Kwashiorkor – przyczyny, objawy, leczenie niedożywienia białkowego - portal DOZ.pl
Kwashiorkor – przyczyny, objawy, leczenie niedożywienia białkowego
Katarzyna Gmachowska

Kwashiorkor – przyczyny, objawy, leczenie niedożywienia białkowego

Kwashiorkor to stan zagrażający życiu. Czym dokładnie jest i jak przebiega? Jakie są objawy niedożywienia białkowego u dzieci i dorosłych i jak wygląda jego leczenie? Kto najbardziej jest narażony na kwashiorkor? Podpowiadamy.

Kwashiorkor najczęściej występuje w wyniku rozległych urazów, dużego stanu zapalnego lub ciężkich chorób i dotyczy osób otyłych lub przebywających na oddziałach intensywnej terapii. Do objawów kwashiorkoru zalicza się obrzęki, spadek masy mięśniowej, zaburzenia wodno-elektrolitowe, śpiączkę. Leczenie polega na wdrożeniu terapii żywieniowej zapewniającej pokrycie zapotrzebowania kalorycznego oraz bogatej w substancje odżywcze i witaminy.  

Kwashiorkor – czym jest? Jak przebiega? 

Kwashiorkor, nazywany także niedożywieniem stresowym, jest stanem niedożywienia białkowego, który rozwija się w następstwie urazu, ciężkiej choroby lub dużego stanu zapalnego. Zazwyczaj rozwija się szybko i w krótkim czasie prowadzi do objawów niedoboru białka oraz obrzęków. Kwashiorkor jest stanem zagrożenia życia. Pacjentami najbardziej narażonymi na wystąpienie objawów niedożywienia stresowego są osoby otyłe oraz chorzy oddziałów intensywnej terapii. U pacjentów z kwashiorkorem obserwuje się obrzęki, zaburzenia wodno-elektrolitowe, spadek stężenia białek oraz albumin. Niekiedy obserwuje się przyrost masy ciała spowodowany retencją (gromadzeniem/nadmiarem) wody.  

Kwashiorkor jest dużym zagrożeniem dla dzieci, jeśli jego leczenie nie zostanie wdrożone odpowiednio szybko. Niedożywienie białkowe może prowadzić do zaburzenia wzrostu i rozwoju, niepełnosprawności fizycznej i intelektualnej, a nawet do śmierci.  

Kwashiorkor – przyczyny  

Do najczęstszych przyczyn kwashiorkoru zalicza się: 

  • rozległe urazy, ciężki stan zapalny powodujący wzrost zapotrzebowania kalorycznego, 
  • choroby takie jak nowotwory, choroby przebiegające z wysoka gorączką, marskość wątroby,  
  • niedostateczna podaż składników odżywczych (wywołana depresją, zaburzeniami psychiatrycznymi),  
  • zespoły złego wchłaniania, zaburzenia wchłaniania,  
  • choroby neurologiczne, 
  • choroby nefrologiczne (zespół nerczycowy, dializoterapia). 

Polecane dla Ciebie

Kwashiorkor – objawy u dorosłych i dzieci 

Kwashiorkor może przebiegać bez typowych cech niedożywienia. Ze względu na retencję wody dochodzi do obrzęków i wzrostu masy ciała, co niekiedy opóźnia wdrożenie leczenia żywieniowego.  

Do częstych objawów niedożywienia białkowego należą: ogólne osłabienie, apatia, drażliwość oraz zanik tkanki tłuszczowej i mięśni. Typowym objawem kwashiorkoru są obrzęki całego ciała, najbardziej nasilone na kończynach dolnych oraz duży, wypukły brzuch. Ze względu na niedobór składników odżywczych obserwuje się suche i łamliwe włosy, pękające paznokcie, zmianę koloru skóry.  

Dzieci z niedożywieniem białkowym mają zwiększoną tendencje do zapadania na infekcje, zwłaszcza dróg oddechowych, przewlekłe biegunki, oddają duże ilości moczu oraz prezentują objawy nietolerancji laktozy.  

W ciężkich przypadkach kwashiorkor może prowadzić do śpiączki i śmierci.  

Kwashiorkor – diagnostyka  

Podczas oceny stanu odżywienia zbiera się dokładny wywiad żywieniowy dotyczący utraty lub wzrostu masy ciała, oceny budowy ciała oraz ilości mięśni i tkanki tłuszczowej. Do badań pomocnych w rozpoznaniu niedożywienia zalicza się stężenie albumin, ocenę równowagi kwasowo-zasadowej, poziom elektrolitów, ilość białka całkowitego, transferryny oraz ocenę funkcji wątroby i nerek. Stężenie albumin określa aktualny stan odżywienia oraz ciężkość choroby.

Niedożywienie często powoduje obniżenie odporności, dlatego wykonuje się także badania mające na celu ocenę układu odpornościowego.  

Kwashiorkor – leczenie  

U pacjentów z podejrzeniem kwashiorkoru wdraża się leczenie żywieniowe drogą pozajelitową lub drogą dojelitową. Leczenie żywieniowe stosuje się u osób, u których nie ma możliwości zastosowania diety doustnej przez dłużej niż tydzień, lub u osób przyjmujących mniej niż 60% zalecanej normy żywieniowej. Ponadto leczenie żywieniowe stosuje się u pacjentów z chorobą nowotworową czy zaburzeniami wchłaniania.  

Warto pamiętać, że dzienne zapotrzebowanie na białko zdrowego dorosłego człowieka wynosi 25–35 kcal na każdy kilogram oraz ok. 1,5 g białka/kg masy ciała na dobę. U osób z przewlekłymi chorobami oraz znacznym wyniszczeniem zapotrzebowanie kaloryczne wynosi 35–45 kcal/kg mc./dobę oraz 2–3 g białka/kg/dobę. Ze względu na wzrost zapotrzebowania białkowego u osób przewlekle chorych zaleca się spożywanie produktów bogatych w białko. Diety przemysłowe zawierają wszystkie niezbędne składniki i są dostosowane do aktualnych potrzeb pacjenta.  

Wybór drogi żywienia jest zależny od stanu pacjenta. Metodą z wyboru jest żywienie doustne. W przypadku problemów z połykaniem lub chorób przełyku można zastosować żywienie za pomocą zgłębnika lub przetoki, tzw. jejunostomii. U osób z zaburzeniami wchłaniania, uporczywymi biegunkami, wymiotami i u osób nieprzytomnych stosuje się żywienie pozajelitowe, czyli dożylne. 

Kwashiorkor – powikłania  

Do powikłań niedożywienia białkowego zalicza się: 

  • osłabienie siły mięśniowej, 
  • zanik mięśni oddechowych, który może prowadzić do zaburzeń oddychania i wentylacji,
  • spadek odporności, 
  • zanik kosmków jelitowych oraz osłabienie czynności jelit, a w konsekwencji zaburzenia trawienia i wchłaniania, 
  • zaburzenia wodno-elektrolitowe, 
  • zaburzenia pracy serca, 
  • osteoporozę,
  • utrudnione gojenie się ran, zwiększone ryzyko odleżyn i owrzodzeń.  

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wysiękowe zapalenie ucha – przyczyny, objawy, leczenie

    Twoje dziecko coraz głośniej nastawia telewizor? Musisz kilka razy powtarzać swoje prośby i polecenia? Możliwe, że pogorszenie słuchu spowodowane jest wysiękowym zapaleniem ucha. Czym jest ta dolegliwość i w jaki sposób ją leczyć? Podpowiadamy. 

  • Kinesiotaping – na czym polega plastrowanie dynamiczne? Zastosowanie i efekty lecznicze taśm kinetycznych

    Kinesiotaping to metoda terapeutyczna wykorzystywana przez fizjoterapeutów, polegająca na oklejaniu specjalnie do tego przeznaczonymi taśmami kinezjologicznymi określonych miejsc na ciele. Plastrowanie dynamiczne, dzięki zwiększeniu przestrzeni między skórą a mięśniami, ma działanie przeciwbólowe, użycie taśm kinesio powoduje rozluźnienie mięśni i zmniejszenie ich napięcia. Ponieważ plastry stabilizują stawy, znajdują zastosowanie podczas uprawiania sportu – zapobiegają powstawaniu kontuzji.

  • Jak leczyć kręgozmyk?

    Kręgozmyk to schorzenie, w których dochodzi do przesunięcia (podwichnięcia) kręgów budujących kręgosłup względem siebie. W skrajnych przypadkach tej dolegliwości może dojść do całkowitej utraty stabilności kręgosłupa, co z kolei może doprowadzić do znacznego pogorszenia sprawności fizycznej, przewlekłych bólów grzbietu, a także do szerokiego wachlarza objawów neurologicznych. Jak leczyć kręgozmyk?

  • Co to jest zespół WAGR?

    Zespół WAGR to rzadka, dziedziczna choroba, obejmująca cały zestaw wad genetycznych manifestujących się w postaci braku tęczówki, guza Wilms’a, niewydolności układu moczowego-płciowego, a także opóźnienia umysłowego. Po raz pierwszy opisano ją w 1964 roku.

  • Co stosować na serowate upławy? Leki, zioła, domowe sposoby

    W przypadku zakażenia grzybiczego upławy są gęste, białe, serowate, przypominające grudkowaty śluz lub twaróg. Niewłaściwe leczenie tej infekcji intymnej może doprowadzić do powikłań oraz uporczywych nawrotów choroby. Jak wyleczyć upławy, czy zioła mogą pomóc oraz jak wykonać roztwór do nasiadówek?

  • Zespół Menkesa – przyczyny, objawy, leczenie

    Choroba Menkesa to rzadki zespół chorobowy, którego częstość występowania w Europie szacuje się pomiędzy 1/100 000–1/300 000 żywych urodzeń. Zespół ten, nazywany inaczej chorobą kręconych włosów, jest genetycznym defektem metabolizmu miedzi. Jakie są charakterystyczne objawy zespołu Menkesa? Jak wygląda leczenie?

  • Obfite miesiączki – co mogą oznaczać?

    O nadmiernym krwawieniu miesiączkowym mogą świadczyć np. konieczność częstszej zmiany podpasek lub tamponów czy też obecność dużych skrzepów krwi. Co zrobić, gdy miesiączka jest bardzo obfita?

  • Spodziectwo – czym jest? Przyczyny i objawy

    Spodziectwo (ang. hypospadias) jest wrodzoną wadą układu moczowo-płciowego dotykającą chłopców. Manifestuje się nieprawidłową lokalizacją ujścia cewki moczowej, które znajduje się na brzusznej stronie prącia. Spodziectwo leczone jest operacyjnie.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij