×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Przechowywanie żywności przez 14 dni – o czym warto pamiętać?

Zarówno w trakcie kwarantanny, jak i podczas izolacji jednym z bardziej istotnych zagadnień jest zapewnienie sobie (i domownikom) odpowiedniej ilości pożywienia. Warto, aby spiżarnia zawierała wówczas różnorodne produkty, które pozwolą nam utrzymać zbilansowaną dietę, wzmacniającą naszą odporność. Na co zwrócić uwagę podczas planowania zakupów oraz jak przechowywać produkty, które mają tendencję do szybkiej utraty świeżości? 

Produkty z długim terminem ważności: makarony, ryż i konserwy 

Makarony, ryż oraz konserwy mięsne, warzywne, rybne czy owocowe to produkty spożywcze, które jako pierwsze przychodzą na myśl, gdy rozważamy zakup żywności z długim terminem przydatności do spożycia. Ponadto nie musimy przekładać ich do specjalnych pojemników i nie wymagają one specjalnych warunków przechowywania. 

Zboża bezsprzecznie stanowią dużą cześć naszej codziennej diety. Spożywamy je nie tylko w postaci dodatku skrobiowego do obiadu, ale również pod postacią pieczywa czy płatków śniadaniowych. Planując zaopatrzenie na 14 dni, warto kupić nie tylko makarony i ryż, ale również – często niedoceniane i przez wielu zapomniane – kasze (np. orkiszową, gryczaną czy jaglaną), które dostarczą naszemu organizmowi wiele witamin i minerałów.  

Warto również wziąć pod uwagę zakup płatków, nie tylko „gotowców” z olbrzymią ilością cukru, ale także płatków owsianych czy jaglanych, które – podobnie jak kasze – są bogate w cenne dla naszego organizmu składniki. Należy też rozważyć zakup różnych rodzajów mąk, nie tylko białej mąki pszennej, z których można przygotować wiele potraw: od naleśników, przez pieczywo, pizzę aż po inne wypieki. 

Żywność zamknięta w puszkach konserwowych, owszem, ma długie daty przydatności do spożycia, jednak często jej jakość pozostawia wiele do życzenia. Pamiętajmy, że wnętrze większości puszek wyściełane jest polimerem, z którego może uwalniać się do żywności chorobotwórczy bisfenol A (BPA). Dodatkowo w wielu przetworach tego typu znajdziemy liczne konserwanty oraz spore ilości soli, dlatego też konserwy nie powinny być podstawą naszego żywienia. Mimo wszystko warto zaopatrzyć się w kilka sztuk warzyw, owoców, ryb czy mięsa zamkniętych w puszkach, aby urozmaicić nasze zapasy. Dobrze będzie poszukać przetworów w słoikach i butelkach, jak pomidorowe czy groszkowe passaty.       

Jak przechowywać mięso, nabiał oraz inne źródła białka?

Głównymi źródłami białka w naszej diecie są mięso, ryby oraz nabiał. Niestety mają tę wadę, że stosunkowo szybko ulegają zepsuciu. Robiąc zakupy, stawiajmy na produkty, których data przydatności do spożycia jest długa (np. wędliny pakowane w ochronnej atmosferze azotu). Jeżeli decydujemy się na zakup surowego mięsa czy ryb, rozważmy ich zamrożenie.

Alternatywą do surowego mięsa jest jego suszona postać. Można ją samodzielnie przygotować w domu. Umyte i osuszone mięso należy pokroić na cienkie plastry, przyprawić solą i ulubionymi przyprawami, a następnie suszyć w temperaturze około 60°C. Wysuszone płaty należy przechowywać w szczelnej puszce.

Takie źródła białka, jak jajka czy sery żółte można przechowywać przez 14 dni, należy jedynie pamiętać, aby ser po otwarciu oryginalnego opakowania umieścić w szczelnie zamykanym pojemniku, co zapobiegnie jego wysychaniu. 

W przypadku twarogu, fety czy serka wiejskiego zwróćmy uwagę na jak najdłuższą datę przydatności do spożycia. Jogurty, które nie tylko dostarczają nam białka, ale również wzbogacają nasze jelita w cenne bakterie, możemy samodzielnie wyprodukować w domu. W Internecie znajdziemy wiele przepisów, jak samodzielnie zrobić jogurt. Nie potrzebujemy specjalistycznego sprzętu, wystarczą: mleko (nie musi być świeże, nawet mleko UHT o długiej dacie przydatności, sprawdzi się w tym sposobie), łyżka jogurtu, odpowiednia temperatura i czas.  

Nie zapominajmy, że pokaźnym rezerwuarem białka są rośliny strączkowe: fasola, groch, ciecierzyca, soczewica, soja i inne. Mają one tę przewagę nad wymienionymi wcześniej produktami, że przechowujemy je w postaci suchej, czyli bardziej trwałej i – podobnie jak mąka, ryż czy makaron – nie wymagają one przekładania do specjalnych pojemników.   

Warzywa i owoce – jak zachować ich świeżość na dłużej?

Świeże warzywa i owoce to bezsprzecznie podstawa dobrze zbilansowanej diety. Planując dwutygodniowe zapasy, nie musimy z nich rezygnować. Warzywa korzeniowe (ziemniaki, marchew, seler, pietruszka, pasternak, buraki, bataty i inne), jabłka, gruszki, cebula czy kapusta przechowywane w chłodnym, suchym i ciemnym miejscu (piwnica lub odpowiednia szuflada w lodówce) bez problemu przetrwają ten czas.

Warto zwrócić uwagę na czosnek i cebulę, które najdłużej zachowają świeżość przetrzymywane w papierowej torbie z kilkoma otworami. Jeżeli natomiast chcemy długo cieszyć się świeżą rzodkiewką, pozbawmy ja naci, osuszmy i przechowujmy w zamkniętym pojemniku w lodówce. Jeżeli któreś z warzyw nieco przywiędnie, możemy nadać mu nowe życie. Wystarczy włożyć je przed planowanym użyciem do zimnej wody na kilka godzin.  

Przechowywanie zielonych roślin, jak sałaty czy zioła, również nie stanowi problemu. Warto jednak poświęcić im czas i po przyniesieniu do domu umyć, dokładnie osuszyć i umieścić w lodówce, w szczelnym pojemniku z ręcznikiem papierowym na dnie, który zaabsorbuje nadmiar wilgoci. Inne produkty, jak pomidory, banany czy awokado, możemy kupić niedojrzałe i pozostawić poza lodówką na kilka dni.  Należy zwrócić uwagę, aby nie przechowywać niektórych roślin razem, gdyż wydzielany przez jedne etylen może przyspieszyć dojrzewanie innych (np. jabłka przyspieszą dojrzewanie bananów).  

W kontekście urozmaicenia diety w warzywa i owoce, nie zapominajmy o ich mrożonej postaci. Ten sposób konserwacji umożliwia zachowanie wszelkich walorów odżywczych.

Uwaga: kupujmy mrożonki, których zawartość jest sypka. Zbite w jedną bryłę najprawdopodobniej uległy rozmrożeniu, co mogło spowodować rozwinięcie chorobotwórczych drobnoustrojów.

Również suszone owoce  i warzywa (np. jabłka i pomidory) są dobrą alternatywą. Możemy je samodzielnie przygotować w piekarniku lub za pomocą specjalnych suszarek. Należy jedynie zwrócić uwagę na to, aby w trakcie przechowywania były chronione przed wilgocią – można użyć foliowych torebek z zamknięciem lub tekturowych pudełek. 

Ciekawą opcją jest też samodzielne przygotowanie kiełków bogatych w cenne składniki odżywcze. Podobnie jak w przypadku jogurtu, nie jest do tego potrzebna zaawansowana aparatura. Większość wyhodujemy z nasion do kiełkowania przy użyciu słoika i gazy, natomiast rzeżuchę można hodować na ręczniku papierowym lub płatkach kosmetycznych.  

Tłuszcze i składniki urozmaicające – jak przechowywać i które warto mieć? 

Tłuszcze to ważne składniki naszej diety, które m.in. umożliwiają wchłanianie z pokarmu witamin A, D, E oraz K. Szczęśliwie, oprócz masła i oleju lnianego, raczej nie wymagają przechowywania w lodówce. Dobrym źródłem tłuszczy są orzechy, pestki i nasiona, które przez 14 dni mogą być przechowywane w oryginalnym opakowaniu lub w czystym i szczelnym pojemniku, jak np. słoik. 

Robiąc listę zakupów, warto dopisać coś, co urozmaici nasz jadłospis i dostarczy wartości odżywczych, jak suszone owoce, miód, ulubione sosy (np. musztarda, keczup czy majonez), masło orzechowe.

Pamiętajmy, że kwarantanna czy izolacja to nie czas postu i możemy umilić go sobie np. czekoladą czy słonymi przekąskami spożywanymi w rozsądnych ilościach. Dla kawoszy obowiązkową pozycją na liście zakupów powinien być odpowiedni do potrzeb zapas kawy.  

W jaki sposób przechowywać pieczywo? 

Chleb oraz bułki są w naszej kulturze podstawowym składnikiem śniadań i kolacji. Niestety, stosunkowo szybko tracą świeżość, warto więc po zakupie część schować do lodówki, dzięki czemu wydłużymy ich przydatność o kilka dni.  

Co nie jest oczywiste: pieczywo można mrozić. Wystarczy na 2–3 godziny przed planowanym posiłkiem wyjąć porcję z zamrażarki i pozostawić ją w temperaturze pokojowej. Do rozmrażania pieczywa można użyć także mikrofalówki, która przyspieszy proces, ale wówczas chleb należy zjeść stosunkowo szybko, gdyż po czasie zdecydowanie straci na jakości. W okresie pandemii możemy również spróbować zrobić pieczywo samodzielnie. Nie jest to trudne, ale niezbędne do tego będą mąka, drożdże (np. suszone) i odrobina chęci. 

Nie zapomnijmy również o wodzie. Szczęśliwie w wielu miastach Polski woda kranowa jest zdatna do picia. Jeżeli jednak w Twoim miejscu zamieszkania, picie wody bieżącej jest niemożliwie, rozważ zakup tej butelkowanej lub bardziej ekologiczną wersję – butelkę filtrującą lub dzbanek z odpowiednim wkładem. 

Jak dobrze zrobić zakupy i mądrze z nich korzystać? 

  1. Zaplanuj posiłki (choćby orientacyjnie) na najbliższe 2 tygodnie. 
  2. Zrób listę zakupów podzieloną na działy, żeby podczas wizyty w sklepie o niczym nie zapomnieć. 
  3. Produkty po przyniesieniu do domu, jeżeli tego wymagają, wyjmij z opakowania i włóż do lodówki, piwnicy czy szafek, w których panują warunki optymalne do ich przechowywania.  
  4. Zwróć uwagę na specjalne strefy w lodówce – oddzielne szuflady czy półki przeznaczone do przechowywania mięsa, warzyw czy nabiału. Odwiedź stronę producenta, aby dowiedzieć się, jak została zaprojektowana przestrzeń w twoim urządzeniu. 
  5. Ułóż produkty tak, aby te, z najkrótszym terminem przydatności znajdowały się z przodu, dzięki czemu wykorzystasz je jako pierwsze. 
  6. Nie trzymaj w lodówce tego, co nie wymaga niskich temperatur. Wiele osób niepotrzebnie przechowuje w lodówkach takie produkty, jak mleko UHT, jajka czy zamknięte przetwory (sosy, warzywa w zalewie czy puszki konserwowe). Takie postępowanie powoduje, że przeładowane urządzenie działa mniej wydajnie. Przyjmij zasadę, według której, jeżeli jakiś produkt nie leży w sklepie w ladzie chłodniczej, to nic się nie stanie, jeśli nie będziesz przechowywać go w lodówce.
  7. Przygotowując żywność do zamrożenia, podziel ją na jednorazowe porcje, aby nie odmrażać dużych partii, które mogą się zmarnować. Opisz opakowania, umieść też na nich datę.
  8. Zrób listę rzeczy, które masz w lodówce, zamrażarce i szafkach. Dzięki temu korzystanie z zapasów będzie łatwiejsze. 
  9. Codziennie sprawdzaj świeżość warzyw, owoców, wędlin i zużywaj te, których termin przydatności do spożycia jest najkrótszy.
  10. Planuj posiłki tak, aby otwarty produkt wykorzystać również kolejnego dnia. Jeżeli akurat nie masz ochoty jeść czegoś 2 dni pod rząd, zamroź resztki, wpisz na listę i wykorzystaj w kolejnych dniach. 

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. S. P. Burg, E. A. Burg, Relationship between Ethylene Production and Ripening in Bananas, "International Journal of Plant Sciences", nr 3 1965. 
  2. R. Korzeniowska-Ginter, E. Czarniecka-Skubina, Przechowywanie żywności w warunkach domowych, Zeszyty Naukowe Akademii Morskiej w Gdyni, nr 93 2016. 

Podziel się: