Poród naturalny czy cesarskie cięcie? Zalety i wady dla mamy i dziecka
Maria Dąbrowska

Poród naturalny czy cesarskie cięcie? Zalety i wady dla mamy i dziecka

Cel jest jeden: sprowadzić na świat zdrowe dziecko. Sposoby na dokonanie tego są tylko dwa: poród naturalny albo cesarskie cięcie. I choć ten pierwszy jest naturalny, to przecież bardziej boli i ciągnie się godzinami, a drugi, choć szybki i prawie bezbolesny, jest jednak poważną operacją, która wiąże się z większą liczbą powikłań. Argumenty za i przeciw można mnożyć. Poznajmy najważniejsze z nich.

Na początek garść danych. Zgodnie z raportem Ministerstwa Zdrowia w 2017 r. 57 proc. dzieci w Polsce przyszło na świat siłami natury, 43 proc. urodziło się poprzez zabieg cesarskiego cięcia. Najwyższa Izba Kontroli ocenia dodatkowo, że aż 30 proc. spośród cesarskich cięć było zabiegami „na życzenie”. To jeden z najwyższych odsetków zarówno w Europie, jak i na świecie. Skąd taki „rekord”? Dlaczego poród naturalny przestaje być naturalnym wyborem kobiet? Temat ten obrósł wieloma mitami, z którymi warto się rozprawić. 

Z punktu widzenia kobiety

Poród naturalny, choć najczęściej bolesny i długi, jest dla organizmu kobiety, jak sama nazwa wskazuje, rzeczą zdecydowanie bardziej naturalną niż cesarskie cięcie. Kobieta ma możliwość aktywnie i świadomie uczestniczyć w porodzie swojego dziecka, które zaraz po wyjściu na świat jest błyskawicznie dostarczane prosto w jej ramiona. Poród naturalny oznacza też szybszą regenerację i gotowość do opieki nad noworodkiem (mówiąc o szybszej regeneracji, mamy na myśli pierwsze godziny i dni po porodzie, nie sam połóg, który w obu przypadkach trwa tyle samo). W szybszym dojściu do siebie pomaga oksytocyna – naturalny hormon, który wydzielany jest podczas porodu fizjologicznego. Na początku stymuluje on skurcze macicy, potem wydzielanie mleka, a na koniec pomaga obkurczyć macicę. 

Utrata krwi podczas takiego porodu to przeciętnie 300 ml. W przypadku cięcia cesarskiego ilość ta jest większa i wynosi od 500 do 1000 ml. Z tego powodu po zabiegu cesarskiego cięcia częściej zdarzają się większe krwawienia, a także atonia macicy, czyli brak prawidłowego obkurczania – w czynności tej pomaga jej wówczas tylko syntetyczna, podawana dożylnie oksytocyna

Skoro mowa o oksytocynie, nie można nie wspomnieć o wielkiej roli, jaką odgrywa w karmieniu piersią w pierwszych chwilach macierzyństwa i później. Często spotkać się można z opinią, która mówi, że cesarskie cięcie utrudnia albo wręcz uniemożliwia właściwe „rozkręcenie” laktacji. To nie do końca prawda. Pamiętajmy, że sam poród nie jest początkiem laktacji – rozpoczyna się ona już w okolicach 16. tygodnia ciąży. Kluczowy dla jej rozwoju nie jest sam sposób urodzenia dziecka, tylko to, co dzieje się zaraz po nim. W momencie usunięcia łożyska z macicy mózg matki dostaje informację o potrzebie wykarmienia dziecka. Wydziela więc większą ilość prolaktyny, która wzmaga laktację. Im szybciej dziecko zostanie przystawione do piersi, tym większe cały proces ma szanse na powodzenie.

Kobiety po porodzie naturalnym przystawiają dziecko do piersi już parę minut po narodzinach. W przypadku cesarskiego cięcia dziecko nierzadko musi poczekać parę godzin – stąd częstsze problemy z wykarmieniem dziecka na początku. 

A co z ewentualnymi urazami czy „pamiątkami” po porodzie?

Podczas cesarskiego cięcia krocze kobiety zostaje nienaruszone. Podczas porodu naturalnego wyjście dziecka na świat niesie ze sobą ryzyko jego uszkodzenia. Blizna po ewentualnym nacięciu krocza, pielęgnowana prawidłowo i zgodnie z poleceniami położnej, powinna jednak zagoić się w ciągu najbliższych miesięcy. Po cesarskim cięciu pozostaje z kolei pamiątka w postaci blizny na brzuchu. Jej wielkość zależy oczywiście od chirurgicznych umiejętności lekarza przyjmującego poród, niemniej jednak sama blizna pozostaje widoczna. Warto podkreślić, że są to dwie zupełnie różne rodzaje blizn.

Nacięcie krocza to blizna powierzchowna, ta po cesarskim cięciu jest natomiast zmianą dużo bardziej poważną, nie tylko o charakterze estetycznym. Jej konsekwencje zdrowotne mogą odzywać się przez wiele lat po zabiegu: endometrioza, zrosty w brzuchu, ból pleców to parę z nich.

Jeden z częstych mitów dotyczących porodu naturalnego dotyczy jego wpływu na późniejsze życie seksualne kobiety. Pokutuje przekonanie, że zdecydowanie je on pogarsza. Przede wszystkim jest to sprawa bardzo indywidualna. Mięśnie, owszem, będą obolałe i rozciągnięte, ale pochwa potrzebuje czasu, aby obkurczyć się do swoich dawnych rozmiarów. Swoją drogą pochwa zaczyna się zmieniać już parę chwil po porodzie – jej możliwości podyktowane są gotowością hormonalną do porodu. Niski poziom estrogenów zmniejsza elastyczność ścianek pochwy, ale to chwilowe. Po okresie karmienia ich poziom się unormuje. 

Co z nietrzymaniem moczu?

Problem ten wynika z osłabienia mięśnia dna miednicy. Często całej „winy” za to nie ponosi jednak sposób wyjścia dziecka na świat, ale już sama ciąża. W jej trakcie znacznemu rozciągnięciu ulegają tkanki i mięśnie, które utrzymują w miednicy m.in. macicę. Warto też pamiętać o zmianach hormonalnych zachodzących w organizmie kobiety: zwiększa się produkcja progesteronu i relaksyny, które pomagają utrzymać ciążę i rozluźniają mięśnie. Wszystkie te czynniki mogą sprawić, że nietrzymanie moczu pojawi się już w pierwszym albo drugim trymestrze. Oczywiście poród naturalny nierzadko ten problem pogłębia – podobno przypadłość ta dotyka ponad 30 proc. pań rodzących naturalnie. Nietrzymanie moczu po cesarskim cięciu zdarza się rzadziej, chyba że podczas zabiegu uszkodzone zostaną mięśnie rodzącej.

Poród naturalny i cesarskie cięcie a zdrowie dziecka

Poród to wielkie, niezapomniane przeżycie w życiu mamy, ale i dziecka. Warto więc przyjrzeć się sprawie z drugiej strony, z perspektywy człowieka, który na świat dopiero przychodzi. Dzieci urodzone siłami natury rzadziej narażone są na wystąpienie problemów z oddychaniem. Przestawienie się z trybu wodnego, jakie dziecko wiedzie w brzuchu mamy, na tryb lądowy, jaki zastaje po wyjściu z niego, nie jest prostą sprawą. Potrzeba na to czasu. Kiedy dziecko przeciska się przez kanał rodny matki, z jego płuc, na skutek ucisku, wyciśnięte zostaje 80 proc. płynu owodniowego. Czynność ta ma ułatwić dziecku zrobienie pierwszego oddechu. Dodatkowo, po urodzeniu się główki, przez kontakt z chłodnym powietrzem, stymulowane są receptory wokół ust dziecka. To wszystko sprawia, że noworodek podejmuje pierwsze próby samodzielnego oddechu.

Noworodki urodzone przez cesarskie cięcie częściej narażone są na problemy nazywane adaptacyjnymi zaburzeniami oddychania, tzw. mokrymi płucami.

Często mówi się, że pierwszy oddech jest dla nich bolesny. Nie miały czasu na pozbycie się z płuc zalegającego płynu owodniowego, dlatego personel medyczny usuwa go po narodzinach mechanicznie – to pierwsze doświadczenie dziecka w okolicach jego ust nie należy do przyjemnych i może skutkować problemami podczas rozpoczynania karmienia piersią.  

Co ciekawe, u dzieci, które przyszły na świat za pomocą „nagłych” cesarskich cięć, czyli ratujących życie, ale poprzedzonych jednak akcją skurczową, zauważono rzadsze zaburzenia w oddychaniu. Zależność tę odkryli i potwierdzili tureccy naukowcy z Kliniki Ginekologii i Położnictwa Szpitala Uniwersyteckiego w Stambule. 

Odporność to kolejny temat, dla którego sposób przyjścia na świat nie jest bez znaczenia. Odpowiada za nią m.in. flora bakteryjna, które wzmacnia układ pokarmowy, odpornościowy i metabolizm. Dziecko rodzone naturalnie kolonizowane jest dobrymi bakteriami podczas przeciskania się przez kanał rodny matki, jej pochwę, a następnie trafiając na klatkę piersiową w pierwszych sekundach swojego życia. Florę bakteryjną nabywa więc nie tylko skóra, ale też przewód pokarmowy – dziecko w drodze na świat połyka śluz w kanale rodnym. Flory tej pozbawione są dzieci urodzone wskutek cesarskiego cięcia – pierwszymi bakteriami, z jakimi się stykają, są bakterie szpitalne. Wykazano, że noworodki z cięć cesarskich częściej mogą też cierpieć na kolki i bóle brzucha.

W ostatnich latach amerykańscy lekarze, świadomi tej „niesprawiedliwości”, wpadli na pomysł wyrównania szans i wypracowali metodę o nazwie „seeding” (nasiewanie). Ma być ono oferowane mamom po zabiegu cesarskiego cięcia i polegać na umieszczaniu w pochwie kawałka gazy nasączonej solą fizjologiczną, na godzinę przed zabiegiem. Natychmiast po porodzie przeciera się nim kluczowe miejsca na ciele narodzonego dziecka: usta, okolice oczu oraz skórę. 

Jak widać, przejście przez kanał rodny to jedna z najważniejszych dla dziecka dróg do przebycia, głównie z punktu widzenia jego zdrowia. Spełnia jeszcze jedną ciekawą funkcję – przeciskając się, dziecko ma masowane i pobudzane mięśnie głowy oraz twarzy, dzięki czemu dużo łatwiej i szybciej uczy się jedzenia z piersi mamy.

Co z napięciem mięśniowym?

Podczas porodu naturalnego dochodzi do intensywnej stymulacji czucia głębokiego u dziecka. To pomaga mu poczuć lepiej swoje ciało, buduje prawidłowe napięcie – a to ważna umiejętność, kiedy nagle, po 9 miesiącach beztroskiego relaksu w brzuchu mamy, zaczyna na noworodka działać siła grawitacji. Dziecku, które przyszło na świat poprzez „cesarkę”, trudniej będzie odnaleźć się i poruszać w nowym środowisku. Częściej też zmagać się będzie z obniżonym bądź wzmożonym napięciem mięśniowym, a w przyszłości z niepewnością grawitacyjną czy w zakresie zmysłu orientacji. Oczywiście zaburzenia nie muszą wcale wystąpić, warto jednak być ich świadomym, odwiedzić odpowiedniego eksperta i za pomocą ćwiczeń pomóc dziecku je wyeliminować.

Odpowiedzi na pytanie: „poród naturalny czy cesarskie cięcie?” powinna sobie udzielić przede wszystkim sama zainteresowana, czyli przyszła mama. Oczywiście w porozumieniu z lekarzem prowadzącym, który dobrze zna historię jej ciąży i zdrowotne uwarunkowania. I koniecznie z uwzględnieniem dobra rodzącego się dziecka, które choć teoretycznie nie ma głosu w tym najważniejszym dla siebie dniu, jego skutki, w mniejszym lub większym stopniu być może będzie odczuwać przez całe życie.

Świadoma decyzja daje kobiecie poczucie bezpieczeństwa, a ono na pewno ułatwi wejście w nową rolę, jaką jest macierzyństwo.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Kalendarz badań w ciąży – tydzień po tygodniu

    Dzięki przestrzeganiu harmonogramu wpisanego w ciążowy kalendarz badań, który składa się zarówno z testów obowiązkowych, jak i zalecanych, ginekolog prowadzący ma dostęp do kompleksowej historii ciąży, sprawując stałą kontrolę nad mamą i jej dzieckiem. Kalendarz badań w ciąży został przygotowany na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia i według rekomendacji Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników. Składa się z wielu etapów, które są ograniczane przez ramy czasowe kolejnych tygodni ciąży, a także z wielu badań – fizykalnych, obrazowych i laboratoryjnych. Które badania należy wykonać, będąc w ciąży i dlaczego skrupulatność w ich wykonywaniu jest tak bardzo istotna? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule. 

  • Jakie badania wykonuje się tuż przed porodem?

    Ostatnie tygodnie ciąży to czas narastającego oczekiwania. Zanim dziecko zjawi się na świecie, warto się upewnić, że wszystko jest gotowe. Nie chodzi tylko o niezbędną wyprawkę, ale przede wszystkim o dopełnienie medycznych zaleceń lekarza prowadzącego. Jakie badania obrazowe i biochemiczne należy wykonać tuż przed porodem? Odpowiedzi na te pytania udzielono w niniejszym artykule.

  • Jakie badania wykonuje się tuż przed porodem?

    Ostatnie tygodnie ciąży to czas narastającego oczekiwania. Zanim dziecko zjawi się na świecie, warto się upewnić, że wszystko jest gotowe. Nie chodzi tylko o niezbędną wyprawkę, ale przede wszystkim o dopełnienie medycznych zaleceń lekarza prowadzącego. Jakie badania obrazowe i biochemiczne należy wykonać tuż przed porodem? Odpowiedzi na te pytania udzielono w niniejszym artykule.

  • Zgaga w ciąży – dlaczego się pojawia i co jeść, aby złagodzić nieprzyjemne dolegliwości z nią związane?

    Zgaga stanowi częstą dolegliwość u kobiet w ciąży. Ponieważ przyszła mama zwykle dysponuje ograniczoną możliwością farmakologicznego radzenia sobie z trudnościami odmiennego stanu, warto znać domowe sposoby, które poprawią samopoczucie w zakresie wybranych. Zgaga w ciąży – co jeść, a czego unikać? Jak powinna wyglądać dieta, która złagodzi pieczenie oraz kwaśne odbijanie. 

  • Czy dzieci urodzone przez cesarskie cięcie mają inną mikroflorę jelitową od tych, urodzonych siłami natury? Czy są bardziej podatne na alergie?

    Badania dowodzą, że we wczesnym okresie życia niemowlęta urodzone przez cesarskie cięcie mają inny zestaw bakterii jelitowych niż dzieci urodzone silami natury. Zamiast pobierać drobnoustroje od swoich matek, nabywają bakterie ze środowiska szpitalnego. Czy dlatego są bardziej podatne na występowanie astmy, alergii oraz innych chorób immunologicznych?

  • Badanie wolnego płodowego DNA (cffDNA) – na czym polega i jakie wady genetyczne wykrywa badanie NIPT? Kiedy należy je wykonać?

    Badanie wolnego płodowego DNA (cffDNA) to analiza materiału genetycznego dziecka, który przedostaje się przez łożysko i krąży we krwi matki. Testy NIPT to nieinwazyjne, bezpieczne badania prenatalne, które pozwalają na oszacowanie z dużym prawdopodobieństwem (choć nie 100%) ryzyka wystąpienia wad genetycznych u płodu oraz określenie płci dziecka. Badanie cffDNA można wykonać już w pierwszym trymestrze – po 10. tygodniu ciąży.

  • Cholina (witamina B4) – dlaczego jest tak istotna dla kobiet w ciąży? Występowanie, właściwości, dawkowanie

    Cholina, to bardzo istotny związek dla rozwoju płodu (głównie w kontekście układu nerwowego), a ponadto biorący udział w szeregu procesów metabolicznych cholesterolu i związków tłuszczowych. W organizmie „witamina B4" występuje głównie w fosfolipidach, takich jak lecytyna i sfingomielina. Oprócz tego cholina przyczynia się do utrzymania właściwej struktury komórek, wpływa na pracę mięśni, układ oddechowy i mózg. Wyniki badań naukowych potwierdziły również, że przyczynia się ona do poprawy pamięci długotrwałej. Czy cholina chroni przyszłą mamę przed wystąpieniem stanu przedrzucawkowego, co ma ze sobą wspólnego cholina i inozytol oraz jak dawkować „witaminę B4"?? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cholina (witamina B4) – dlaczego jest tak istotna dla kobiet w ciąży? Występowanie, właściwości, dawkowanie

    Cholina, to bardzo istotny związek dla rozwoju płodu (głównie w kontekście układu nerwowego), a ponadto biorący udział w szeregu procesów metabolicznych cholesterolu i związków tłuszczowych. W organizmie „witamina B4" występuje głównie w fosfolipidach, takich jak lecytyna i sfingomielina. Oprócz tego cholina przyczynia się do utrzymania właściwej struktury komórek, wpływa na pracę mięśni, układ oddechowy i mózg. Wyniki badań naukowych potwierdziły również, że przyczynia się ona do poprawy pamięci długotrwałej. Czy cholina chroni przyszłą mamę przed wystąpieniem stanu przedrzucawkowego, co ma ze sobą wspólnego cholina i inozytol oraz jak dawkować „witaminę B4"?? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Testy owulacyjne (paskowe, strumieniowe, płytkowe) – który wybrać, jak i kiedy je wykonać? Czy są wiarygodne podczas planowania ciąży?

    Analiza cyklu miesiączkowego jest istotna nie tylko z punktu widzenia kontroli stanu zdrowia, sprawdzenia działania terapii, ale także (często przede wszystkim) podczas planowania powiększenia rodziny. Od pewnego czasu ogromnym powodzeniem cieszą się testy płodności, nazywane inaczej testami owulacyjnymi, które można bez recepty kupić w aptece. Wyróżnia się testy polegające na analizie próbki moczu – paskowe, strumieniowe i płytkowe oraz tzw. testy owulacyjne ze śliny. Co może zaburzać wynik testu płodności, jaka jest cena testu owulacyjnegoi i jak analizować wynik badania owulacji w domu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij