Gastropareza – czym jest i jak się ją leczy? Czy jest niebezpieczna dla zdrowia?
Piotr Ziętek

Gastropareza – czym jest i jak się ją leczy? Czy jest niebezpieczna dla zdrowia?

Gastropareza jest zaburzeniem funkcjonowania przewodu pokarmowego, które polega na opóźnieniu lub zatrzymaniu opróżniania żołądka na skutek uszkodzenia układu nerwowego odpowiedzialnego za kontrolę pracy tego narządu. Czym się objawia gastropareza i jak ją leczyć? 

Gastropareza to zaburzenia motoryki żołądka powodujące jego opóźnione opróżnianie. Może to być przyczyną nieprzyjemnych objawów takich jak niestrawność, nudności i wymioty. Najczęściej przyczyną gastroparezy jest uszkodzenie autonomicznego układu nerwowego w przebiegu chorób przewlekłych lub zakażeń wirusowych. 

Gastropareza – co to takiego? 

Gastropareza oznacza porażenie funkcji czynności żołądka powodujące jego opóźnione opróżnianie. Żołądek, podobnie jak pozostałe części przewodu pokarmowego, wykonuje ruchy perystaltyczne umożliwiające przechodzenie pokarmu do dwunastnicy. Czynność żołądka jest kontrolowana przez niezależny od naszej woli autonomiczny układ nerwowy za pośrednictwem nerwu błędnego i nerwów współczulnych. Pewną rolę w pobudzaniu i hamowaniu motoryki żołądka pełnią także hormony takie jak gastryna, somatostatyna, sekretyna i VIP (wazoaktywny peptyd jelitowy).  

Uszkodzenie części układu nerwowego odpowiedzialnej za kontrolę pracy żołądka przyczynia się do opóźnienia lub zatrzymania jego opróżniania. Powoduje to zaleganie pokarmu w żołądku, co przekłada się na nieprzyjemne objawy.  

Czynniki ryzyka – kto jest narażony na gastroparezę? 

Istnieje wiele czynników mogących przyczyniać się do rozwoju gastroparezy. Należą do nich: 

  • wieloletnia cukrzyca, 
  • zabiegi chirurgiczne w obrębie jamy brzusznej i przewodu pokarmowego, 
  • infekcje, głównie wirusami z rodziny herpeswirusów, 
  • choroby układu nerwowego takie jak choroba Parkinsona, stwardnienie rozsiane i stany po udarach mózgu, 
  • twardzina układowa. 
Uważa się także, że gastropareza idiopatyczna, czyli o niejasnym lub nieznanym podłożu częściej występuje u ludzi młodych (także u dzieci), głównie u kobiet. 

Gastropareza – przyczyny 

Często określenie dokładnej przyczyny gastroparezy jest trudne. W wielu przypadkach uważa się, że za chorobę odpowiedzialne jest uszkodzenie części układu nerwowego zaopatrującego żołądek, głównie nerwu błędnego. Jego nieprawidłowe funkcjonowanie może być wtórne do zaburzeń metabolicznych takich jak cukrzyca czy mocznica, a także zakażeń wirusowych wywołanych przez wirusy cytomegalii, Epsteina-Barr lub wirusa ospy i półpaśca.

Przyczyną zaburzeń opróżniania żołądka mogą być też zabiegi chirurgiczne w obrębie jamy brzusznej. Wagotomia, czyli przecięcie włókien nerwu błędnego, jest obecnie bardzo rzadko wykorzystywaną metodą leczenia choroby wrzodowej żołądka. Jej skutkiem ubocznym może być właśnie gastropareza. Uszkodzenie nerwu błędnego może być także powikłaniem po niektórych zabiegach w obrębie jamy brzusznej. 

Powiązane produkty

Gastropareza – objawy  

Objawy gastroparezy wynikają głównie z zalegania pokarmu w żołądku. Mogą pojawić się symptomy niestrawności, czyli dyskomfort i ból w nadbrzuszu, wczesne uczucie sytości, odbijanie treścią pokarmową i zgaga. W cięższych przypadkach występują wymioty, które po pewnym czasie mogą skutkować utratą masy ciała, niedożywieniem lub odwodnieniem. W takiej sytuacji należy koniecznie zasięgnąć pomocy lekarskiej. Z kolei osoby z łagodnymi zaburzeniami motoryki żołądka mogą nie odczuwać żadnych objawów. 

Gastropareza – diagnostyka 

Rozpoznanie gastroparezy jest możliwe jedynie na podstawie współwystępowania typowych objawów oraz stwierdzenia opóźnienia opróżniania żołądka. Podstawową metodą diagnostyczną jest scyntygrafia po spożyciu specjalnego posiłku znakowanego radioaktywnym izotopem technetu. Ten rodzaj badania obrazowego przeprowadza się zwykle w pracowni medycyny nuklearnej. Jest to wysokospecjalistyczne i trudno dostępne badanie. Dodatkowo konieczne jest wykluczenie przeszkody mechanicznej, np. guza utrudniającego opróżnianie żołądka. Można to zrobić za pomocą badań obrazowych (np. tomografii komputerowej) i endoskopowych. 

W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić inne choroby mogące powodować podobne objawy, w tym: chorobę refluksową, chorobę wrzodową, niedoczynność tarczycy, anoreksję, bulimię i dyspepsję czynnościową. 

Gastropareza – leczenie  

W leczeniu gastroparezy stosuje się tzw. leki prokinetyczne, tzn. pobudzające motorykę żołądka. Krótkotrwale stosować można preparaty substancji takich jak domperydon, erytromycyna i cisapryd. Przewlekle stosować można leki zawierające itopryd. Leki prokinetyczne zażywa się kilkanaście minut przed posiłkami. Dodatkowo, w razie potrzeby włącza się leki zmniejszające nudności oraz przeciwwymiotne takie jak dimenhydrynat, prochlorperazyna lub ondansetron.

W gastroparezie bardzo duże znaczenie ma leczenie żywieniowe. W przypadkach opornych na leczenie farmakologiczne lub u osób, u których istnieją przeciwwskazania do stosowania leków, można rozważyć leczenie zabiegowe. Wykonuje się m.in. ostrzykiwanie odźwiernika żołądka toksyną botulinową, a także endoskopową lub chirurgiczną plastykę odźwiernika. 

Dieta w gastroparezie – o czym należy pamiętać?  

Osoby cierpiące na gastroparezę powinny unikać produktów spożywczych opóźniających opróżnianie żołądka i nasilających objawy. Do substancji wykazujących takie działanie należą m.in. kawa, kakao i czekolada, tłuszcze oraz produkty pełnoziarniste. Zalecane jest stosowanie diety łatwostrawnej, podobnej jak w przypadku choroby refluksowej. Należy wykluczyć z jadłospisu wspomniane produkty. Ponadto należy pamiętać, by spożywać posiłki w małych porcjach oraz unikać leżenia i wysiłku fizycznego po jedzeniu. W ciężkich przypadkach gastroparezy konieczne może być stosowanie diety płynnej, pokarmów rozdrobnionych, a nawet żywienie pozajelitowe. 

  1. H. Ciborowska, A. Rudnicka, Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka, Warszawa 2014. 
  2. P. Gajewski (red.), Interna Szczeklika 2015, Kraków 2015. 
  3. M. Krzyżewska, P. Maroszek, B. Mrozikiewicz-Rakowska i in., Gastropareza cukrzycowa: czy wiesz jak ją rozpoznać oraz skutecznie leczyć, „Diabetologia Kliniczna”, nr 157-166 (3) 2014. 
  4. H. P. Parkman, Idiopathic Gastroparesis, „Gastroenterology Clinics of North America”, nr 59-68 (44) 2015. 
  5. E. Saliakellis, M. Fotoulaki, Gastroparesis in children, „Annals of Gastroenterology”, nr 204-211 (26) 2013. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

  • Refundacja dla cukrzyków – zasady refundacji w diabetologii

    Od stycznia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia wprowadzające w życie zmiany w refundacji wyrobów medycznych przeznaczonych dla pacjentów chorujących na cukrzycę. Wyjaśniamy zasady odpłatności systemów do ciągłego monitorowania glikemii, pomp insulinowych, pojemników na insulinę oraz zestawów infuzyjnych.

  • Zespół słabości (kruchości) to nie zwykłe starzenie. Objawy, diagnoza, leczenie

    Proces starzenia jest nieodłącznym elementem życia każdego człowieka i ma znaczący wpływ zarówno na fizyczne, jak i psychiczne funkcjonowanie seniorów. Wśród zachodzących zmian wymienić można między innymi pogorszenie pracy poszczególnych narządów, podatność na choroby, zaburzenia poznawcze czy zespół kruchości. Ten ostatni jest zagadnieniem szczególnie badanym przez geriatrów – szacuje się, że w populacji polskiej dotyka on około 7% seniorów, wśród których ponad 50% to osoby po 80. roku życia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij