Pokrzywa, skrzyp polny i nagietek lekarski nie tylko jako składnik herbatek ziołowych
Urszula Krzesiak

Pokrzywa, skrzyp polny i nagietek lekarski nie tylko jako składnik herbatek ziołowych

Rośliny lecznicze, wykorzystywane szeroko w profilaktyce oraz leczeniu wielu schorzeń, dostępne są powszechnie, nie tylko w aptekach i sklepach zielarskich. Domową apteczkę możemy także stworzyć samodzielnie, z naturalnych zasobów łąk i pól. Najprostsza forma podania większości roślin leczniczych to wszelkiego rodzaju herbatki powstałe z suszu.

Rośliny lecznice mogą być jednak używane również do przygotowywania wyciągów, naparów, kropli, past, maści czy emulsji. Zioła znajdują zastosowanie w lecznictwie, kosmetyce, kulinariach i przemyśle włókienniczym.

A oto najczęstsze wykorzystanie najbardziej znanych w Polsce roślin leczniczych.

Pokrzywa zwyczajna

Pokrzywa zwyczajna to popularna i znana od wieków roślina lecznicza. Stosowana jest w produkcji kosmetyków, zdrowej żywności oraz włókiennictwie. Podstawowe właściwości lecznicze to:

  • oczyszczanie krwi,
  • wzmacnianie organizmu,  
  • łagodzenie dolegliwości reumatycznych,
  • działanie moczopędne,
  • wspomaganie oczyszczania organizmu ze szkodliwych produktów przemiany materii,
  • utrudnianie wytworzenia się kamieni nerkowych,
  • hamowanie rozwoju stanów zapalnych w układzie moczowym i pokarmowym.

Pokrzywa zawiera w swoim składzie nieco witamin z grupy B i beta-karotenu, a także minerałów (w tym magnezu, żelaza, krzemu, wapnia oraz potasu). Preparaty z pokrzywy można łatwo wykonać samodzielnie. Do stosowania zewnętrznego i wewnętrznego możemy przygotować sok ze świeżej pokrzywy lub odwar z suszonego ziela bądź korzenia.

W kosmetyce preparaty z pokrzywy stosuje się najczęściej w pielęgnacji włosów. Działa ona na włosy wzmacniająco i odżywczo, a także zapobiega nadmiernemu ich przetłuszczaniu.

Jest zatem jednym z najczęściej wykorzystywanych składników szamponów i odżywek do włosów (drogeryjnych i aptecznych). Kolejne popularne zastosowanie wyciągu z pokrzywy znajdujemy przy produkcji preparatów do oczyszczania skóry twarzy, głównie tej z problemem nadmiernej produkcji sebum i zaskórnikami. Preparaty zawierające w swoim składzie wyciąg z pokrzywy pomagają w leczeniu trądziku i wyprysków, poprawiają koloryt i ukrwienie skóry. Wspomagają także regenerację tkanek naszego organizmu. Pokrzywa zwyczajna, jako suplement diety, często występuje w połączeniu ze skrzypem polnym — krzem zawarty w skrzypie pomaga w utrzymaniu dobrego stanu skóry, włosów i paznokci, minerały i pierwiastki śladowe zawarte w pokrzywie również przejawiają podobne działanie, oba składniki funkcjonują więc na zasadzie komplementarności.

Pokrzywa coraz częściej wykorzystywana jest również jako produkt spożywczy. Można ją stosować do przygotowywania zup, sałatek oraz jako dodatek do jajek, pieczywa czy różnego rodzaju wypieków. Równie często używana jest do sporządzania napojów, koktajli czy popularnych smoothie — duża zawartość chlorofilu w jej liściach wraz z zestawem niezbędnych witamin i mikroelementów wzmacnia organizm, oczyszcza i regeneruje. A oto przepis na najprostszy (i zarazem najsmaczniejszy) koktajl „urodowy” dla naszej skóry: potrzebujemy do niego garść młodych liści pokrzywy, pęczek natki pietruszki, 2 kiwi, 1 jabłko, sok z połowy cytryny, szklankę wody lub zielonej herbaty. Całość blendujemy, na koniec możemy dodać do smaku niewielką ilość miodu.

Skrzyp polny

Skrzyp polny, generalnie traktowany jako uporczywy chwast, posiada jednakże dość wszechstronne właściwości lecznicze. Wykorzystywany jest powszechnie do łagodzenia, leczenia i profilaktyki wielu chorób i schorzeń:

  • poprawia kondycję włosów i paznokci,
  • pomocny przy zapaleniach dolnych dróg moczowych,
  • wspomaga gojenie się ran,
  • łagodzi problemy skórne (np. trądzik, wysypki),
  • odtruwa organizm,
  • uzupełnia niedobory mikroelementów,
  • pomocny przy leczeniu gruźlicy, miażdżycy naczyń krwionośnych, kamicy nerkowej,
  • wykorzystywany w leczeniu schorzeń nietrzymania moczu, hemoroidów, obfitych miesiączek.

Do samodzielnego przygotowania warto polecić:

  • wywar z ziela skrzypu do stosowania jako preparat wzmacniający włosy czy paznokcie,
  • ekstrakt ze skrzypu do stosowania jako płukanka przy zapaleniu jamy ustnej, dziąseł, czy gardła,
  • kąpiel leczniczą na bazie ziela skrzypu pomocną m. in. w bólach reumatycznych.

W aptekach i sklepach zielarskich skrzyp polny możemy nabyć w postaci suszu, ekstraktu (w proszku lub płynie), herbatek i kapsułek.

Należy jednak pamiętać, iż długotrwałe stosowanie skrzypu polnego może doprowadzić do niedoboru witaminy B1. Jeżeli regularnie zażywamy leki, stosowanie skrzypu polnego należy koniecznie skonsultować z lekarzem.

Nagietek lekarski

Nagietek lekarski to naturalny środek wykorzystywany przy leczeniu wielu chorób. Dawniej był jedną z najważniejszych roślin leczniczych stosowanych w medycynie hinduskiej, arabskiej i greckiej. Surowcem zielarskim są tu kwiatostany, czyli koszyczki nagietka. Kwiaty nagietka lekarskiego zawierają m. in. saponiny, sterole, karetonoidy, związki śluzowe, kwasy organiczne, flawonoidy, witaminę C i sole mineralne (głównie magnez).

Jest on rośliną jadalną, przed wiekami traktowany był jako warzywo oraz przyprawa. Później przez długi czas służył głównie jako roślina lecznicza i kosmetyczna. Obecnie ponownie powraca na niego moda. Młode liście mogą być składnikiem sałatek i surówek, suszone płatki kwiatowe dodaje się do zup i sosów. Płatki nagietka mogą być także używane do barwienia potraw. Stosuje się go również do aromatyzowania mieszanek herbat, głównie czarnych.

Roślina przejawia szerokie spektrum działań leczniczych, w tym głównie:

  • działanie przeciwzapalne, bakteriobójcze i grzybobójcze,
  • przyspiesza gojenie ran, działa wzmacniająco na naskórek,
  • pobudza działanie wątroby,
  • zwiększa ilość wydzielanego moczu,
  • wzmacnia odporność organizmu,
  • posiada silnie kojące działanie na oczy (jest stosowany przy zapaleniu spojówek).

Lecznicze zastosowanie wykazują tylko kwiaty nagietka. Samodzielnie możemy wykonać okłady z nagietka (kompresy), które można stosować chociażby w przypadku oparzeń słonecznych. Powszechnie ekstrakt z nagietka znajduje zastosowanie w maści.

Maść z nagietka stosuje się na niegojące się rany, wrzody, stłuczenia i zadrapania oraz rany pooperacyjne i miejsca po oparzeniach. Nagietek często występuje również jako składnik wielu leków i kropli do oczu.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Orkisz – wartości odżywcze i wpływ na zdrowie. Dlaczego warto go jeść?

    Należy do najstarszych gatunków pszenicy – ludzkości znany jest już od wielu wielu wieków. Obecnie wytwarza się z niego m.in. pieczywo, płatki, kasze, makarony oraz mąki. Kto powinien sięgać po produkty wytworzone z orkiszu? Dlaczego warto go jeść? 

  • Naturalne elektrolity – przegląd najlepszych produktów

    Elektrolity są to roztwory wodne posiadające ładunek elektryczny, może on być dodatni lub ujemny. Odpowiedni poziom elektrolitów jest bardzo istotnym elementem prawidłowego funkcjonowania organizmu. Elektrolity są obecne we wszystkich strukturach komórkowych żywego organizmu. Do naturalnych najważniejszych elektrolitów należą: sód, potas, wapń, magnez, chlorki i fosforany.

  • Imbir – jak i kiedy go jeść? Właściwości lecznicze, zastosowanie, przeciwwskazania

    Imbir to roślina o wielu właściwościach zdrowotnych. Wśród nich wymienia się m.in. pomoc w łagodzeniu bólu gardła, mdłości w czasie ciąży czy zgagi. Co więcej, imbir wspomaga trawienie i działa przeciwzapalnie. Na jego bazie tworzy się napoje, syropy czy olejki, ale spożywa się go również na surowo. Jakie jeszcze właściwości ma imbir? Jak go przechowywać? Komu odradza się regularne stosowanie imbiru?

  • Tran – właściwości. Czy tran wpływa na odporność?

    Tran to olej otrzymywany z dorsza atlantyckiego lub innych ryb dorszowatych (olej z wątroby rekina nie jest tranem, ma bowiem inny skład i inne właściwości). Tran zawiera witaminę D i A, a także kwasy omega-3 (DHA i EPA), które mają korzystny wpływ na układ odpornościowy, nerwowy oraz krwionośny. Kiedy stosować olej z wątroby dorsza? Jak wybrać najlepszy tran dla dziecka i dla osoby dorosłej?

  • Lecytyna sojowa (E322) – czym jest i gdzie ją znaleźć? Kiedy należy ją suplementować?

    Lecytyna jako apteczny preparat na pamięć znana jest każdemu, niezależnie od wieku: stosowana jest i przez studentów w trakcie sesji, i przez osoby starsze. Jakie jeszcze zastosowania można jej przypisać? Jakie ma właściwości i do czego służy lecytyna sojowa? Dowiedzmy się więcej. 

  • Glutation – czym jest? Co warto o nim wiedzieć?

    Rozwój nauki powoduje, że jesteśmy w stanie coraz częściej powiązać wybrane cząsteczki chemiczne z dobrym bądź złym stanem badanego organizmu lub wręcz z wybraną jednostką chorobową. Jedną z takich cząsteczek jest glutation. Co to jest? Kiedy zaleca się badać jego poziom? Czy ma właściwości prozdrowotne? Czy możemy wpłynąć na jego ilość w organizmie? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.  

  • Picie „twardej wody” jest korzystne dla zdrowia. Jakie są jej zalety?

    Utrudnia mycie rąk, pranie ubrań i powoduje wiele szkód w instalacjach wodno-kanalizacyjnych oraz urządzeniach gospodarstwa domowego, ale w kwestii nawadniania organizmu, tzw. twarda woda jest dobrym wyborem, zwłaszcza dla osób cierpiących na niedobory składników mineralnych. Według Światowej Organizacja Zdrowia nie ma ona negatywnego wpływu na zdrowie, wręcz przeciwnie może dostarczyć wielu korzyści.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij