Żółcień chinolinowa (E104) – właściwości i zastosowanie. Jaki ma wpływ na zdrowie? - portal DOZ.pl
Żółcień chinolinowa (E104) – właściwości i zastosowanie. Jaki ma wpływ na zdrowie?
Joanna Orzeł

Żółcień chinolinowa (E104) – właściwości i zastosowanie. Jaki ma wpływ na zdrowie?

Żółcień chinolinowa (E104) to żółty barwnik, który znalazł zastosowanie w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym i kosmetycznym. Zalicza się go do tzw. szóstki z Southampton – barwników, które mogą wywoływać u dzieci nadpobudliwość. Jakie są właściwości żółcieni chinolinowej i w jakich dokładnie produktach można ją znaleźć? Jaki ma wpływ na zdrowie?

Żółcień chinolinowa – co to za barwnik? 

Ogólnie mówiąc, żółcień chinolinowa jest żółtym barwnikiem zaliczanym do związków organicznych. W swojej strukturze zawiera ugrupowanie nazywane grupą chinolinową. W substancjach handlowych, oznaczonych jako żółcień chinolinowa, znajdziemy de facto trzy substancje chemiczne różniące się w swojej budowie ilością grup sulfonowych przyłączonych do pierścienia chinolinowego (występują cząsteczki zawierające jedną, dwie lub trzy grupy sulfonowe).

Jest to barwnik pochodzenia naturalnego (odzwierzęcego), jednak na skalę przemysłową pozyskiwany jest głównie w sposób syntetyczny. 

Właściwości żółcieni chinolinowej 

W stanie stałym żółcień chinolinowa jest zielonokawo-żóltym proszkiem. Ze względu na występowanie w strukturze polarnych grup sulfonowych barwnik ten jest dobrze rozpuszczalny w wodzie i daje żółte zabarwienie roztworów. Jego barwa zależy od występowania sprzężonych wiązań nienasyconych, dlatego też jej stabilność jest warunkowana występowaniem w otoczeniu chemicznym substancji, które mogą ten system zaburzyć np. czynników utleniających i redukujących, cukrów, kwasów czy niektórych soli. 

Polecane dla Ciebie

Zastosowanie barwnika E104 

Żółcień chinolinowa znalazła szerokie zastosowanie w wielu gałęziach przemysłu. Stosuje się ją między innymi do barwienia tkanin naturalnych i syntetycznych jak nylon, wełna czy jedwab. Jednak ważnym z punktu widzenia naszego zdrowia jest jej wykorzystanie do produkcji żywności, leków oraz kosmetyków. 

Na etykietach produktów spożywczych często zakodowana jest pod symbolem E104. Zwierają ją głównie wysoko przetworzone produkty, do których można zaliczyć: puszkowane owoce, dekoracje i masy cukiernicze, sery topione, desery (w tym smakowe przetwory mleczne), sosy, dressingi, pikle, chutney, musztardy, dżemy i marmolady, wędzone ryby i pasty rybne, paluszki surimi, gumy do żucia, napoje gazowane, aromatyzowane wina, gotowe napoje o niskiej zawartości alkoholu – drinki oraz cydry. 

W lekach i suplementach diety żółcień chinolinowa jest stosowana między innymi do barwienia otoczek tabletek, syropów, żelków witaminowych czy cukierków, lizaków i drażetek dedykowanych problemom z gardłem.  

Żółcień chinolinowa jest barwnikiem dopuszczonym do stosowania podczas produkcji wszystkich kosmetyków. Na listach składników możemy ją znaleźć pod kodem CI 47005. Używana jest jako składnik barwiący między innymi w szminkach, mydłach, pastach do zębów, środkach do pielęgnacji włosów, farbach do włosów, perfumach, a także w tuszach przeznaczonych do tatuowania.  

Szkodliwość żółcieni chinolinowej (E104) 

Badania przeprowadzone na szczurach i psach wykazały, że jedynie 3–4% porcji żółcieni chinolinowej jest absorbowane przez organizm. Oznacza to, że pozostała ilość jest wydalana w niezmienionej formie razem z odchodami. Niska absorbcja nie oznacza jednak, że jest to barwnik, który w 100% jest nieszkodliwy dla organizmu.  

Głównie u osób wrażliwych (o skłonnościach do alergii) może działać jako czynnik alergizujący – powoduje uwolnienie hormonu z naszych komórek – histaminy. W efekcie może wywoływać reakcje astmatyczne, pokrzywkę, wysypkę, zaczerwienienie skóry, nadpobudliwość, a w skrajnych przypadkach wstrząs anafilaktyczny.

Z dotychczas przeprowadzonych badań wiemy, że żółcieni chinolinowej w szczególności powinny unikać osoby uczulone na salicylany (np. aspirynę).  

E104 jest barwnikiem zaliczanym do tzw. „szóstki z Southampton”. Są to barwniki spożywcze, które – według badań przeprowadzonych w 2007 roku w Wielkiej Brytanii – połączone z konserwantem E211 (benzoesanu sodu) mogą wywoływać u dzieci nadpobudliwość. Ze względu na te kontrowersje żółcień chinolinowa została zakazana w produkcji żywności np. w Stanach Zjednoczonych, Japonii oraz w przez pewien czas w Australii. Na terenie Unii Europejskiej nadal można ją stosować, jednak każdy produkt, który zawiera ten barwnik powinien mieć na etykiecie umieszczoną informację o ewentualnym szkodliwym wpływie na aktywność i skupienie uwagi u dzieci. 

Jako barwnik dopuszczony do stosowania podczas produkcji żywności oraz leków, żółcień chinolinowa jest objęta szczególnym nadzorem. Na terenie Unii Europejskiej co kilka lat grono specjalistów z Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (European Food Safety Authority – EFSA) ocenia ryzyko jej używania. W 2009 roku (po publikacji badań z Southampton) dzienny limit spożycia (ang. Acceptably Daily Intake – AID) E104 został obniżony z dotychczasowych 10 mg/kg do 0,5 mg/kg. Ponowna ocena dokonana przez ekspertów EFSA w 2015 roku spowodowała, że limit został utrzymany na dotychczas ustalonym poziomie.   
  1. M. Krępska, M. Lasoń-Rydel, J. Jagiełło, Barwniki spożywcze i ich wpływ na organizm człowieka, "Technologia i Jakość Wyrobów", nr 60 2015. 
  2. M. Wilusz, J. Kalicińska, R. Śpiewak, Analiza występowania w produktach spożywczych barwników stosowanych również w kosmetykach, "Kosmetologia Estetyczna", nr 2 (5) 2016.  
  3. EFSA Panel on Food Additives and Nutrient Sources Added to Food, Scientific Opinion on the re‐evaluation of Quinoline Yellow (E 104) as a food additive, "EFSA Journal", nr 7 (11) 2009.  
  4. European Food Safety Authority, Refined exposure assessment for Quinoline Yellow (E 104), "EFSA Journal", nr 13 (3) 2015.  
  5. J. Gajda-Wyrębek, K. Kuźma, A. Świtka, J. Jarecka, M. Beresińska, J. Postupolski, Exposure of Polish children to Southampton food colours, "Food Additives & Contaminants", Part A, nr 1 2016.  

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Arsen w żywności – jaki może mieć wpływ na zdrowie?

    Arsen to składnik swego czasu najpopularniejszej trucizny – arszeniku. Ma udokumentowany wpływ na działanie metabolizmu – jest mikroelementem, jednak w wyższych dawkach jest toksyczny i powoduje poważne problemy zdrowotne. Co ciekawe, jednym z głównych źródeł, z którymi dostaje się do naszego organizmu jest żywność. Jaki ma wpływ na zdrowie? Jak ograniczyć ilość arsenu w diecie? Podpowiadamy.

  • Miód manuka – właściwości i zastosowanie

    Ostatnimi czasy coraz intensywniej obserwowany jest wzrost zainteresowania naturalnymi metodami leczenia różnorodnych schorzeń – apiterapia jest jedną z nich. To praktyka wykorzystująca produkty pszczele podczas procesu leczenia. W apiterapii stosuje się miód, ale również wosk, kit pszczeli czy zasklep miodowy. Ze względu na swoje specyficzne właściwości miód manuka jest jednym z najbardziej popularnych gatunków miodów stosowanych w apiterapii. Dlaczego? Dowiedz się więcej w poniższym artykule. 

  • Żel antybakteryjny do rąk i płyn dezynfekcyjny – jak zrobić w domu?

    Higiena rąk należy do głównych środków ochronnych podczas epidemii wirusa SARS-CoV-2 wywołującego chorobę COVID-19. Dokładne i systematyczne mycie dłoni pomaga w ograniczeniu rozprzestrzeniania się koronawirusa z Wuhan, a także zmniejsza szanse na jego wniknięcie do organizmu. Jak przygotować samodzielnie w domu żel antybakteryjny lub płyn do dezynfekcji? Podpowiadamy. 

  • Imbir – jak i kiedy go jeść? Właściwości lecznicze, zastosowanie, przeciwwskazania

    Imbir to roślina o wielu właściwościach zdrowotnych. Wśród nich wymienia się m.in. pomoc w łagodzeniu bólu gardła, mdłości w czasie ciąży czy zgagi. Co więcej, imbir wspomaga trawienie i działa przeciwzapalnie. Na jego bazie tworzy się napoje, syropy czy olejki, ale spożywa się go również na surowo. Jakie jeszcze właściwości ma imbir? Jak go przechowywać? Komu odradza się regularne stosowanie imbiru?

  • Bakuchiol – czym jest i jak działa? Dlaczego nazywa się go roślinnym retinolem?

    Bakuchiol to związek pochodzenia naturalnego, pozyskuje się go z rośliny zwanej bakuchi. Dotychczas udowodniono, że wykazuje szereg właściwości, które wykorzystuje się m.in. w kosmetykach przeciwstarzeniowych. Często określa się go mianem roślinnego retinolu, ale czy słusznie? Czym bakuchiol różni się od retinolu i kiedy warto go stosować? Podpowiadamy. 

  • Skwalan – jakie ma właściwości? Jak go stosować?

    Skwalan to substancja, która ma zadatki na zdobycie tytułu idealnego składnika pielęgnacyjnego. Cenne właściwości wykorzystywane w produktach kosmetycznych łączy bowiem z biokompatybilnością ze skórą ludzką, co wpływa na komfort i bezpieczeństwo użycia. Czym jest skwalan i jak go stosować? Poznajmy go bliżej. 

  • Bisabolol – jak działa? W jakich kosmetykach można go znaleźć?

    Bisabolol to związek, który znajdziemy w składzie wielu kosmetyków o szerokim zakresie zastosowania. Skąd pochodzi? Jakie ma właściwości? Kiedy warto po niego sięgać? Zapraszamy do lektury.

  • Kwas azelainowy – charakterystyka, właściwości i zastosowanie. Czy pomoże na przebarwienia i trądzik?

    Jednym ze składników stosowanych zewnętrznie, a chętnie wybieranych przez specjalistów jest kwas azelainowy. Ma podobne do nadtlenku benzoilu właściwości, ale działa łagodniej i jest lepiej tolerowany. Jego cena jest stosunkowo niska. Łączony głównie z terapią różnych odmian trądziku, ale także używany jako peeling czy środek pomagający rozjaśnić przebarwienia. Jakie właściwości decydują o jego wysokiej skuteczności? Jak często go stosować? Ile procent kwasu azelainowego znajdziemy w kremie bez recepty? Czy jest bezpieczny w ciąży i podczas karmienia piersią? Czy można go łączyć z innymi składnikami aktywnymi?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij