Pępek noworodka – jak o niego zadbać?
Joanna Naczyńska

Pępek noworodka – jak o niego zadbać?

Przyjście dziecka na świat budzi w rodzicach wiele radości, ale także obaw. Rodzice, choć chcieliby zaopiekować się maleństwem jak najlepiej, zazwyczaj boją się, by niechcący nie skrzywdzić tak małego człowieka. Z pewnością pielęgnacja pępka stanowi jedno z trudniejszych wyzwań. Jak dbać o kikut pępowinowy? Kiedy powinien odpaść? Problem ten rodzi wiele pytań. Warto zasięgnąć rady profesjonalistów zajmujących się noworodkami na co dzień – położnej lub lekarza. Rady naszych babć, choć cenne, mogą w tym przypadku okazać się nieaktualne. Dlaczego?

Sucha pielęgnacja pępka

W przeciwieństwie do sposobów stosowanych przed laty, obecnie rekomenduje się tzw. suchą pielęgnację pępka. W oparciu o wytyczne Nadzoru Krajowego w dziedzinie neonatologii i Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) zwraca się szczególną uwagę na zachowanie właściwej higieny podczas pielęgnacji pępka, utrzymywanie go w czystości i unikanie moczenia w wodzie.

Przed przystąpieniem do pielęgnacji pępowiny należy dokładnie umyć ręce wodą z mydłem. Podczas kąpieli dziecka do czasu zagojenia kikuta należy nalewać nieco mniej wody do wanienki – tak, aby nie moczyć kikuta. Jeśli dojdzie do zabrudzenia kałem lub moczem, należy przemyć kikut pępowinowy czystą wodą z mydłem, a po umyciu dokładnie osuszyć, dotykając delikatnie ręcznikiem.

Ubierając dziecko po kąpieli, nie należy niczym przykrywać kikuta pępowiny. Pieluszka powinna być zawinięta poniżej kikuta pępowiny, aby zapewnić swobodny dostęp powietrza. Obecnie można nabyć pieluszki ze specjalnym wycięciem na pępek.

Taki sposób pielęgnacji pomaga szybko odpaść pozostałości po pępowinie łączącej matkę i dziecko.

Czy należy stosować środki antyseptyczne?

W przypadku złych warunków higienicznych lub konieczności długiego przebywania dziecka w szpitalu – zwłaszcza w wieloosobowych salach – można zastosować antyseptyk. Jednak po wypisaniu dziecka ze szpitala do domu nie jest już konieczne codzienne stosowanie środka odkażającego.

Preparat antyseptyczny można ponadto zastosować wtedy, kiedy zauważone zaczerwienienie jest większe od obszaru 5 mm wokół pępka. Preparat odkażający należy stosować wówczas raz na dobę, zwracając uwagę na dokładne jego naniesienie na całą powierzchnię kikuta, ze szczególnym uwzględnieniem nasady. Roztwór ten pomoże w odkażeniu skóry. Przy braku zaczerwienienia nie ma potrzeby stosowania roztworu oktenidyny. Nadmierna dezynfekcja może podrażniać skórę wokół pępka i pozbawiać fizjologicznej flory bakteryjnej.

W aptece dostępne są płyny do dezynfekcji np. z oktenidyną, która działa bakteriobójczo wobec bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych, a także wobec grzybów i wirusów.

Fiolet, gencjana

Obecnie nie stosuje się tych związków do pielęgnacji pępka. Są to roztwory o działaniu bakteriobójczym, jednak barwią skórę, przez co utrudniają zauważenie obrzęku lub zmian skórnych, które mogą pojawić się wokół pępka i opóźnić dostrzeżenie stanu zapalnego.

Etanol 70%

Roztwory etanolu nie są już stosowane do pielęgnacji pępka.

Według najnowszych źródeł etanol nie wysusza kikuta pępowinowego, mimo że działa tak na skórę. Ma niewystarczające działanie odkażające i może wydłużać czas odpadnięcia kikuta pępowiny. Ponadto podrażnia skórę dziecka i może utrudniać rozpoznanie infekcji. Etanol może również przedostawać się do organizmu dziecka. W przypadku wcześniaków jest to szczególnie niebezpieczne – alkohol znacznie łatwiej przenika przez skórę dzieci urodzonych przedwcześnie i jest wówczas toksyczny; absolutnie nie należy go używać do pielęgnacji kikuta pępowiny.

Zapalenie pępka i jego następstwa

Odejście od stosowania środków antyseptycznych w pielęgnacji pępka noworodka wymaga szerokiej edukacji rodziców opiekujących się dzieckiem. Rodzice powinni wiedzieć, co może wskazywać na rozpoczynający się stan zapalny pępka i pierwsze objawy zakażenia, co powinno ich zaniepokoić oraz jak powinni postępować, gdy dostrzegą coś niepokojącego. Ropna wydzielina czy zaczerwienienie powinny skłonić opiekunów do kontaktu z lekarzem lub położną. Zapalenie pępka, które nie zostanie w porę dostrzeżone, może rozwijać się i rozprzestrzeniać na narządy wewnętrzne, doprowadzić do zapalenia otrzewnej i narządów miednicy.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Bostonka – przyczyny, objawy, leczenie choroby bostońskiej

    Bostonka to choroba zakaźna wywoływana przez enterowirusy, najczęściej wirusa Coxsackie A16. Dotyka głównie dzieci do 5. roku życia, choć mogą na nią zachorować także dorośli. Nazywana jest chorobą dłoni, stóp i jamy ustnej (HFMD), ponieważ jej najbardziej charakterystycznym objawami są wykwity skórne (bolesne, nieswędzące pęcherzyki) występujące na podeszwach stóp, dłoniach oraz na błonie śluzowej jamy ustnej. Sprawdź, jak można się zarazić oraz jak leczy się chorobę bostońską.

  • Katar u niemowlaka – przyczyny i domowe sposoby

    Katar u niemowlaka może mieć różne przyczyny, najczęstszą z nich są niegroźne infekcje wirusowe. Duża ilość zalegającej wydzieliny powoduje trudności z oddychaniem, a to z kolei wywołuje rozdrażnienie dziecka, uniemożliwia spokojny sen, utrudnia karmienie. Wśród sposobów walki z katarem u niemowlęcia znajdują się m.in. stosowanie wody morskiej do nosa, kropli do nosa, plastrów do aromaterapii czy inhalacje. 

  • Zaburzenia łaknienia u dzieci – co robić, gdy dziecko jest niejadkiem?

    Zaburzenia łaknienia u dzieci, objawiające się obniżonym apetytem lub wybiórczością pokarmową, mogą mieć rozmaite przyczyny. Mogą być stanem fizjologicznym, niewymagającym leczenia (często dotyczy to dzieci w wieku od 1 do 5 lat), lecz mogą również być objawem choroby (np. schorzeń układu pokarmowego, oddechowego, nerwowego). Problemy z apetytem nierzadko towarzyszą dzieciom z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, mogą mieć także podłoże emocjonalne. Zaburzenia łaknienia często wymagają wielospecjalistycznego podejścia – współpracy pediatry, lekarzy specjalistów, logopedy, psychologa.

  • Dysplazja stawu biodrowego – przyczyny i objawy. Leczenie wady wrodzonej stawu biodrowego

    Dysplazja stawu biodrowego to najczęściej występująca wada wrodzona wykrywana u noworodków, która pogłębia się wraz z rozwojem dziecka. Częściej dotyczy dziewczynek niż chłopców, może być jednostronna lub dwustronna, a nieleczona może prowadzić do poważnych zmian zwyrodnieniowych oraz do przewlekłego bólu i problemów z poruszaniem się. Dysplazja biodra, jeśli jest wcześnie wykryta, rokuje całkowity powrót do zdrowia.  Jak rozpoznać dysplazję stawów biodrowych?

  • Wizyta patronażowa pediatry – czym jest i jak przebiega?

    Wizyta patronażowa pediatry ma miejsce między 1. a. 4 tygodniem życia dziecka. W trakcie wizyty lekarz bada najważniejsze parametry noworodka, które służą do oceny, czy dziecko prawidłowo adaptuje się do życia pozałonowego. Co warto wiedzieć o wizycie patronażowej pediatry? 

  • USG bioderek – na czym polega i kiedy wykonać USG stawów biodrowych u niemowląt? Jaka jest jego cena?

    Badanie stawów biodrowych u niemowląt (badanie preluksacyjne) jest nieinwazyjną, bezbolesną, łatwo dostępną i szybką metodą obrazowej oceny jamy stawu biodrowego i okolicznych tkanek miękkich za pomocą ultradźwięków. Ma ono za zadanie wykrycie ewentualnego występowania dysplazji stawów biodrowych. Najczęściej zaleca jego wykonanie w okolicach 6. tygodniu życia dziecka (nie później niż po ukończeniu 12 tygodni). Dowiedz się, jak przebiega badanie USG bioderek u niemowląt.

  • Przeciwciała anty SARS-CoV-2 są przekazywane dziecku wraz z mlekiem matki

    Od dawna wiadomo, że mleko matki zawiera przeciwciała chroniące niemowlę przed licznymi infekcjami. Wyniki najnowszych badań dowiodły, że nie tylko kobiety, które przeszły infekcję COVID-19, ale także te, które zaszczepiły się przeciwko wirusowi SARS-CoV-2, przekazują przeciwciała swoim dzieciom podczas karmienia ich piersią.

  • Szczepionka przeciwko COVID-19 – już niebawem będzie można zaczepić dzieci w wieku od 5 do 11 lat

    Szczepionka Pfizer/BioNTech jest obecnie zatwierdzona dla dzieci, które ukończyły 12. rok życia i starszych. Producent wydał oświadczenie, że produkt jest bezpieczny i generuje silną odpowiedź immunologiczną także u dzieci w wieku od 5 do 11 lat, o czym świadczą wyniki najnowszych badań klinicznych. Kiedy ruszą szczepienia dla kolejnej grupy wiekowej?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij