Gangrena (zgorzel) – objawy, przyczyny i leczenie
Anna Posmykiewicz

Gangrena (zgorzel) – objawy, przyczyny i leczenie

Zgorzel gazowa (inna, historyczna już nazwa to gangrena), jest chorobą zakaźną, która jest wywoływana przede wszystkim przez bakterię o nazwie Clostridium perfringens (laseczka zgorzeli gazowej). Bakteria ta produkuje różnego rodzaju toksyny, które odpowiedzialne są za rozwój choroby.

Jakie są przyczyny rozwoju gangreny, czyli zgorzeli gazowej?

Do powstania zgorzeli gazowej dochodzi na skutek zakażenia beztlenową bakterią z rodzaju Clostridium. Rezerwuarem tej bakterii jest przewód pokarmowy różnych zwierząt, z którego bakterie przedostają się do ziemi. W ziemi natomiast bakterie zgorzeli gazowej wytwarzają przetrwalniki, które poza tym, że są obecne przede wszystkim w glebie, mogą być też obecne w kurzu domowym. 

U kogo najczęściej dochodzi do rozwoju zgorzeli gazowej?

Zgorzel gazowa najczęściej rozwija się u osób, u których doszło do powstania zanieczyszczonych ran, rany takie powstają zwykle na skutek urazu lub na skutek pogryzienia przez zwierzęta. Ponadto, zgorzel gazowa może też rozwinąć się u osób cierpiących z powodu poważnych stanów zapalnych skóry i tkanki podskórnej (przede wszystkim u chorych z cukrzycą), po różnego rodzaju zabiegach operacyjnych w obrębie jamy brzusznej oraz w różnego rodzaju ropniach wewnątrzbrzusznych i innych zmianach ropnych.

Czynnikami, które predysponują do rozwoju zgorzeli gazowej, czyli gangreny, jest też cukrzyca, jak również różnego rodzaju choroby naczyń, a także zakażenie wirusem HIV i spadki odporności u osób cierpiących z powodu choroby nowotworowej. 

Polecane dla Ciebie

Jakie są objawy zgorzeli gazowej?

Zgorzel gazowa rozwija się po około 1-3 dniowym okresie wylęgania, w następstwie powstania zanieczyszczonych ran głębokich, ran z martwicą, czasami nawet po zabiegach chirurgicznych, u osób z obszarami niedokrwienia, miedzy innymi u chorych w następstwie zmian naczyniowych w przebiegu cukrzycy. Pierwszym objawem zgorzeli gazowej jest to, że najpierw w ranie pojawia się silny i gwałtowny ból oraz obrzęk. Początkowo zmiany ograniczone są tylko do okolic rany. Proces szerzy się na tkanki głębsze, obejmuje również zdrowe okoliczne mięśnie prowadząc do ich martwicy. Z rany sączy się ropna wydzielina, w tkankach przy ich dotykaniu wyczuwa się obecność gazu. Obecność gazu jest odczuwalna jako podskórne trzeszczenie powstałych pęcherzyków. Skóra w okolicy zmian jest napięta, marmurkowata, blada, z odcieniem niebieskawym, wyraźnie chłodna. Rozwój choroby następuje dość szybko, poszerza się obszar zmian martwiczych i występowania gazu.

Mimo narastania objawów toksemii, wzrostu temperatury ciała, przyspieszenia czynności serca (tachykardii) oraz czasami wymiotów i biegunki, chory zazwyczaj zachowuje świadomość. Do śpiączki może dojść dopiero przed ewentualnym zgonem pacjenta. Tak ciężki stan chorego jest efektem produkowania przez bakterie Clostridium perfringens toksyn, które przedostają się do krwi. Toksyny te wywołują właśnie objawy toksemii, dochodzi do uszkodzenia różnych narządów wewnętrznych, a to z kolei może doprowadzić do wstrząsu i zgonu, do którego może dojść nawet w ciągu dwunastu godzin od momentu początku wszystkich objawów. 

W jaki sposób lekarz stawia rozpoznanie zgorzeli gazowej?

Rozpoznanie zgorzeli gazowej jest stawiane przez lekarza przede wszystkim na podstawie wywiadu wskazującego na możliwość zarażenia się przez chorego bakteria Clostridium perfringens, przede wszystkim chodzi tu obserwacje ewentualnych zranień, ran i kontaktu z brudną ziemią. Do rozpoznania jest też niezbędna obecność charakterystycznych objawów dotyczących rany, czyli jej wygląd oraz obecność podskórnych pęcherzyków powietrza dojących typowe dla zgorzeli gazowej trzeszczenie. 

W jaki sposób leczy się zgorzel gazową?

W przypadku choćby tylko podejrzenia zgorzeli gazowej pacjent wymaga jak najszybszego podania antybiotyków. Ponadto, należy również jak najszybciej chirurgicznie opracować ranę oraz usunąć tkanki martwicze.

Zdarza się, że w leczeniu zgorzeli gazowej znajduje również zastosowanie terapia hiperbaryczna, czyli jest to leczenie tlenem pod wysokim ciśnieniem, takie postępowanie może dotyczyć przede wszystkim zgorzeli, która zlokalizowana jest w obrębie tułowia. W sytuacji, kiedy pacjent jest leczony z powodu zgorzeli gazowej, celem potwierdzenia tej diagnozy, ale już po rozpoczęciu leczenia, pobiera się wymaz z zakażonej rany, w której stwierdza się obecność bakterii Clostridium perfringens.

Celem jeszcze dokładniejszej weryfikacji diagnozy wykonuje się też oznaczenie obecności jednej z toksyn w krwi pacjenta lub też ewentualnie w płynie wysiękowym z rany. Ponadto, zawsze zachodzi też potrzeba wykonania szczegółowych badań laboratoryjnych, dzięki którym można ocenić wydolność nerek, wątroby i serca. Zawsze należy też wykonać zdjęcie radiologiczne zajętego na ciele miejsca, w zdjęciu tym w przypadku potwierdzenia zgorzeli gazowej będą obecne pęcherzyki gazu. 

Czy zgorzel gazowa, czyli gangrena, jest niebezpieczną chorobą?

Jeśli zgorzel nie będzie właściwie i szybko leczona, może prowadzić do śmierci. W sytuacji, kiedy rozpoznanie jest postawione szybko i zostaje włączone właściwe leczenie, wtedy śmiertelność zgorzeli gazowej jest zdecydowanie mniejsza.

Najbardziej niebezpieczne dla zdrowia i życia pacjenta są te ogniska, które są zlokalizowane w obrębie tułowia, zdecydowanie mniej niebezpieczne są zmiany zlokalizowane na kończynach górnych i dolnych. Niestety, nawet po wyleczeniu choroby, pacjent może cierpieć z powodu inwalidztwa, może bowiem dojść miedzy innymi do konieczności amputowania kończyny. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Eozynofilowe zapalenie przełyku – przyczyny, objawy, leczenie

    Eozynofilowe zapalenie przełyku to przewlekła choroba zapalna o podłożu immunologicznym. Występuje coraz częściej, zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Nierzadko współwystępuje także z innymi zespołami nadwrażliwości np. atopowym zapaleniem skóry. Z czasem doprowadza do zwężeń przełyku i trudności w przełykaniu. Jakie są objawy eozynofilowego zapalenia przełyku? Jak je leczyć?

  • Czarny, smolisty stolec – co może oznaczać? Czy jest powodem do niepokoju?

    Czarny stolec jest zdecydowanie odchyleniem od normy, czyli kału o brązowym lub jasnobrązowym odcieniu. Wśród jego przyczyn są zarówno te mniej groźne – wynik diety czy przyjmowanych leków – jak i te zagrażające życiu, tj. krwawienia z układu pokarmowego. Jeśli czarny stolec nie jest jednorazowym wydarzeniem lub dołączają do niego niepokojące objawy, nie warto tego bagatelizować. Co oznacza ciemna barwa kału?

  • Wymiotowanie krwią – czego jest objawem?

    Krwawe wymioty mogą mieć wiele przyczyn – od niegroźnego podrażnienia błony śluzowej żołądka, aż po zagrażające życiu pękniecie żylaków przełyku. Śladowe krwawienie może pochodzić z jamy ustnej, nosa, gardła, krtani, przełyku czy żołądka. Pojedynczy epizod niewielkiej ilość krwi w wymiotach nie musi budzić niepokoju, natomiast jeśli sytuacja się powtarza lub ilość krwi jest znaczna, konieczna będzie pilna konsultacja specjalistyczna. Czym zatem jest spowodowane wymiotowanie krwią? Czy jest groźne?

  • Parwowiroza psa – przyczyny, objawy, leczenie psiego tyfusu

    Brak apetytu, osowiałość, wymioty i biegunka – to mogą być jedne z pierwszych objawów parwowirozy, czyli choroby zakaźnej, która dotyka psów. Psi tyfus może objawiać się poprzez krwotoczne zapalenie jelit lub zapalenie mięśnia sercowego, a zależy to do wieku czworonoga, gdyż drugi wariant choroby częściej dotyczy szczeniąt. Jak uchronić psa przed parwowirozą? Jak wygląda diagnostyka i leczenie parwowirozy?

  • Choroba Addisona-Biermera

    Choroba Addisona-Biermera inaczej zwana anemią złośliwą to najczęstsza przyczyna niedokrwistości związanej z niedoborem witaminy B12. Co ciekawe dotyczy ona częściej osób starszych, z grupą krwi A oraz niebieskim kolorem oczu. Oprócz objawów ogólnych związanych z niedokrwistością towarzyszą jej również zaburzenia neurologiczne oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego.

  • Liszaj twardzinowy – co to jest, przyczyny, objawy

    Liszaj twardzinowy to schorzenie narządów płciowych, które dotyka przede wszystkim młode kobiety wchodzące w okres dojrzewania, jak również panie, u których rozpoczyna się menopauza. Dowiedz się, z czego wynika ta choroba, na którą zapadają również mężczyźni, oraz w jaki sposób sobie z nią radzić.  

  • Dermatillomania – co to jest? Co zrobić, kiedy chęć skubania skóry jest silniejsza?

    Neurotyczne drapanie skóry czy też patologiczne skubanie skóry – to dwa określenia, które stosowane są zamiennie w przypadku dermatillomanii (PSP, ang. Pathological Skin Picking). PSP jest często porównane do uzależnienia, ponieważ pacjenci z dermatillomanią odczuwają ogromną potrzebę czy wręcz przymus skubania swojego naskórka. Jak radzić sobie w sytuacji, w której nie możemy przestać rozdrapywać skóry?

  • Płukanie żołądka – na czym polega? Kiedy jest wykonywane?

    Płukanie żołądka jest jedną z procedur dekontaminacyjnych. Polega na usunięciu spożytych substancji toksycznych, które stanowią zagrożenie dla zdrowia i życia. Jak dokładnie wygląda płukanie żołądka? Czy boli?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij