Co łączy stary olej do smażenia i raka piersi?
Katarzyna Szulik

Co łączy stary olej do smażenia i raka piersi?

Kilkukrotne smażenie na tym samym oleju jest rakotwórcze – to przekonanie dosyć powszechne, ale niewiele badań dokładnie wskazuje na efekty takiego postępowania w kontekście konkretnych nowotworów. Naukowcy z University of Illinois at Urbana Champaign sprawdzili, w jaki sposób spożywanie oleju tego rodzaju wpływa na ryzyko rozwoju raka piersi.

Wyniki wspomnianego badania ukazały się na łamach „Cancer Prevention Research Journal”. Do eksperymentu na modelu zwierzęcym zostały wykorzystane myszy, którym wstrzyknięto komórki raka piersi. Podzielono je następnie na dwie grupy. Najpierw wszystkie zwierzęta przez tydzień przebywały na diecie niskotłuszczowej, po czym przez okres 16 tygodni połowie zwierząt podawano świeży olej sojowy, a drugiej części ten sam olej, ale po kilkukrotnym smażeniu. Do eksperymentu wykorzystano olej sojowy, ponieważ jest on jednym z najczęściej spotykanych w gastronomii do smażenia na głębokim tłuszczu.

Po upływie 20 dni u myszy, które spożywały „używany” olej zaobserwowano czterokrotnie wyższy wzrost metastatyczny nowotworu, co skutkowało wyraźnym rozrostem zainfekowanego obszaru w porównaniu z gryzoniami karmionymi świeżym olejem sojowym. Dalsza analiza pokazała, że u myszy z pierwszej grupy w wyniku spożywania oleju doszło do intensywnych przerzutów również w płucach, gdzie liczba dotychczasowych guzów podwoiła się, a ich agresywność znacząco wzrosła.

Naukowcy zaobserwowali, że guzy w płucach myszy spożywających olej po wielokrotnym użyciu wytwarzają więcej proteiny Ki-67, skorelowanej z szybszym wzrostem komórek. U zwierząt z tej grupy zaobserwowano również problemy z wątrobą i zmiany w genach, kojarzone ze stresem oksydacyjnym i metabollizowaniem obcych substancji.

Czemu spożywanie używanego oleju jest tak szkodliwe?

Gdy olej jest podgrzewany wielokrotnie, zawarte w nim trójglicerydy ulegają rozpadowi, prowadząc do utleniania wolnych kwasów tłuszczowych oraz wytrącania się akroleiny, toksycznego związku chemicznego o właściwościach kancerogennych. W miarę rozpadu składników oleju molekuły polimerów również się akumulują, stając się potencjalnym zagrożeniem z punktu widzenia żywieniowego i toksykologicznego.

Część krajów europejskich odgórnie reguluje zawartość tzw. „materiałów polarnych” w olejach do smażenia. Pod tą nazwą kryją się chemicznie modyfikowanie trójglicerydy i kwasy tłuszczowe stosowane jako chemiczne markery rozpadu olejów. Restauracje zazwyczaj mogą używać olejów zawierających od 25 do 27 procent materiałów polarnych, natomiast „polarność” używanego oleju wykorzystywanego do badania wynosiła 15 procent, a świeżego – 2 do 4 procent.

W Stanach Zjednoczonych wspomnianych regulacji nie ma, więc ocena szkodliwości smażonych potraw jest mocno utrudniona. Nie ma jednak wątpliwości, że taki sposób obróbki prowadzi do wchłaniania przez pokarmy znacznych ilości potencjalnie szkodliwego tłuszczu.

To ważna informacja w kontekście osób chorujących na raka piersi, zwłaszcza obawiających się nawrotu po skutecznym wyleczeniu. W krwiobiegu większości z nich krążą uśpione komórki nowotworowe, które mogą się zaktywizować w każdej chwili, jeśli napotkają sprzyjające czynniki. Nie wiadomo do końca, o jakich aktywatorach mowa, ale zdaniem wielu mogą one mieć duży związek właśnie z dietą.

Zagadnienie wciąż wymaga dalszych badań, jednak zmiana diety na uboższą w smażone potrawy z pewnością będzie dobrą decyzją z prozdrowotnego punktu widzenia. Badania naukowców z Uniwersytetu w Illinois pokazują, że rozwój raka wynika nie tylko z przebiegu pewnych biologicznych mechanizmów, ale również ze stylu życia, którego immanentnym elementem jest dieta.

Jak dobierać tłuszcz do smażenia?

Jeśli smażyć, to tylko na tłuszczu wysokiej jakości, który dobrze znosi wysokie temperatury. O tej właściwości informuje wskaźnik nazywany temperaturą dymienia, czyli moment, w którym olej zaczyna się rozpadać na szkodliwe składniki i zagraża naszemu zdrowiu. Konsekwencje rozpadu odczuwamy zarówno w smaku potraw, jak i naocznie, ponieważ gorący tłuszcz zaczyna dymić. Najbardziej odporne na to zjawisko są oleje rafinowane – nierafinowanych absolutnie nie powinno się używać do smażenia, można spożywać je jedynie na surowo, na przykład do doprawiania potraw. Zgodnie z tymi kryteriami do smażenia najlepiej nadają się rafinowany olej rzepakowy i oliwa z oliwek po rafinacji, a zamiast masła – masło klarowane, czyli pozbawione białek. Zwykłe przypala się już w temperaturze wynoszącej nieco ponad 100 stopni. Warto również rozważyć smażenie na oleju ryżowym, który jest bardzo odporny na wysoką temperaturę, a przy tym neutralny w smaku, dzięki czemu można go stosować do wielu potraw.

  1. Anthony Cam, Ashley B. Oyirifi, Yunxian Liu i in., Thermally Abused Frying Oil Potentiates Metastasis to Lung in a Murine Model of Late-Stage Breast Cancer, Published OnlineFirst, March 18, 2019, DOI: 10.1158/1940-6207.CAPR-18-0220.
  2. Kazim Sahin, Engin Yenice, Birdal Bilir, Cemal Orhan i in., Genistein Prevents Development of Spontaneous Ovarian Cancer and Inhibits Tumor Growth in Hen Model, „Cancer Prev Res”, March 1 2019 12 (3) 135-146; DOI: 10.1158/1940-6207.CAPR-17-0289.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Które ryby warto przyrządzić na święta?

    Trudno wyobrazić sobie świąteczny stół bez ryby. Oprócz tradycyjnego karpia czy śledzia warto w oryginalny sposób zaserwować również inne gatunki tej niezwykle zdrowej potrawy. 

  • Święta w ciąży – co może jeść ciężarna, a czego musi unikać?

    Kobieta w ciąży powinna jeść nie za dwoje, a dla dwojga, musi starać się tak komponować swoją dietę, aby dostarczała ona maluszkowi wszystkich niezbędnych składników. Znalezienie balansu między smakiem i zdrowiem może być szczególnie trudne w święta, gdy stół wręcz ugina się pod ciężarem aromatycznych potraw. 

  • Wielkanoc dla alergików: bez mleka, jaj i pszenicy

    Nietolerancje pokarmowe dają się szczególnie we znaki podczas świąt. Osoby nietolerujące laktozy, a więc mleka i jego przetworów, muszą zapomnieć o tradycyjnym serniku, bezglutenowcy nie zjedzą żurku, zaś uczuleni na jaja zostaną zmuszeni obyć się bez koronnej, wielkanocnej potrawy. Czym zastąpić żelazne pozycje ze świątecznego menu?

  • Pachnące święta - przegląd korzennych przypraw

    Imbir, cynamon i anyż trafiają do każdej polskiej kuchni w okresie przedświątecznym jako składniki pierniczków, ciast i kompotu z suszu. Warto o nich pamiętać, ponieważ usprawniają trawienie, dzięki czemu łagodzą skutki świątecznego przejedzenia. Ulga w dolegliwościach żołądkowych to jednak tylko jedna z wielu prozdrowotnych właściwości korzennych przypraw.

  • Dziecko w samochodzie w upał

    Wraz z nadejściem letnich upałów media zasypują nas informacjami o dzieciach i zwierzętach pozostawianych w rozgrzanych do czerwoności samochodach. Roztargnienie lub brak wyobraźni często prowadzą do tragedii, ponieważ nawet godzina spędzona w takich warunkach może grozić śmiercią dziecka. Najnowsze badanie potwierdzają, że ryzyko jest równie duże także w pojeździe pozostawionym w cieniu.

  • Kiedy dieta roślinna może szkodzić zdrowiu?

    Korzyści zdrowotne płynące z przejścia na dietę opartą na roślinach podkreśla wielu lekarzy, natomiast aktywiści ekologiczni zwracają uwagę na jej pozytywy wpływ na kondycję planety. Mimo to przejście na wegetarianizm, a zwłaszcza weganizm, musi być połączone z suplementacją składników odżywczych obecnych wyłącznie w mięsie. Do tej pory podstawową pozycją z tej kategorii była witamina B12, ale eksperci z Wielkiej Brytanii radzą, by do tej listy dodać także cholinę. 

  • Jak obchodzić Święta Wielkanocne podczas pandemii?

    W tegoroczne Święta Wielkanocne ze względu na pandemię koronawirusa, podobnie jak w roku ubiegłym, musimy zrezygnować z rodzinnych spotkań i odwiedzin, a w większości przypadków również z uczestnictwa w rytuałach religijnych. Nie oznacza to, że nawet w tych trudnych warunkach nie można przeżyć świąt radośnie i duchowo – wręcz przeciwnie, właśnie teraz warto zadbać, by w miarę możliwości utrzymać dobrze znane tradycje i zadbać o  namiastkę normalności w tym trudnym okresie. 

  • Domowa opieka nad chorym na Covid-19 – podstawowe zasady

    Zgodnie z danymi pochodzącymi z Chin, około 80 proc. osób, u których wynik testu na obecność SARS-CoV-2 okaże się pozytywny, doświadczy wyłącznie łagodnych objawów, niewykraczających poza dyskomfort związany ze zwykłą grypą lub przeziębieniem. W związku z tym, by nie stwarzać zagrożenia dla siebie i innych pacjentów, większość chorych będzie odsyłana do domów, by w ich zaciszu leczyć chorobę zgodnie ze wskazaniami lekarza. Ta sytuacja może dotknąć większość z nas, dlatego warto znać zasady postępowania i przygotować się na tę ewentualność. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij