Gangrena (zgorzel) - objawy, przyczyny i leczenie
Anna Posmykiewicz

Gangrena (zgorzel) - objawy, przyczyny i leczenie

Zgorzel gazowa (inna, historyczna już nazwa to gangrena), jest chorobą zakaźną, która jest wywoływana przede wszystkim przez bakterię o nazwie Clostridium perfringens (laseczka zgorzeli gazowej). Bakteria ta produkuje różnego rodzaju toksyny, które odpowiedzialne są za rozwój choroby.

Jakie są przyczyny rozwoju gangreny, czyli zgorzeli gazowej?

Do powstania zgorzeli gazowej dochodzi na skutek zakażenia beztlenową bakterią z rodzaju Clostridium. Rezerwuarem tej bakterii jest przewód pokarmowy różnych zwierząt, z którego bakterie przedostają się do ziemi. W ziemi natomiast bakterie zgorzeli gazowej wytwarzają przetrwalniki, które poza tym, że są obecne przede wszystkim w glebie, mogą być też obecne w kurzu domowym. 

U kogo najczęściej dochodzi do rozwoju zgorzeli gazowej?

Zgorzel gazowa najczęściej rozwija się u osób, u których doszło do powstania zanieczyszczonych ran, rany takie powstają zwykle na skutek urazu lub na skutek pogryzienia przez zwierzęta. Ponadto, zgorzel gazowa może też rozwinąć się u osób cierpiących z powodu poważnych stanów zapalnych skóry i tkanki podskórnej (przede wszystkim u chorych z cukrzycą), po różnego rodzaju zabiegach operacyjnych w obrębie jamy brzusznej oraz w różnego rodzaju ropniach wewnątrzbrzusznych i innych zmianach ropnych. Czynnikami, które predysponują do rozwoju zgorzeli gazowej, czyli gangreny, jest też cukrzyca, jak również różnego rodzaju choroby naczyń, a także zakażenie wirusem HIV i spadki odporności u osób cierpiących z powodu choroby nowotworowej. 

Jakie są objawy zgorzeli gazowej?

Zgorzel gazowa rozwija się po około 1-3 dniowym okresie wylęgania, w następstwie powstania zanieczyszczonych ran głębokich, ran z martwicą, czasami nawet po zabiegach chirurgicznych, u osób z obszarami niedokrwienia, miedzy innymi u chorych w następstwie zmian naczyniowych w przebiegu cukrzycy. Pierwszym objawem zgorzeli gazowej jest to, że najpierw w ranie pojawia się silny i gwałtowny ból oraz obrzęk. Początkowo zmiany ograniczone są tylko do okolic rany. Proces szerzy się na tkanki głębsze, obejmuje również zdrowe okoliczne mięśnie prowadząc do ich martwicy. Z rany sączy się ropna wydzielina, w tkankach przy ich dotykaniu wyczuwa się obecność gazu. Obecność gazu jest odczuwalna jako podskórne trzeszczenie powstałych pęcherzyków. Skóra w okolicy zmian jest napięta, marmurkowata, blada, z odcieniem niebieskawym, wyraźnie chłodna. Rozwój choroby następuje dość szybko, poszerza się obszar zmian martwiczych i występowania gazu. Mimo narastania objawów toksemii, wzrostu temperatury ciała, przyspieszenia czynności serca (tachykardii) oraz czasami wymiotów i biegunki, chory zazwyczaj zachowuje świadomość. Do śpiączki może dojść dopiero przed ewentualnym zgonem pacjenta. Tak ciężki stan chorego jest efektem produkowania przez bakterie Clostridium perfringens toksyn, które przedostają się do krwi. Toksyny te wywołują właśnie objawy toksemii, dochodzi do uszkodzenia różnych narządów wewnętrznych, a to z kolei może doprowadzić do wstrząsu i zgonu, do którego może dojść nawet w ciągu dwunastu godzin od momentu początku wszystkich objawów. 

W jaki sposób lekarz stawia rozpoznanie zgorzeli gazowej?

Rozpoznanie zgorzeli gazowej jest stawiane przez lekarza przede wszystkim na podstawie wywiadu wskazującego na możliwość zarażenia się przez chorego bakteria Clostridium perfringens, przede wszystkim chodzi tu obserwacje ewentualnych zranień, ran i kontaktu z brudną ziemią. Do rozpoznania jest też niezbędna obecność charakterystycznych objawów dotyczących rany, czyli jej wygląd oraz obecność podskórnych pęcherzyków powietrza dojących typowe dla zgorzeli gazowej trzeszczenie. 

W jaki sposób leczy się zgorzel gazową?

W przypadku choćby tylko podejrzenia zgorzeli gazowej pacjent wymaga jak najszybszego podania antybiotyków. Ponadto, należy również jak najszybciej chirurgicznie opracować ranę oraz usunąć tkanki martwicze.

Zdarza się, że w leczeniu zgorzeli gazowej znajduje również zastosowanie terapia hiperbaryczna, czyli jest to leczenie tlenem pod wysokim ciśnieniem, takie postępowanie może dotyczyć przede wszystkim zgorzeli, która zlokalizowana jest w obrębie tułowia. W sytuacji, kiedy pacjent jest leczony z powodu zgorzeli gazowej, celem potwierdzenia tej diagnozy, ale już po rozpoczęciu leczenia, pobiera się wymaz z zakażonej rany, w której stwierdza się obecność bakterii Clostridium perfringens. Celem jeszcze dokładniejszej weryfikacji diagnozy wykonuje się też oznaczenie obecności jednej z toksyn w krwi pacjenta lub też ewentualnie w płynie wysiękowym z rany. Ponadto, zawsze zachodzi też potrzeba wykonania szczegółowych badań laboratoryjnych, dzięki którym można ocenić wydolność nerek, wątroby i serca. Zawsze należy też wykonać zdjęcie radiologiczne zajętego na ciele miejsca, w zdjęciu tym w przypadku potwierdzenia zgorzeli gazowej będą obecne pęcherzyki gazu. 

Czy zgorzel gazowa, czyli gangrena, jest niebezpieczną chorobą?

Tak, zgorzel gazowa jest bardzo niebezpieczną chorobą. Jeśli nie będzie ona właściwie i szybko leczona, wtedy niestety nieuchronnie będzie się ona kończyła śmiercią pacjenta. W sytuacji, kiedy rozpoznanie jest postawione szybko i szybko tez zostaje włączone właściwe leczenie, wtedy śmiertelność zgorzeli gazowej jest zdecydowanie mniejsza.

Najbardziej niebezpieczne dla zdrowia i życia pacjenta są te ogniska, które są zlokalizowane w obrębie tułowia, zdecydowanie mniej niebezpieczne są zmiany zlokalizowane na kończynach górnych i dolnych. Niestety, nawet po wyleczeniu choroby, pacjent może cierpieć z powodu inwalidztwa, może bowiem dojść miedzy innymi do konieczności amputowania kończyny. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Guzki śpiewacze (krzykaczy) – czym są guzki na strunach głosowych?

    Guzki na strunach głosowych to przypadłość, która dotyka osób pracujących głosem: nauczycieli, trenerów czy śpiewaków. Mogą też pojawić się u dzieci. Guzki krzykaczy (głosowe, śpiewacze) objawiają się zmianą głosu, chrypką oraz bólem gardła lub szyi. Na czym polega leczenie guzków na strunach głosowych? W jaki sposób można zapobiegać ich powstawaniu?

  • Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie, operacja niezłośliwego nowotworu macicy

    Mięśniaki macicy są najczęstszymi niezłośliwymi nowotworami kobiecych narządów rodnych, mogą one dotyczyć nawet co czwartej kobiety w wieku rozrodczym. Mięśniaki w macicy pomimo łagodnego charakteru mogą być przyczyną niepokojących i uciążliwych objawów, które, w dużej mierze, zależą od rodzaju i wielkości, jaką osiągną. Ich rozpowszechnienie w populacji oraz konsekwencje zdrowotne sprawiają, iż są jedną z częstszych przypadłości spotykanych w praktyce ginekologicznej. Jakie są przyczyny powstawania mięśniaków? Jak wygląda diagnostyka oraz leczenie?

  • Warianty SARS-CoV-2 – które z nich są największym zagrożeniem?

    Istnieje wiele zidentyfikowanych podtypów koronawirusa SARS-CoV-2. Które warianty stanowią największe potencjalne zagrożenie dla naszego zdrowia? Czym są tzw. warianty zainteresowania (VOI) i warianty budzące obawy (VOC)?

  • Zwyrodnienie stawów – przyczyny, objawy, leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów

    Zwyrodnienie stawów (inaczej osteoartroza lub artoza) to powszechnie występujące schorzenie układu ruchu, w przebiegu którego dochodzi do uszkodzenia tkanek budujących staw. Konsekwencją choroby zwyrodnieniowej stawów jest przedwczesne starzenie się struktur stawowych prowadzące do niepełnosprawności. Jakie są przyczyny zwyrodnienia stawów? Jak przebiega leczenie?

  • Czym jest atropina? Czy pomaga na nadpotliwość?

    Powszechnie kojarzona z rozszerzaniem źrenic w gabinecie okulistycznym – atropina, to tak naprawdę bardzo silna substancja, która ma wielokierunkowe działanie, które stymuluje pracę całego organizmu, wypływając m.in. na przyspieszenie akcji serca, działając przeciwwymiotnie, hamując wydzielanie potu i łez. Jakie nie są przeciwwskazania do stosowania atropiny i czy pomaga na nadmierne pocenie się? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Efekt placebo – na czym polega? Czy placebo może być skuteczne?

    Efekt placebo występuje, gdy obserwuje się poprawę stanu klinicznego pacjenta, pomimo że osoba ta nie jest poddawana aktywnemu leczeniu. Naukowcy nie rozumieją jeszcze dokładnie, jak i dlaczego ten efekt występuje. Na ten temat powstało kilka teorii. Według najnowszych naukowych doniesień efekt placebo może pomóc skutecznie redukować dolegliwości bólowe, które towarzyszą wielu schorzeniom. Trwają prace, które mają na celu dokładniejsze poznanie mechanizmów wywołujących to zjawisko.

  • Nocebo – co to jest? Dlaczego efekt nocebo jest wyzwaniem dla klinicystów?

    Negatywne nastawienie pacjenta do stosowanej terapii może zaowocować efektem nocebo. Badania naukowe potwierdziły, że może on mieć realny wpływ na wyniki badań oraz proces leczenia pacjenta. Jak może objawiać się efekt nocebo? W jaki sposób można zminimalizować skutki tego zjawiska?

  • Whiplash (uraz biczowy) – przyczyny, objawy, leczenie, fizjoterapia

    Zderzenie aut lub nagłe hamowanie pojazdu powodują niekontrolowane odgięcie głowy w tył, po którym następuje gwałtowne kompensacyjne zgięcie jej w przód – ruch ten przypomina uderzenie biczem, stąd inna nazwa whiplash – uraz smagnięcia biczem. Może dojść wówczas do naderwania mięśni, naderwania więzadeł, uszkodzenia krążka międzykręgowego, nerwów czy ścięgien. Objawy, które się wówczas pojawiają to silny ból szyi, ograniczenie ruchomości, drętwienie kończyn górnych, ból głowy, barku, pleców.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij