Jak dbać o prawidłowe pH skóry? - portal DOZ.pl
kobieta sprawdza pH kosmetyków
Joanna Orzeł

pH skóry – co należy o nim wiedzieć?

Błędy w pielęgnacji skóry odbijają się na jej pH, co bezpośrednio przekłada się także na jej kondycję. W poniższym artykule odpowiadamy na wiele pytań związanych z pH skóry. Czym ono jest i jak sprawdzić jego wartość? Czy istnieje jedna prawidłowa, neutralna i optymalna wartość pH skóry człowieka? Czy pH skóry ma coś wspólnego z doborem perfum? Jak dbać o skórę, aby jej pH było optymalne?

Skóra jest uznawana za nasz największy organ. Stanowi zewnętrzną barierę ochronną organizmu. Jest czynnikiem, który decyduje o termoregulacji oraz izoluje ciało od chorobotwórczych drobnoustrojów. Zdrowa i promienna skóra jest nie rzadko wizytówką zdrowego organizmu. Czynników które decydują o wyglądzie, a także kondycji naszej zewnętrznej powłoki jest wiele. Jednym z nich jest pH skóry. 

pH skóry – co to jest? Od czego ono zależy?

Skala pH, o której uczymy się na lekcjach chemii w szkole, jest przydatna nie tylko podczas badań realizowanych w wyspecjalizowanych laboratoriach. pH jest czynnikiem regulującym niemalże każdy proces biochemiczny zachodzący w przyrodzie. Mówiąc ogólnie, określa ono stosunek między kwasowymi i zasadowymi składnikami badanego układu. Standardowa skala pH mieści się w przedziale 0–14, przy czym wartości poniżej 7 odnoszą się do układów kwasowych, powyżej 7 do układów zasadowych, a równe 7 do układów o pH obojętnym.

W odniesieniu do ludzkiego organizmu wartości pH są różne w zależności od rozpatrywanego miejsca pomiaru. Uogólniając, wewnętrzne płyny zdrowego organizmu w większości wykazują pH zbliżone do obojętnego, natomiast zewnętrzna powłoka ciała – największy jego organ, czyli skóra ma naturalne pH z zakresu kwasowego. Powodem takiego stanu rzeczy jest utworzenie na zewnętrznej barierze naszego organizmu kwaśnego płaszcza, którego zadaniem jest ochrona przed wnikaniem chorobotwórczych organizmów. Większość tego typu „intruzów” nie jest przystosowana do życia w niskim pH, przez co w kontakcie ze zdrową skórą o pH kwasowym napotyka trudną do pokonania barierę.

Za tworzenie tej warstwy ochronnej odpowiada wiele czynników, między innymi są to zawarte w pocie kwasy mlekowy i aminowe, zawarte w łoju wolne nienasycone kwasy tłuszczowe, a także produkty rogowacenia naskórka, produkty metabolizmu o odczynie kwasowym czy naturalna flora bakteryjna.

pH skóry owszem jest kwasowe, ale czynników wpływających na jego ostateczną wartość jest wiele. W zależności od miejsca na ciele ten współczynnik może przyjmować wartości z zakresu 4,5–6,5. Przykładowo wyższe pH (około 6,5) jest charakterystyczne dla pachwin i pach.  

Innym czynnikiem wpływającym na wartość pH skóry jest wiek. Każdy z nas rodzi się ze skórą o pH naturalnym (pH = 7). Dopiero z czasem wartości wskaźnika obniżają się do poziomu kwasowego. Z tego powodu noworodki i niemowlęta są bardziej podatne na działanie chorobotwórczych drobnoustrojów, które dostają się do organizmu droga skórną. Z wiekiem nasz ochronny płaszcz kwasowy ulega modyfikacjom i osłabieniu, a skóra przyjmuje bardziej zasadowe pH niż w latach młodzieńczych, przez co jest wrażliwsza na działanie czynników zewnętrznych.

Kolejne kryterium decydujące o pH skóry to jej fototyp. W badaniach wykazano, że osoby o ciemnej karnacji (fototypy w skali Fitzpatrick IV–V) mają optymalne pH w okolicy 4,5 podczas gdy osoby o skórze jasnej (fototypy w skali Fitzpatrick I–II) charakteryzuje pH wyższe – około 5,0.

Inne źródło różnorodności wartości pH skóry to jej rodzaj. Skóry suche charakteryzują się pH bardziej zasadowym (nawet około 6) niż skóry tłuste (w granicach 4 – 5). Skóry normalne statystycznie przyjmują wartości około 5,5.

Również płeć jest czynnikiem wpływającym na omawiany parametr – skóra kobiet wykazuje nieco wyższe wartości pH niż skóra mężczyzn.  

Co ciekawe, pH naszej skóry zmienia się wraz z porami roku. Latem ma wartość nieco niższą niż w pozostałych okresach roku.

Inne czynniki, od których zależy pH skóry naszej twarzy, głowy czy całego ciała, to sposób i kosmetyki używane do pielęgnacji, o których więcej piszemy w ostatnim akapicie, rodzaj wody używanej do mycia, zanieczyszczenie środowiska, dieta czy przewlekłe schorzenia, zarówno skórne, jak i związane z funkcjonowaniem organów wewnętrznych.

Zaburzone pH skóry – skutki

Wszelkie zaburzenia optymalnej dla danej skóry wartości pH prowadzą do obniżenia jej odporności na działanie czynników zewnętrznych od chorobotwórczych organizmów, przez wolne rodniki do czynników wpływających na pojawienie się oznak starzenia.

Brak równowagi pH naskórka może powodować różne problemy skórne. Zbyt niskie pH skóry może być przyczyną: przetłuszczania, pojawienia się zaskórników i rozszerzonych porów. Za wysokie pH skóry prowadzić do jej przesuszenia, zmniejszenia grubości warstwy ochronnej, a przez to utworzenia warunków dogodnych do rozwoju chorobotwórczych drobnoustrojów np. tych odpowiedzialnych za pojawienie się trądziku lub zmian grzybicznych. Podwyższenie pH skóry może również sprzyjać zaostrzeniu takich schorzeń jak zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry czy rybia łuska. Skóra przesuszona jest również bardziej podatna na podrażnienia oraz działanie czynników przyspieszających jej starzenie.

Zaburzenia w pH skóry mogą również świadczyć o występowaniu poważnych chorób przewlekłych. W badaniach wykazano powiązanie tego czynnika przykładowo z cukrzycą czy przewlekłą niewydolnością nerek.

Polecane dla Ciebie

Prawidłowe pH skóry – jakie są normy?

Analizując różnorodność czynników wpływających na wartość pH skóry, nie można jednoznacznie stwierdzić, jakie jest optymalne pH dla każdego człowieka. Najzwyczajniej się od siebie różnimy. Popularny niegdyś slogan reklamowy o optymalnym dla skóry pH wynoszącym 5,5 jednostki jest oparty na bardzo dużym uogólnieniu. Jeżeli odniesiemy się do kobiet młodych, rasy białej, o skórze normalnej, wartość ta będzie mniej więcej prawidłowa (w odniesieniu do skóry twarzy). Pamiętajmy jednak, że każdy organizm ma swoje potrzeby, względem których powinniśmy podążać.  

Jeżeli mamy wątpliwości, jakie pH jest dla nas optymalne oraz jaka jest faktyczna wartość tego współczynnika dla naszej skóry, warto zrobić test. W jaki sposób zbadać pH skóry? Możemy to zrobić samodzielnie, stosując specjalne paski pH. Jednak takie badania dadzą nam jedynie odczyt szacunkowy. W specjalistycznych gabinetach kosmetologicznych przeszkolony personel zbada pH naszej skóry z użyciem odpowiednio skalibrowanego urządzenia – pH-metru do skóry. Co więcej, pomoże dobrać odpowiednia pielęgnację na miarę potrzeb naszej cery.

pH skóry a perfumy

Co może być interesujące, podczas doboru perfum warto znać rodzaj naszej skóry (normalna, sucha, tłusta czy mieszana) oraz tym samym zakres jej optymalnego pH. W zależności od uwarunkowań osobniczych składniki perfum inaczej będą uwalniały się ze skóry suchej inaczej natomiast z tłustej. Z tego powodu te same perfumy mogą pachnieć zupełnie inaczej na różnych osobach.

Jeżeli nasza skóra charakteryzuje się podwyższoną wartością pH, a co za tym idzie może wykazywać tendencję do przesuszania, warto zrezygnować z tradycyjnych bogatych w alkohol perfum, które skórę dodatkowo przesuszą, na rzecz wody perfumowanej o łagodniejszym zapachu, ale i składzie. Jeżeli zależy nam na intensywności zapachu, warto dodatkowo użyć nawilżającego balsamu z tej samej linii. Nie tylko pomoże on w utrzymaniu efektu olfaktometrycznego, ale i w nawilżeniu przesuszonej skóry.

Skóry tłuste, o niższym pH mają natomiast tendencję do utrzymania zapachu dłużej oraz wzmożonej emisji składników za niego odpowiedzialnych. Jeżeli nie chcemy fatygować otoczenia nadmierną wonią naszych perfum, a mamy skórę tłustą, warto używać ich w mniejszej ilości. 

Jak dbać o prawidłowe pH skóry?

Czynników wpływających na poziom pH skóry jest wiele, jednak najważniejsze z nich to pielęgnacja oraz dieta. Odnosząc się do pielęgnacji, jej trzy podstawowe etapy to oczyszczanie, tonizacja i nawilżanie. Podczas oczyszczania skóry usuwamy z niej resztki kosmetyków, zanieczyszczenia związane z czynnikami środowiskowymi, martwy naskórek czy sebum. Jednak składniki używane do tego celu zaburzają neutralne, kwasowe pH skóry twarzy oraz ciała.

Zarówno woda wodociągowa, jak i składniki myjące (nawet te łagodne) zazwyczaj mają pH zasadowe. W celu zneutralizowania ich działania nie powinnyśmy pomijać środkowego kroku pielęgnacji, czyli tonizacji.

To właśnie tonik powoduje przywrócenie optymalnego pH naszej oczyszczonej skóry, która później może być poddawana procesowi nawilżenia z użyciem ulubionego serum i/lub kremu. Jeżeli nie mamy czasu, a zależy nam na dobrej kondycji oczyszczonej skóry, warto kroki pierwszy i drugi połączyć i rozważyć stosowanie płynów micelarnych. Są one tak zaprojektowane, aby skórę oczyszczały i pozostawiały stonizowaną. Dzięki temu etap użycia toniku wyrównującego pH skóry jest zbędny.

Sprawdź na DOZ.pl: Toniki i hydrolaty do twarzy.

Dobór optymalnych dla naszej skóry kosmetyków warto wzbogacić o zrównoważoną dietę. Postawmy na bogate w minerały, antyoksydanty i składniki odżywcze warzywa i owoce. Strońmy od dużych ilości kawy, mięsa, produktów pszennych, napojów gazowanych i wysoko przetworzonej żywności. 

  1. Równowaga kwasowo-zasadowa – jak utrzymać odpowiednie pH skóry?, „biotechnologia.pl” [online], https://biotechnologia.pl/kosmetologia/rownowaga-kwasowo-zasadowa-jak-utrzymac-odpowiednie-ph-skory,16124.html [dostęp:] 09.05.2022.
  2. M. L. Kmieć, Znaczenie pomiarów parametrów czynnościowych skóry w ocenie funkcji bariery naskórkowe, „Journal of Health Study and Medicine”, nr 2 2016.
  3. J. Igielska-Kalwat, E. Kilian-Pięta, Badania in vivo kosmetyków z filtrem oraz synergistycznej pielęgnacji antyoksydacyjnej, „Aesthetic Cosmetology and Medicine”, nr 5 (10) 2021.
  4. T. Wolski1, B. Kędzia, Farmakoterapia skóry. Cz. 1. Budowa i fizjologia skóry, „Postępy Fitoterapii”, nr 29 (1) 2019.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Probiotyki i prebiotyki w kosmetykach

    Prebiotyki i probiotyki to naturalne substancje wspierające barierę ochronną naszego organizmu, które mogą występować również w kosmetykach. Dowiedz się jak właściwie je stosować i na co najlepiej działają kosmetyki zawierające prebiotyki i probiotyki.

  • Henna – co warto o niej wiedzieć? Czy może uczulać?

    Henna to barwnik znany i stosowany od czasów starożytnych. Popularny był i jest również nowożytnie: stosowały go i nasze babcie, i nasze mamy, a teraz sięgają po niego – i to coraz chętniej – pokolenia nasze i naszych dzieci. Co warto wiedzieć o hennie? Czy i dlaczego henna może uczulać? 

  • Niacynamid i jego właściwości – czym jest i na co pomoże?

    Niacynamid, znany również jako nikotynamid, to substancja będąca składową witaminy B3 (niacyny). Charakteryzuje się niezwykle szerokim spektrum działania. Czym jest dokładnie, jakie ma działanie i jak wykorzystać te właściwości dla swoich korzyści zdrowotnych? O tym piszemy poniżej. 

  • Aceton – właściwości i zastosowanie

    Większości z nas aceton kojarzy się z zapachem roznoszącym się w powietrzu podczas zmywania lakieru do paznokci. Owszem jest to jedno z jego podstawowych zastosowań w gospodarstwie domowym. Do czego jeszcze służy aceton? Kiedy jest produkowany w naszym ciele? O czym świadczy zapach acetonu z ust? Gdzie go kupić?

  • Zaskórniki – dlaczego powstają? Czy można im zapobiec?

    Zaskórniki (wągry) to problem charakterystyczny dla przetłuszczającej się skóry. Choć kojarzą się one głównie z okresem dojrzewania, to jednak dotyczą osób w każdym wieku. Jak powstają zaskórniki i dlaczego warto znać ten mechanizm? Jaką rolę w powstawaniu wągrów odgrywają hormony? Czy skłonność do zaskórników może być dziedziczna? Czym różnią się od siebie zaskórniki zamknięte od otwartych?

  • Pielęgnacja cery z zaskórnikami – jak powinna wyglądać? Co stosować na wągry?

    Skóra z zaskórnikami wymaga odpowiedniej pielęgnacji, która wspierana jest również dietą. Jakich kosmetyków używać, by pozbyć się zaskórników? Na jakie ich składniki aktywne należy zwracać uwagę? Dlaczego wyciskanie wągrów nie jest dobrym pomysłem? Które z domowych sposobów na zaskórniki są najskuteczniejsze? Podpowiadamy.

  • Cera trądzikowa – jak o nią dbać? Oczyszczanie, tonizacja, nawilżanie, makijaż

    Cera trądzikowa jest bardzo specyficznym rodzajem skóry. Wymaga wyjątkowego podejścia, konsekwencji w pielęgnacji czy diecie. Osoby, które borykają się z tzw. pryszczami, często szukają lub sięgają po dziwne sposoby na pozbycie się trądziku. Kluczem do wygojenia cery trądzikowej jest wielotorowe działanie, nie zaś wybiórcze stosowanie zaleceń dermatologicznych. Jak właściwie dbać o cerę z problemem trądziku, co suplementować i jak dokładnie pielęgnować?

  • Kwas pirogronowy – charakterystyka, właściwości, zastosowanie, bezpieczeństwo

    Kwas pirogronowy to składnik, który będzie pomocny w walce z zaskórnikami, łojotokiem i trądzikiem. Jakie ma właściwości i jak działa na skórę? Co warto wiedzieć przy wyborze kosmetyków z kwasem pirogronowym? Odpowiadamy.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij