Guma guar (E412) – właściwości, zastosowanie i szkodliwość. Jak używać gumę guar?
Joanna Orzeł

Guma guar (E412) – właściwości, zastosowanie i szkodliwość. Jak używać gumę guar?

Guma guar to naturalna substancja pozyskiwana z roślin Cyamopsis tetragonolobus. Ze względu na jej właściwości żelujące wykorzystuje się ją jako zagęstnik, wypełniacz lub stabilizator produktów stosowanych m.in. w przemyśle kosmetycznym, farmaceutycznym i spożywczym. Czy guma guar, oznaczana jako E412, jest szkodliwa dla zdrowia? 

Czytając listę składników produktów spożywczych, leków czy kosmetyków, z dużą rezerwą podchodzimy do substancji zaliczanych do zagęstników, wypełniaczy czy emulgatorów. Podobne odczucia możemy mieć wtedy, gdy nazwy składników wzbogacone są o symbole zawierające na początku literę E. Wydają się one nienaturalne lub wręcz niepotrzebne w produktach codziennego użytku. Często jest to błędne odczucie, gdyż wiele z tych substancji jest pochodzenia naturalnego, co więcej nie odczujemy negatywnych skutków ich użytkowania. Jedną z takich substancji jest guma guar, którą na liście dodatków do żywności znajdziemy pod kodem E412.  

Guma guar – co to takiego? 

Guma guar jest naturalną substancją, którą pozyskuje się z roślin o łacińskiej nazwie Cyamopsis tetragonolobus, zwyczajowo nazywanych guar. Co ciekawe, rośliny te należą do tej samej rodziny bobowatych co groszek, ciecierzyca czy popularny szczególnie w okresie letnim bób.  

Głównym producentem gumy guar są Indie, zapewniające około 80% światowego zapotrzebowania. Obok Indii guma guar produkowana jest w Pakistanie, Australii, krajach Afryki oraz Stanach Zjednoczonych. 

Guma guar a guma ksantanowa 

Guma guar często bywa mylona z innym zagęstnikiem – gumą ksantanową. Są to dwie róże substancje, które mają zbliżone właściwości i zastosowanie (głównie do zagęszczania produktów). Jednak różnią się od siebie pod względem właściwości chemicznych i fizycznych, a także pochodzenia. Podczas gdy guma guar jest pozyskiwana z roślin, guma ksantanowa jest produktem pochodzenia mikrobiologicznego (pozyskiwana jest w drodze fermentacji węglowodanów przez bakterie). 

Właściwości gumy guar 

Guma guar jest białawym proszkiem produkowanym z nasion rośliny guar. Z chemicznego punktu widzenia zaliczana jest do polisacharydów. Zbudowana jest z dwóch rodzajów cukrów prostych – mannozy i galaktozy (glukomannan) połączonych w długie łańcuchy (podobnie jak ma to miejsce w błonniku, który składa się z wielu łańcuchowo połączonych cząsteczek glukozy).  

W przeciwieństwie do błonnika guma guar jest bardzo dobrze rozpuszczalna w wodzie i innych substancjach polarnych, w których tworzy roztwory o wysokiej lepkości, stabilne w szerokim zakresie pH (od około 1 do około 10). W niskich stężeniach (rzędu 2–5%) wykazuje właściwości żelujące. Zmieniają się one w zależności od otoczenia chemicznego, w którym znajdują się cząsteczki gumy guar. Przykładowo cukier obniża, a sól zwiększa lepkość roztworów gumy guar. 

Guma guar, podobnie jak błonnik, nie jest trawiona w przewodzie pokarmowym i w całości jest wydalana z naszego organizmu. Pobudza pracę jelit, przez co łagodzi dolegliwości związane z ich chorobami jak zespół jelita wrażliwego, choroba Leśniowskieg-Crohna czy zapalenie jelita grubego. 

Badania naukowe wykazały, że guma guar może mieć także pozytywny wpływ na nasze zdrowie przez obniżanie poziomu cholesterolu czy glukozy. Postuluje się również jej właściwości prebiotyczne. 

Zastosowanie gumy guar (E412) 

Guma guar ze względu na swoje właściwości jest stosowana w różnych gałęziach przemysłu. Stanowi zagęstnik, wypełniacz czy stabilizator w wielu produktach.   

W produktach przemysłu spożywczego guma guar (oznaczana również jako E412) ze względu na to, że nie zmienia smaku potraw, stosowana jest w różnego rodzaju sosach (majonezy, ketchupy, musztardy i inne), lodach, dżemach i przetworach owocowych, galaretkach, jogurtach, żelkach.  

Stosunkowo często stanowi składnik ciast, wyrobów cukierniczych i pieczywa. Jest to substancja, która nie zawiera glutenu, dlatego często stosowana jest jako wypełniacz – zamiennik mąki zwierającej gluten (np. mąki pszennej). 

Jest stosunkowo tania i łatwo dostępna. Można ją kupić na popularnych portalach aukcyjnych lub w wyspecjalizowanych sklepach. Z powodzeniem może być stosowana w naszych domowych kuchniach. Instrukcje jak jej używać czy przepisy, w których wykorzystywana jest np. do zagęszczania kremów czy produkcji domowych lodów lub żelków, znajdziemy na różnych portalach internetowych. 

W przemyśle farmaceutycznym gumę guar stosuje się ją jako wypełniacz leków, substancję opóźniającą uwalnianie składnika aktywnego czy stabilizator (np. uniemożliwiający rozwarstwienie maści lub utrwalający właściwości preparatu). 

Zdolność do absorpcji wody i równoczesnego zwiększania objętości sprawia, że E412 ma zastosowanie w preparatach wspomagających odchudzanie (daje wrażenie sytości, pęczniejąc w żołądku).  

W przemyśle kosmetycznym stosowana jest do uzyskania żelowej konsystencji np. szamponów, past do zębów czy kremów. Dodawana jest również w celu uzyskania pożądanej konsystencji piany. Dzięki tym właściwościom można ją stosować także do stabilizacji baniek mydlanych

Guma guar jest z powodzeniem stosowana także w innych gałęziach przemysłu: papierniczym, tekstylnym czy ceramicznym, w których używana się jej m.in. do zagęszczania pigmentów. Możemy ją również znaleźć w akumulatorach i materiałach wybuchowych.  

Guma guar (E412) – szkodliwość 

Guma guar jest uważana za substancję bezpieczną dla ludzkiego zdrowia i życia. Do dnia dzisiejszego nie ustalono jej dziennego limitu spożycia. Jak każda substancja może wywoływać reakcje alergiczne. Badania naukowe raportują możliwość wystąpienia astmy i duszności w wyniku wziewnej administracji substancji.  

Ze względu na swoje właściwości spożywana w nadmiarze może powodować wzdęcia, nudności, wymioty czy biegunkę. Aby uniknąć wymienionych efektów ubocznych, należy po prostu spożywać ją w rozsądnych ilościach.  

Guma guar może być (w rozsądnych ilościach) spożywana przez kobiety będące w ciąży lub karmiące piersią. Jest to jednak składnik dodawany często do wysoko przetworzonych produktów, które nie powinny stanowić podstawy diety nie tylko ciężarnych i karmiących, ale i wszystkich nas.  

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Naturalne elektrolity – przegląd najlepszych produktów

    Elektrolity są to roztwory wodne posiadające ładunek elektryczny, może on być dodatni lub ujemny. Odpowiedni poziom elektrolitów jest bardzo istotnym elementem prawidłowego funkcjonowania organizmu. Elektrolity są obecne we wszystkich strukturach komórkowych żywego organizmu. Do naturalnych najważniejszych elektrolitów należą: sód, potas, wapń, magnez, chlorki i fosforany.

  • Miód manuka – właściwości i zastosowanie

    Ostatnimi czasy coraz intensywniej obserwowany jest wzrost zainteresowania naturalnymi metodami leczenia różnorodnych schorzeń – apiterapia jest jedną z nich. To praktyka wykorzystująca produkty pszczele podczas procesu leczenia. W apiterapii stosuje się miód, ale również wosk, kit pszczeli czy zasklep miodowy. Ze względu na swoje specyficzne właściwości, miód manuka jest jednym z najbardziej popularnych gatunków miodów stosowanych w apiterapii. Dlaczego? Dowiedz się więcej w poniższym artykule. 

  • Pigwa – właściwości zdrowotne, wartości odżywcze i przepisy

    Pigwa jest owocem, który wykorzystuje się przy problemach trawiennych i przeziębieniu. Stosuje się ją także na poprawę apetytu. Jej dojrzałe owoce nie nadają się do spożywania na surowo, ale doskonale sprawdzają się w przetworach (konfitury, nalewki czy syropy z pigwy). Jakie inne właściwości zdrowotne mają owoce pigwy? 

  • Imbir – jak i kiedy go jeść? Właściwości lecznicze, zastosowanie, przeciwwskazania

    Imbir to roślina o wielu właściwościach zdrowotnych. Wśród nich wymienia się m.in. pomoc w łagodzeniu bólu gardła, mdłości w czasie ciąży czy zgagi. Co więcej, imbir wspomaga trawienie i działa przeciwzapalnie. Na jego bazie tworzy się napoje, syropy czy olejki, ale spożywa się go również na surowo. Jakie jeszcze właściwości ma imbir? Jak go przechowywać? Komu odradza się regularne stosowanie imbiru?

  • Tran – właściwości. Czy tran wpływa na odporność?

    Tran to olej otrzymywany z dorsza atlantyckiego lub innych ryb dorszowatych (olej z wątroby rekina nie jest tranem, ma bowiem inny skład i inne właściwości). Tran zawiera witaminę D i A, a także kwasy omega-3 (DHA i EPA), które mają korzystny wpływ na układ odpornościowy, nerwowy oraz krwionośny. Kiedy stosować olej z wątroby dorsza? Jak wybrać najlepszy tran dla dziecka i dla osoby dorosłej?

  • Fitoestrogeny – czym są, gdzie występują i jak działają?

    Fitoestrogeny to grupa ponad 300 biologicznie aktywnych związków występujących w roślinach. W organizmie ludzkim pełnią nieprzebrane ilości ról, mogą wpływać na setki procesów o szerokim spektrum oddziaływania. Co to są fitoestrogeny, gdzie występują i jak działają? 

  • Lecytyna sojowa (E322) – czym jest i gdzie ją znaleźć? Kiedy należy ją suplementować?

    Lecytyna jako apteczny preparat na pamięć znana jest każdemu, niezależnie od wieku: stosowana jest i przez studentów w trakcie sesji, i przez osoby starsze. Jakie jeszcze zastosowania można jej przypisać? Jakie ma właściwości i do czego służy lecytyna sojowa? Dowiedzmy się więcej. 

  • Glutation – czym jest? Co warto o nim wiedzieć?

    Rozwój nauki powoduje, że jesteśmy w stanie coraz częściej powiązać wybrane cząsteczki chemiczne z dobrym bądź złym stanem badanego organizmu lub wręcz z wybraną jednostką chorobową. Jedną z takich cząsteczek jest glutation. Co to jest? Kiedy zaleca się badać jego poziom? Czy ma właściwości prozdrowotne? Czy możemy wpłynąć na jego ilość w organizmie? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.  

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij