewidzianego zjawiska producenci kosmetyków – odżywek do rzęs i brwi. Należy bowiem pamiętać, że owe działanie jest skutkiem ubocznym stosowania kropli do oczu z bimatoprostem.  

Bimatoprost – w jakich produktach można go znaleźć?

Bimatoprost występuje w stężeniu 0,3% jako substancja czynna kropli do oczu przepisywanych przez lekarza na receptę. Są zalecane w przypadku, jak już wcześniej wspomniano, jaskry z otwartym kątem przesączania lub wysokiego ciśnienia wewnątrzgałkowego.  

W 2008 roku FDA (ang. Food and Drug Administration, czyli Agencja Żywności i Leków), będąca amerykańską instytucją rządową, odpowiedzialną za m.in. dopuszczanie do sprzedaży leków, kosmetyków, żywności czy suplementów diety, zezwoliła na sprzedaż preparatów kosmetycznych zawierających bimatoprost. Co istotne, jego stężenie w tych produktach nie może przekraczać 0,03%, ponieważ takie uznano za całkowicie bezpieczne – 10-krotnie niższe niż w lekach przepisywanych na receptę – i zalecane do stosowania przez osoby z przerzedzonymi rzęsami, czyli hipotrofią, zwłaszcza po radio- lub chemioterapii.

Z racji dość dużego rozgłosu i kontrowersji, jakie wzbudza zastosowanie bimatoprostu w odżywkach do rzęs i brwi, przypomnijmy, że to substancja stosowana w leczeniu jaskry, przepisywana przez lekarza. Poza tym wykorzystuje się ją w kosmetykach od niedawna, przez co nie są znane skutki długofalowego, nieprzerwanego użytkowania, dlatego wielu producentów sięga po jego pochodne. Widnieją one w składach INCI (system nazewnictwa składników w kosmetykach) pod następującymi nazwami:

• Isopropyl Cloprostenate,
• Ethyl tafluprostamide,
• Dechloro ethylcloprostenolamide,
• Trifluoromethyl dehydrolatanoprost.

Jak stosować produkty z bimatoprostem?

Krople do oczu z bimatoprostem powinno używać się raz na dobę, najlepiej na noc, do zmienionego chorobowo oka. W przypadku stosowania kilku leków ocznych należy zachować kilkunastominutowe odstępy czasowe pomiędzy podaniem kolejnego z nich.

Po zakropleniu należy uciskać miejsce pomiędzy kącikiem oka a nosem i delikatnie zamknąć powiekę, co zmniejszy ryzyko przedostania się leku do krążenia ogólnego i tym samym uniknięcia ogólnoustrojowych działań niepożądanych.  

Aplikacja odżywki do rzęs, zgodnie z zaleceniami producenta, powinna odbywać się na czystej i suchej powiece wzdłuż linii górnych rzęs. Należy uważać, aby preparat nie dostał się do oka podczas nakładania, a jeśli już do tego dojdzie, należy przemyć je obficie wodą.

Bimatoprost – skutki uboczne

Każdorazowe podanie leku okulistycznego może wiązać się z chwilowym pogorszeniem się ostrości widzenia. Należy wówczas zachować szczególną ostrożność podczas prowadzenia pojazdów czy obsługi urządzeń mechanicznych. Jeśli dojdzie do chwilowej utraty ostrości widzenia, trzeba poczekać ze wspomnianymi czynnościami, aż do momentu, gdy powróci prawidłowe widzenie.

Wśród działań niepożądanych bimatoprostu wyróżnia się m.in.:

• nadmierny wzrost rzęs,  
• świąd i zaczerwienienie oczu,
• przekrwienie spojówek,
• alergiczne zapalanie spojówek,
• zapalanie brzegów powiek,
• zaburzenia widzenia,  
• nadmierne łzawienie.  

Dość często stosowanie preparatów z bimatoprostem może powodować wystąpienie zmiany zabarwienia tęczówki oka. To wynik zwiększenia ilości melaniny w melanocytach, która odpowiada m.in. za kolor skóry, włosów czy właśnie oczu. Co ważne, efekt zmiany zabarwienia oka ma najczęściej charakter stały. Jeśli choroba obejmuje tylko jedno oko, skutkiem terapii bimatoprostem może być różnobarwność oczu. Oprócz tego może również dojść do zmiany zabarwienia skóry wokół gałek ocznych i/lub na powiekach. Niemniej efekt ten – w przeciwieństwie do zmiany zabarwienia tęczówki oka – mija po kilku tygodniach od momentu zaprzestania stosowania bimatoprostu.

Przeciwwskazania do stosowania bimatoprostu

Przeciwwskazaniem do stosowania bimatoprostu jest uczulenie na substancję czynną lub którykolwiek ze składników preparatu. Oprócz tego preparaty z bimatoprostem nie powinny być stosowane przez kobiety w ciąży, gdyż występuje ryzyko skurczów macicy, co z kolei może grozić przedwczesnym porodem. Kobiety karmiące również nie powinny stosować tych preparatów.