Czynniki ryzyka raka piersi

Za najważniejsze czynniki ryzyka uważa się wiek i płeć, wywiad w kierunku raka piersi, wywiad rodzinny oraz wpływ hormonów płciowych kobiety, szczególnie estrogenów.

Wiek i płeć

Na najważniejsze czynniki ryzyka nie mamy często wpływu, bo są one związane z płcią i wiekiem. Podstawowym czynnikiem ryzyka jest bycie kobietą. Mężczyźni chorują na ten nowotwór znacznie rzadziej. Kolejnym sprzyjającym elementem raka jest wiek – im więcej lat, tym większa szansa na rozwój nowotworowych komórek:
 

Wiek kobiety Ryzyko W liczbach
do 39 roku życia < 0,5% 1 chora / ponad 200 zdrowych
40-59 lat 4% 1 chora / 25 zdrowych
60-79 lat 7% 1 chora / 15 zdrowych


Przeszłość twoja i twojej rodziny

Innym czynnikiem wystąpienia raka piersi jest wykrycie go w przeszłości. Każdy przypadek raka piersi zwiększa w pewnym stopniu ryzyko, że rozwinie się on ponownie. Dlatego tak ważne jest regularne i systematyczne badanie kontrolne u wszystkich kobiet, a szczególnie u tych już leczonych.
Także wywiad rodzinny jest czynnikiem obciążającym. Jeżeli rak piersi wystąpił u Twojej babci, powinnaś skrupulatnie przestrzegać zasad profilaktyki i regularnie się badać. Oczywiście nie znaczy to, że jeżeli Twoja babcia miała raka piersi, to Ty też na niego zachorujesz. Jeżeli wystąpił on u niej na przykład po 70 roku życia, to najprawdopodobniej związane było to ze starzeniem się organizmu i znalazła się ona wśród 7 % kobiet, u których rak w tym wieku rozwija się.

O zwiększonym ryzyku rodzinnym może świadczyć:

  • rozwinięcie się rak a u Twojej mamy, siostry lub córki;
  • wielopokoleniowy, rodzinny wywiad związany z rakiem i chorobami piersi oraz rakiem jajników;
  • wystąpienie raka piersi w rodzinie w młodym wieku (przed 50 rokiem życia);
  • rak piersi w rodzinie dotyczący obu piersi;


Geny odpowiedzialne za rozwój raka piersi można odziedziczyć od matki i od ojca.

Estrogen

Estrogen, jeden z podstawowych hormonów w życiu kobiety, ma także niemały udział w ryzyku rozwoju raka piersi. Niekorzystny jest stan, w którym działa on długo i nieprzerwanie. Dotyczy to estrogenu produkowanego przez organizm, jak i terapii hormonalnej.
 

Sytuacje wystawienia na przedłużone działanie estrogenu

  • Przekwitanie w późnym wieku  - po 55 roku życia (wiele lat produkcji estrogenu);
  • Pokwitanie w młodym wieku – przed 12 rokiem życia (wiele lat produkcji estrogenu);
  • Stosowanie hormonalnej terapii zastępczej zawierającej estrogen lub estrogen i progesteron przez ponad 5 lat (ryzyko wzrasta od 5% do 40%);
  • Brak potomstwa (w ciąży przewaga progesteronu nad estrogenem);
  • Pierwsza donoszona ciąża po 30 roku życia (więcej lat nieprzerwanego wydzielania estrogenu). Natomiast ciąża przed 25 rokiem życia i karmienie piersią zmniejszają ryzyko;
  • Nadwaga (zwiększona produkcja estrogenu przez jajniki);
  • Zwiększona ilość estrogenu dostarczanego z pożywieniem (pasze dla bydła z estrogenem);
  • Spożywanie nadmiernej ilości alkoholu (zaburzenie funkcji wątroby, która bierze udział w regulacji poziomu estrogenu we krwi);


Inne czynniki


Za zwiększenie ryzyka zachorowania mogą też odpowiadać niektóre łagodne choroby piersi, takie jak: hiperplazja wewnątrzprzewodowa, atypowa hiperplazja wewnątrzprzewodowa lub zrazikowa, przedinwazyjny rak zrazikowy. Rozpoznanie tych stanów rozrostowych można postawić tylko na podstawie badania cytologicznego lub histologicznego.

Z pozostałych czynników ryzyka trzeba jeszcze wspomnieć o paleniu tytoniu i diecie. Tytoń zwiększa ryzyko zachorowania niemal na wszystkie nowotwory, także nie wymaga to dłuższych komentarzy. Jeżeli chodzi o dietę, na całym świecie prowadzone są badania nad zależnością między jakością posiłków a rakiem piersi. W dalszym ciągu brak jest jednoznacznych i potwierdzonych danych. Podejrzewa się, że nadmierne spożywanie pokarmów tłustych może zwiększać ryzyko zachorowania. Jedno jest pewne – ograniczenie tłuszczów w diecie obniży Twój „zły” cholesterol (LDL), zwiększy „dobry” cholesterol (HDL), ograniczy ewentualną nadwagę, a ta, jak już to ustaliliśmy wcześniej, wpływa na rozwój raka piersi.

 

Jak zmniejszczać ryzyko? Co może zwiększyć Twoje ryzyko?

Stosowanie zdrowej diety

Wywiad rodzinny
Zrzucenie zbędnych kilogramów Palenie
Regularne ćwiczenia Nadwaga i otyłość
Ograniczenie spożywania alkoholu Przedłużona ekspozycja na estrogen
Rzucenie palenia Nieprawidłowy rozrost komórek piersi
Zmniejszenie zbędnego estrogenu Pierwsza donoszona ciąża po 30. roku życia
Postępowanie zapobiegawcze w przypadku dużego ryzyka (operacja, leki) Bezdzietność
Nadużywanie alkoholu
Wczesna pierwsza miesiączka
Późna menopauza


Podziel się:


Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus