Gangrena (zgorzel) - objawy, przyczyny i leczenie
Anna Posmykiewicz

Gangrena (zgorzel) - objawy, przyczyny i leczenie

Zgorzel gazowa (inna, historyczna już nazwa to gangrena), jest chorobą zakaźną, która jest wywoływana przede wszystkim przez bakterię o nazwie Clostridium perfringens (laseczka zgorzeli gazowej). Bakteria ta produkuje różnego rodzaju toksyny, które odpowiedzialne są za rozwój choroby.

Jakie są przyczyny rozwoju gangreny, czyli zgorzeli gazowej?

Do powstania zgorzeli gazowej dochodzi na skutek zakażenia beztlenową bakterią z rodzaju Clostridium. Rezerwuarem tej bakterii jest przewód pokarmowy różnych zwierząt, z którego bakterie przedostają się do ziemi. W ziemi natomiast bakterie zgorzeli gazowej wytwarzają przetrwalniki, które poza tym, że są obecne przede wszystkim w glebie, mogą być też obecne w kurzu domowym. 

U kogo najczęściej dochodzi do rozwoju zgorzeli gazowej?

Zgorzel gazowa najczęściej rozwija się u osób, u których doszło do powstania zanieczyszczonych ran, rany takie powstają zwykle na skutek urazu lub na skutek pogryzienia przez zwierzęta. Ponadto, zgorzel gazowa może też rozwinąć się u osób cierpiących z powodu poważnych stanów zapalnych skóry i tkanki podskórnej (przede wszystkim u chorych z cukrzycą), po różnego rodzaju zabiegach operacyjnych w obrębie jamy brzusznej oraz w różnego rodzaju ropniach wewnątrzbrzusznych i innych zmianach ropnych. Czynnikami, które predysponują do rozwoju zgorzeli gazowej, czyli gangreny, jest też cukrzyca, jak również różnego rodzaju choroby naczyń, a także zakażenie wirusem HIV i spadki odporności u osób cierpiących z powodu choroby nowotworowej. 

Jakie są objawy zgorzeli gazowej?

Zgorzel gazowa rozwija się po około 1-3 dniowym okresie wylęgania, w następstwie powstania zanieczyszczonych ran głębokich, ran z martwicą, czasami nawet po zabiegach chirurgicznych, u osób z obszarami niedokrwienia, miedzy innymi u chorych w następstwie zmian naczyniowych w przebiegu cukrzycy. Pierwszym objawem zgorzeli gazowej jest to, że najpierw w ranie pojawia się silny i gwałtowny ból oraz obrzęk. Początkowo zmiany ograniczone są tylko do okolic rany. Proces szerzy się na tkanki głębsze, obejmuje również zdrowe okoliczne mięśnie prowadząc do ich martwicy. Z rany sączy się ropna wydzielina, w tkankach przy ich dotykaniu wyczuwa się obecność gazu. Obecność gazu jest odczuwalna jako podskórne trzeszczenie powstałych pęcherzyków. Skóra w okolicy zmian jest napięta, marmurkowata, blada, z odcieniem niebieskawym, wyraźnie chłodna. Rozwój choroby następuje dość szybko, poszerza się obszar zmian martwiczych i występowania gazu. Mimo narastania objawów toksemii, wzrostu temperatury ciała, przyspieszenia czynności serca (tachykardii) oraz czasami wymiotów i biegunki, chory zazwyczaj zachowuje świadomość. Do śpiączki może dojść dopiero przed ewentualnym zgonem pacjenta. Tak ciężki stan chorego jest efektem produkowania przez bakterie Clostridium perfringens toksyn, które przedostają się do krwi. Toksyny te wywołują właśnie objawy toksemii, dochodzi do uszkodzenia różnych narządów wewnętrznych, a to z kolei może doprowadzić do wstrząsu i zgonu, do którego może dojść nawet w ciągu dwunastu godzin od momentu początku wszystkich objawów. 

W jaki sposób lekarz stawia rozpoznanie zgorzeli gazowej?

Rozpoznanie zgorzeli gazowej jest stawiane przez lekarza przede wszystkim na podstawie wywiadu wskazującego na możliwość zarażenia się przez chorego bakteria Clostridium perfringens, przede wszystkim chodzi tu obserwacje ewentualnych zranień, ran i kontaktu z brudną ziemią. Do rozpoznania jest też niezbędna obecność charakterystycznych objawów dotyczących rany, czyli jej wygląd oraz obecność podskórnych pęcherzyków powietrza dojących typowe dla zgorzeli gazowej trzeszczenie. 

W jaki sposób leczy się zgorzel gazową?

W przypadku choćby tylko podejrzenia zgorzeli gazowej pacjent wymaga jak najszybszego podania antybiotyków. Ponadto, należy również jak najszybciej chirurgicznie opracować ranę oraz usunąć tkanki martwicze.

Zdarza się, że w leczeniu zgorzeli gazowej znajduje również zastosowanie terapia hiperbaryczna, czyli jest to leczenie tlenem pod wysokim ciśnieniem, takie postępowanie może dotyczyć przede wszystkim zgorzeli, która zlokalizowana jest w obrębie tułowia. W sytuacji, kiedy pacjent jest leczony z powodu zgorzeli gazowej, celem potwierdzenia tej diagnozy, ale już po rozpoczęciu leczenia, pobiera się wymaz z zakażonej rany, w której stwierdza się obecność bakterii Clostridium perfringens. Celem jeszcze dokładniejszej weryfikacji diagnozy wykonuje się też oznaczenie obecności jednej z toksyn w krwi pacjenta lub też ewentualnie w płynie wysiękowym z rany. Ponadto, zawsze zachodzi też potrzeba wykonania szczegółowych badań laboratoryjnych, dzięki którym można ocenić wydolność nerek, wątroby i serca. Zawsze należy też wykonać zdjęcie radiologiczne zajętego na ciele miejsca, w zdjęciu tym w przypadku potwierdzenia zgorzeli gazowej będą obecne pęcherzyki gazu. 

Czy zgorzel gazowa, czyli gangrena, jest niebezpieczną chorobą?

Tak, zgorzel gazowa jest bardzo niebezpieczną chorobą. Jeśli nie będzie ona właściwie i szybko leczona, wtedy niestety nieuchronnie będzie się ona kończyła śmiercią pacjenta. W sytuacji, kiedy rozpoznanie jest postawione szybko i szybko tez zostaje włączone właściwe leczenie, wtedy śmiertelność zgorzeli gazowej jest zdecydowanie mniejsza.

Najbardziej niebezpieczne dla zdrowia i życia pacjenta są te ogniska, które są zlokalizowane w obrębie tułowia, zdecydowanie mniej niebezpieczne są zmiany zlokalizowane na kończynach górnych i dolnych. Niestety, nawet po wyleczeniu choroby, pacjent może cierpieć z powodu inwalidztwa, może bowiem dojść miedzy innymi do konieczności amputowania kończyny. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Cholestaza ciążowa – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

    Cholestaza zwykle pojawia się w III trymestrze ciąży, a jej pierwszym objawem jest świąd skóry. Czym jest cholestaza ciążowa i jaki ma wpływ na mamę oraz dziecko? W jaki sposób ją rozpoznać i leczyć? Jak powinna wyglądać dieta ciężarnej, u której doszło do zastoju żółci? 

  • Pieczenie, upławy i swędzenie kobiecych okolic intymnych? – to może być infekcja pochwy. Jak zabiegać i leczyć stany zapalne?

    Upławy, pieczenie i swędzenie okolic intymnych to nie tylko uporczywe i często nawracające przypadłości, ale także objawy infekcji, która jeśli jest zaniedbana, może doprowadzić do niepłodności. Infekcje okolic intymnych mogą przydarzyć się kobiecie w każdym wieku, przed porodem, w trakcie ciąży i w połogu. Czy istnieje jedna uniwersalna odpowiedź na pytanie – jak skutecznie wyleczyć i zapobiegać zakażeniom pochwy? Otóż nie, nie istnieje. Można jednak postępować zgodnie z pewnymi wskazówkami, dzięki którym nawet w oparciu o domowe sposoby na infekcje intymne możliwe jest złagodzenie tych najbardziej dokuczliwych objawów. Więcej infmacji na ten temat znajduje się w niniejszym artykule.

  • Szczepionka przeciw grypie oparta na technologii mRNA. Rozpoczęły się badania kliniczne nad nowymi preparatami

    Obecnie szczepionki przeciw grypie zmniejszają ryzyko zachorowania o 40–60%. Moderna postawiła sobie za cel stworzenie preparatu o lepszej skuteczności i z początkiem lipca rozpoczęła badania kliniczne nad nowym produktem, preparatem przeciw grypie sezonowej, która wykorzystuje technologię mRNA. Według prognoz ma on być bardziej skuteczny niż dotychczasowe szczepionki.

  • Suche utonięcia – czym są? W jaki sposób objawia się zespół post-immersyjny?

    Z pozoru niegroźne zachłyśnięcie się płynem, może być niezwykle niebezpieczne, czego potwierdzeniem mogą być dane statystyczne, które wskazują, że około 15% wszystkich utonięć stanowią tzw. suche utonięcia, do których wystarczy naprawdę niewielka ilość wody. Dry drowning definiowane jest jako problem z oddychaniem, występujący po dostaniu się wody do dróg oddechowych. Jak chronić dziecko przed groźnym obrzękiem płuc oraz co robić, kiedy po zabawie w wodzie zauważymy, że nasze dziecko jest wyjątkowo apatyczne i osłabione? Odpowiedzi znajdują się w poniższym artykule.

  • Sparaliżowany po udarze mężczyzna „przemówił” dzięki nowatorskiej neuroprotezie mowy

    Problemy z mową i komunikacją po udarze występują często w przypadku tego urazu mózgu. Anartria, czyli zespół zaburzeń oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnych występujący właśnie w tym przypadku jest wywołany uszkodzeniami ośrodków i/lub dróg unerwiających aparat mowy. Przez wiele lat problem ten był nierozwiązywalny, a metody komunikacji osoby chorej opierały się jedynie na literowaniu. Obecne rozwiązanie polega na generowaniu płynnych komunikatów, które pozwalają na tworzenie całych zdań w oparciu o 50 słów. Na czym polega nowatorska metoda  z wykorzystaniem neuroprotezy? Odpowiedź znajduje się w artykule.

  • Czym jest zespół Ushera? Badanie niemieckich naukowców daje nowe spojrzenie na patologię choroby

    Zespół Ushera to choroba dziedziczona genetycznie od obojga rodziców. Oznacza to, że zarówno matka, jak i ojciec przekazują dziecku po jednej kopii wadliwego genu, co tylko w takiej konfiguracji będzie skutkowało wystąpieniem tzw. głuchoto-ślepoty. Obecny stan wiedzy nie pozwala na doraźne leczenie tej choroby z użyciem środków farmakologicznych, a jedynie kompensacje wady słuchu z użyciem implantu ślimakowego. Najnowsze wyniki badań naukowych pozwalają jednak dostrzec światełko w tunelu, ponieważ jak donoszą niemieccy naukowcy, właśnie odkryto patologiczny mechanizm molekularny, prowadzący do rozwoju choroby, a to w przyszłości może pozwolić na opracowanie skutecznej metody leczenia zespołu Ushera, z wykorzystaniem np. terapii genowej.

  • Jakie choroby mogą wywołać bakterie Salmonella? W jaki sposób dochodzi do zakażenia?

    Salmonella to rodzaj bakterii gram-ujemnych, należących do rodziny Enterobacteriaceae, które żyją w jelitach ludzi i zwierząt. Są najczęstszą przyczyną biegunek, ale też wielu innych dotkliwych dolegliwości. Głównym źródłem infekcji jest skażona wydalinami żywność i woda, ale można zarazić się nimi też przez bezpośredni kontakt z nosicielem. Dowiedz się, jakie są objawy salmonellozy. W jaki sposób dochodzi do zakażenia? Jak można temu zapobiec?

  • Liszajec zakaźny – przyczyny, objawy, leczenie. Jak można zapobiec zarażeniu?

    Liszajec zakaźny jest bakteryjną chorobą skóry wywoływaną przez zakażenie paciorkowcami lub gronkowcami. Cechuje się wysoką zakaźnością dla otoczenia. Charakterystycznym objawem liszajca zakaźnego jest obecność pęcherzyków oraz żółtawych, miodowych strupów. Jak się go leczy? 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij