Post-COVID-19 syndrome – objawy i postępowanie przy zespole „pocovidowym”
Justyna Piekara

Post-COVID-19 syndrome – objawy i postępowanie przy zespole „pocovidowym”

Infekcja wywołana SARS-CoV-2 została stłumiona, pacjent wyzdrowiał. Niestety w wielu przypadkach COVID-19 historia choroby na tym się nie kończy. Jak przedstawia się długodystansowe oblicze COVID-19? Gdzie uzyskać pomoc, gdy objawy nie ustępują?

Czym jest zespół postcovidowy?

Post-COVID-19 syndrome (PCS), “długi COVID” (ang. long COVID) lub przewlekły zespół COVID (ang. chronic COVID syndrome, CCS) to nieformalne nazwy zespołu objawów, który towarzyszy chorym nawet przez kilka miesięcy po typowym okresie rekonwalescencji COVID-19.

Matthew Levison z Drebel University College of Medicine zaznacza, że “bez formalnie przyjętej definicji zespołu post-COVID-19 trudno jest ocenić, jak często występuje, jak długo trwa, kto jest najbardziej zagrożony, co go powoduje, jaka jest patofizjologia i jak leczyć i zapobiegać”.

„Zespół Post-COVID jest nowym, unikalnym zjawiskiem i wciąż się o nim uczymy. Wiemy jednak, że jego objawy, szczególnie skrajne zmęczenie, mogą mieć ogromny wpływ na jakość życia danej osoby – wpływając na życie rodzinne i wydajność pracy”, wyjaśnia dr Sandeep Lahoti w wywiadzie dla “Houston Methodist”.

Reynolds Panettieri, profesor medycyny w Rutgers Robert Wood Johnson Medical School w New Jersey, szacuje, że u około 10% pacjentów z COVID-19 rozwinie się przewlekły problem ze zdrowiem.

Esther Mełamed, neurolog z Dell Medical School na Uniwersytecie Teksańskim w Austin, sugeruje natomiast, że syndrom prawdopodobnie jest rezultatem zaburzeń komunikacji neuronalnej, do której dochodzi na skutek rozregulowania układu odpornościowego i powstania stanów zapalnych w organizmie, które towarzyszą COVID-19.

Zespół pocovidowy – grupy największego ryzyka

Osoby najbardziej narażone na rozwój zespołu postcovidowego to:

  • dorośli w wieku powyżej 50 lat,
  • osoby, które doświadczyły ciężkiego przebiegu COVID-19,
  • osoby z problemami krążeniowo-oddechowymi, nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą lub otyłością.

Inicjatywa “Survivor Corps”

“Survivor Corps” to grupa stworzona w mediach społecznościowych przez osoby, które przeszły przez infekcję SARS-CoV-2. Nie ustają one w wysiłkach na rzecz lepszego zrozumienia oddziaływania nowego koronawirusa na ludzkie zdrowie i opisują w czasie rzeczywistym swoje doświadczenia związane z COVID-19. Członkowie internetowej zbiorowości starają się edukować społeczeństwo oraz w miarę możliwości wspierać naukowców.

Survivor Corps opublikowała na Facebooku otwartą ankietę, która powstała z pomocą dr Natalie Lambert z Indiana University School of Medicine oraz dr Wendy Chung z Columbia University Irving Medical Center, prosząc “covidowych długodystansowców”, aby opisali objawy, których doświadczają w związku z COVID-19. W badaniu wzięło udział ponad 1500 osób. Respondenci zidentyfikowali 98 objawów, których nadal doświadczają. Około 26% uczestników badania zgłosiło bóle głowy, bóle stawów i uporczywy ból w klatce piersiowej.

Polecane dla Ciebie

Czym objawia się zespół postcovidowy?

Pacjenci, którzy przechorowali COVID-19 nadal borykają się z szeregiem problemów zdrowotnych. Lekarze uczą się, dlaczego choroba zostawia trwałe ślady w organizmie. Spektrum kliniczne objawów, które wiąże się z zespołem postcovidowym jest bardzo zróżnicowane. Osoby, u których objawy COVID-19 się przedłużają wspominają o:

  • bólu stawów,
  • bólu w klatce piersiowej,
  • mgle mózgowej,
  • nawracających gorączkach,
  • problemach ze snem,
  • trudnościach z oddychaniem,
  • utracie węchu i/lub smaku,
  • odczuwanym zmęczeniu.

Pacjenci, u których rozwinął się zespół ostrej niewydolności oddechowej (ang. acute respiratory distress syndrome, ARDS) wykazują większe ryzyko długoterminowych problemów zdrowotnych, a wśród nich:

  • zwłóknieniowe uszkodzenie płuc,
  • uszkodzenie serca, zapalenie mięśnia sercowego,
  • zaburzenia zdrowia psychicznego.

Co robić, jeśli masz objawy zespołu postcovidowego?

Leczenie symptomów zespołu postcovidowego wymaga interdyscyplinarnego podejścia, w odpowiedzi na zapotrzebowanie tworzone są specjalne poradnie.

Takie jednostki skupiają ekspertów w dziedzinie kardiologii, pulmonologii, psychiatrii, neurologii, fizjoterapii oraz innych dziedzin w celu koordynacji opieki i opracowania indywidualnej terapii dla pacjentów. Na terenie naszego kraju poradnie postcovidowe powstały m.in. w Toruniu, Gdyni, Łodzi, Wrocławiu i Legnicy.

Jak postępować, gdy wystąpi post-COVID-19 syndrome?

  1. Zadbaj o siebie. Pamiętaj o zasadach zdrowego stylu życia.
  2. Monitoruj objawy. Skonsultuj się z lekarzem pierwszego kontaktu.
  3. Wykonaj zalecane badania diagnostyczne. Najczęściej są to: EKG, RTG, tomografia komputerowa klatki piersiowej, echokardiografia, USG jamy brzusznej, spirometria oraz szereg badań laboratoryjnych.
  4. W razie potrzeby skorzystaj z opinii lekarza specjalisty lub zgłoś się do poradni postcovidowej.
  1. K. McCallum, Post-COVID syndrome: what should you do if you have lingering COVID-19 symptoms?, “houstonmethodist.org” [online], https://www.houstonmethodist.org/blog/articles/2020/nov/post-covid-syndrome-what-should-you-do-if-you-have-lingering-covid-19-symptoms/, [dostęp:] 21.01.2021.
  2. B. Brody, 'Post-COVID syndrome' is causing lingering symptoms in some coronavirus survivors – here's what to know, “health.com” [online], https://www.health.com/condition/infectious-diseases/coronavirus/post-covid-syndrome, [dostęp:] 21.01.2021.
  3. M. E. Levison, Commentary: what we know so far about post-COVID syndrome, “msdmanuals.com” [online], https://www.msdmanuals.com/professional/news/editorial/2020/09/23/20/17/post-covid-syndrome, [dostęp:] 21.01.2021.
  4. F. Ingle, Post Covid services can help you cope with the after-effects of Covid, “timesofindia.indiatimes.com” [online], https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/voices/post-covid-services-can-help-you-cope-with-the-after-effects-of-covid/, [dostęp:] 21.01.2021.
  5. K. U. Baillie, Long-term effects of COVID-19 and support to cope, “penntoday.upenn.ed” [online], https://penntoday.upenn.edu/news/long-term-effects-covid-19-and-support-cope, [dostęp:] 21.01.2021.
  6. A. Kaul, Post COVID-19 Care: 6 things you need to do after recovering from coronavirus, “ndtv.com” [online], https://www.ndtv.com/health/post-covid-19-care-6-things-you-need-to-do-after-recovering-from-coronavirus-2302135, [dostęp:] 21.01.2021.
  7. A. Vaidya, COVID-19 survivors identify 98 lingering effects, “beckershospitalreview.com” [online], https://www.beckershospitalreview.com/patient-safety-outcomes/covid-19-survivors-identify-98-lingering-effects.html, [dostęp:] 21.01.2021.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Schistosomatoza (bilharcjoza) – przyczyny, objawy, leczenie

    Schistosomatoza (zwana również bilharcjozą) to choroba zakaźna, która jest wywoływana przez pasożyty z rodzaju Schistosoma. Choroba ta jest powszechna w krajach tropikalnych oraz subtropikalnych i może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zapalenie płuc, zapalenie wątroby i choroba nerek. Obok malarii bilharcjoza jest najpoważniejszym w skali światowej pasożytniczym problemem zdrowotnym. Czym jest schistosomatoza? Jak ją rozpoznać?

  • Synestezja – na czym polega? Jak wyleczyć?

    Czy można widzieć dźwięki? Jaki kolor ma cisza? Czy mogę słyszeć obraz? Na to pytanie mogą odpowiedzieć osoby na co dzień doświadczające synestezji – czyli wielu wrażeń zmysłowych generowanych przez określony dźwięk czy obraz. Ta wyjątkowa zdolność postrzegania otoczenia jest opisywana od lat zarówno w muzyce, jak i sztuce. Synestetykami jest wielu artystów, również współczesnych – Lady Gaga, Pharell Williams czy Stevie Wonder.

  • Jet lag – czym jest? Czy każdy ma jet lag?

    Dobrze znaną podróżnikom i obieżyświatom konsekwencją nagłej zmiany strefy czasowej jest wystąpienie tzw. zespołu długu czasowego, czyli jet lagu. Planując więc daleką podróż, warto również zaplanować czas na adaptację organizmu do zmienionych godzin snu i czuwania.

  • Choroba Sanfilippo – objawy, przyczyny, leczenie

    Choroba Sanfilippo to bardzo rzadka choroba genetyczna, określana jako mukopolisacharydoza typu 3 (MPS III). Nazwa choroby pochodzi od nazwiska lekarza, który w 1963 roku po raz pierwszy opisał ten typ mukopolisacharydozy – dr. Sylvestra Sanfilippo.

  • Choroba Wilsona – objawy, leczenie i przewidywana długość życia

    Choroba Wilsona to schorzenie prowadzące do nadmiernego gromadzenia się miedzi w organizmie. Przyczyną jest mutacja genetyczna, wskutek której dochodzi do defektu białka odpowiadającego za transport miedzi w organizmie. W konsekwencji miedź nie jest wydalana z organizmu, tylko gromadzi się w narządach, prowadząc do ich uszkodzenia.

  • Chłoniak Burkitta – objawy, przyczyny i rokowanie

    Przyczyną chłoniaka jest niekontrolowany rozrost puli limfocytów, a głównym skutkiem ubocznym – upośledzenie układu immunologicznego ze względu na utratę funkcji zmienionych komórek. Najczęstszą przyczyną zgonu wśród pacjentów cierpiących na nowotwory krwi są pozornie niegroźne infekcje – i właśnie tak zabija chłoniak Burkitta.

  • Odmrożenia – stopnie i objawy. Co robić i jak zabezpieczyć skórę przed zimnem?

    Odmrożenie z zimna to stan skóry, kiedy jej warstwa ochronna została uszkodzona przez działanie niskich temperatur. Może to prowadzić do bolesności, pieczenia, zaczerwienienia i obrzęku, a w ciężkich przypadkach nawet do amputacji kończyn lub ich fragmentów. W celu uniknięcia odmrożenia, należy zachować ostrożność podczas długotrwałego przebywania na mrozie, chronić skórę odpowiednim ubraniem czy stosować kremy i maści ochronne.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij