Badania prenatalne - kiedy należy zrobić, na czym polegają i jaki jest ich koszt - portal DOZ.pl
Badania prenatalne - kiedy należy zrobić, na czym polegają i jaki jest ich koszt
Anna Posmykiewicz

Badania prenatalne - kiedy należy zrobić, na czym polegają i jaki jest ich koszt

Terminem diagnostyka prenatalna określa się badania wykonywane w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, badania te mają na celu rozpoznawanie chorób i wad rozwojowych płodu. Badania prenatalne pozwalają zatem obecnie na rozpoznawanie ciężkich i nieuleczalnych chorób, które są uwarunkowane genetycznie. Stwierdzenie takich wad wrodzonych daje rodzicom czas na psychiczne przygotowanie się do urodzenia i posiadania dziecka nieuleczalnie chorego. Czasami w takiej sytuacji zapada też lekarska decyzja o konieczności przerwania ciąży, na co oczywiście rodzice wcale nie musza wyrazić zgody. Poza tym, wewnętrzne wykrycie patologii u płodu umożliwia też zapewnienie właściwej opieki medycznej w dalszym przebiegu ciąży, w czasie porodu oraz we wczesnym okresie życia noworodka.

Jakie są wskazania do przeprowadzenia badań prenatalnych?

Jednym ze wskazań do przeprowadzenia badań prenatalnych jest zaawansowany wiek kobiety w ciąży, przyjmuje się, że jest to wiek powyżej 35 roku życia. Ponadto, kolejnym wskazaniem do wykonania badań prenatalnych jest urodzenie przez kobietę w poprzedniej ciąży dziecka z zespołem Downa lub inną abberacją chromosomową lub też sytuacja, kiedy jedno ze współmałżonków jest nosicielem zrównoważonej translokacji chromosomowej. Poza tym, również zmiany wykryte w usg, nasuwające podejrzenie abberacji chromosomowych u płodu (miedzy innymi może to być pogrubienie fałdu skórnego na karku płodu - jedna z cech nasuwających podejrzenie zespołu Downa oraz torbiele na szyi, które mogą być cechą charakterystyczną zespołu Turnera) również skłaniają lekarza do zalecenia wykonania badań prenatalnych. Jeszcze inne wskazania do przeprowadzenia u kobiety badań prenatalnych to poprzednie urodzenie dziecka z otwartą wadą cewy nerwowej (np. bezmózgowie, przepuklina mózgowa lub przepuklina rdzeniowa) lub z chorobą jednogenową (np. z chorobą metaboliczną jak lipidoza czy mukowiscydoza) czy też poprzednie urodzenie dziecka z ciężką wadą wrodzoną lub zespołem wad wrodzonych o nieustalonej etiologii. Czasami badania prenatalne zaleca się również wtedy, kiedy ojciec dziecka jest w zaawansowanym wieku, kiedy jedno ze współmałżonków było narażone na promieniowanie jonizujące lub chemioterapię lub gdy u matki obserwuje się nerwice lekową o znacznym nasileniu - w takiej sytuacji jedynie wykonanie badań prenatalnych uwalnia kobietę od lęku przed urodzeniem chorego dziecka, co może przyczynić się do uchronienia ciąży. Kolejnym wskazaniem do wykonywania badań prenatalnych jest nieprawidłowe stężenie w surowicy krwi matki markerów biochemicznych wykorzystywanych w prenatalnych badaniach przesiewowych wskazujące na zwiększone ryzyko urodzenia chorego dziecka. 

Kiedy i jakie rodzaje badań prenatalnych można wykonać?

Badania prenatalne można podzielić na badania prenatalne nieinwazyjne i inwazyjne. Jakie rodzaje badań zalicza się do badań prenatalnych nieinwazyjnych? Podstawowym nieinwazyjnym badaniem prenatalnym jest tzw. usg genetyczne, które wykonywane jest około 12-13 tygodnia ciąży. Trwa ono dość długo, zwykle około godziny i zawsze powinno być wykonywane przez doświadczonego w usg genetycznym lekarza. W czasie usg genetycznego lekarz ocenia miedzy innymi grubość fałdu skórnego na szyi, długość kości udowych oraz kości nosowe, ponadto lekarz ocenia też budowę i prace serca płodu oraz inne organy. Dzięki usg genetycznemu lekarz może wcześnie wysunąć podejrzenie niektórych zespołów genetycznych, miedzy innymi zespołu Downa oraz niektórych wad wrodzonych, jak wady serca czy bezmózgowie. Innym rodzajem nieinwazyjnego badania prenatalnego jest test potrójny, dzięki któremu można wcześnie wykryć u płodu wady cewy nerwowej, zespół Downa oraz zespół Edwardsa. Test potrójny jest wykonywany pomiędzy 14 a 20 tygodniem ciąży i polega on na oznaczeniu w krwi matki poziomu alfa-fetoproteiny ( AFP), gonadotropiny kosmówkowej (beta-HCG) oraz wolnego estriolu. Kolejnym nieinwazyjnym badaniem prenatalnym jest test PAPP-A, dzięki któremu można wykryć u płodu zespół Downa, zespół Edwardsa oraz zespół Patau. W teście tym oznacza się w krwi matki poziom białka ciążowego A (PAPP-a) oraz wolną podjednostkę beta gonadotropiny kosmówkowej (wolne beta- HCG). Test ten wykonywany jest pomiędzy 10 a 14 tygodniem ciąży. Jeszcze jednym nieinwazyjnym badaniem prenatalnym jest test zintegrowany, który polega na wykonaniu testu PAPP-A pomiędzy 10-13 tygodniem ciąży oraz testu potrójnego po 14 tygodniu ciąży. Obecnie przyszłe mamy mogą wykonać jeszcze jeden, bardzo dokładny nieinwazyjny test prenatalny, który miedzy innymi wykrywa również u płodu zespół Downa, zespół Patau oraz zespół Edwardsa - jest to test NIFTY. Wykonuje się go pomiędzy 10 a 24 tygodniem ciąży i polega on na pobraniu próbki krwi matki, której osocze zawiera materiał genetyczny dziecka (tzw. pozakomórkowy, płodowy DNA). Badania prenatalne mogą też być badaniami inwazyjnymi. Zalicza się do nich miedzy innymi amniopunkcję, która polega na nakłuciu pod kontrolą usg jamy owodni. Wyróżnia się amniopunkcję wczesną, którą wykonuje się po 14 tygodniu ciąży oraz amniopunkcję późną, która wykonuje się pomiędzy 15 a 20 tygodniem ciąży. Innym inwazyjnym badaniem prenatalnym jest też kordocenteza, którą wykonuje się około 18 tygodnia ciąży. Polega ona na pobraniu krwi z naczynia pępowinowego płodu, a uzyskaną próbkę krwi wykorzystuje się do dalszych testów diagnostycznych. Poza tym, czasami w okresie ciąży zachodzi też konieczność wykonania biopsji trofoblastu, czyli biopsji kosmówki. Biopsje taką wykonuje się pod kontrolą usg, pobranie materiału genetycznego odbywa się drogą przez powłoki brzuszne lub też drogą przezpochwową. Biopsje kosmówki wykonuje się pomiędzy 11 - 14 tygodniem ciąży. Kolejnym inwazyjnym badaniem prenatalnym jest fetoskopia, która wykonuje się zazwyczaj pomiędzy 18 a 20 tygodniem ciąży. Fetoskopia jest badaniem polegającym na biopsji tkanek płodu, które są poddawane dalszym badaniom. Zdarza się też czasami konieczność wykonania u przyszłej matki diagnostyki preimplantacyjnej, która polega na analizie genetycznej komórek jajowych przed zapłodnieniem lub po zapłodnieniu lub też zarodków przed umieszczeniem ich w jamie macicy (in vitro). 

Polecane dla Ciebie

Czy badania prenatalne są płatne? Koszt badań prenatalnych

To zależy. Badania prenatalne są refundowane dla kobiet, które ukończyły 35 rok życia, czyli znajdują się w grupie podwyższonego ryzyka urodzenia chorego dziecka. Poza tym, bezpłatne badania prenatalne przysługują też miedzy innymi kobietom, które wcześniej już urodziły dziecko z wadą genetyczną lub też wady genetyczne są obecne w ich najbliższej rodzinie. Jeśli jednak z jakichś powodów kobiecie nie przysługują badania bezpłatne, wtedy musi za nie zapłacić. Obecnie najdroższym badaniem jest test NIFTY, którego koszt zwykle przekracza 2000 zł. Amniopunkcja to koszt zwykle nie przekraczający 2000 zł, zaś biopsja kosmówki kosztuje około 1500 zł. Koszt usg genetycznego to zwykle 200-300 zł, zaś testy z krwi (test PAPP-A, test potrójny i test zintegrowany) zwykle kosztują około 250 zł. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • USG wczesnej ciąży — co zobaczymy w pierwszych tygodniach i jak to interpretować?

    Badanie ultrasonograficzne, często określane skrótem USG, to jedno z najczęściej wykonywanych obrazowych badań diagnostycznych. Według zaleceń licznych towarzystw ginekologicznych, w czasie ciąży badanie USG powinno być wykonane co najmniej trzykrotnie. W praktyce jest przeprowadzane zwykle częściej.

  • Amniopunkcja – jak wygląda badanie? Czy jest bezpieczne dla dziecka?

    Amniopunkcja to jedno z badań z zakresu inwazyjnej diagnostyki prenatalnej. Przyszła mama, słysząc o konieczności wykonania amniopunkcji, jest najczęściej wystraszona, bojąc się o utrzymanie ciąży i zdrowie dziecka. Należy jednak podkreślić, że ryzyko poronienia po amniopunkcji nie jest większe niż 1%, a wynik badania nie jest stuprocentową gwarancją zdrowia płodu. Jak należy się przygotować do amniopunkcji, ile kosztuje badanie wykonane prywatnie i jakie są wskazania do amniopunkcji? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Szczepienia w ciąży (COVID-19, grypa, krztusiec) – jakie szczepionki można podać ciężarnej?

    Szczepienia w ciąży są tematem wciąż aktualnym i nierzadko budzącym wiele obaw ze strony przyszłych mam. Czy uzasadnione jest podjęcie decyzji o odstąpieniu od przyjęcia szczepienia w obawie o zdrowie dziecka? Okazuje się, że obecnie dysponujemy licznymi badaniami, które potwierdzają bezpieczeństwo szczepień i pozwalają skutecznie zabezpieczyć przed niebezpiecznymi konsekwencjami zachorowania zarówno przyszłą mamę jak i dziecko. 

  • Przygotowanie organizmu do ciąży – od kiedy brać suplementy, witaminy i minerały?

    Wiele kobiet, które planują zostać mami, zastanawia się, które witaminy i minerały suplementować przed ciążą, a których z nich unikać, żeby zwiększyć swoje szansę na posiadanie potomstwa? Istnieje kilka prostych zasad dotyczących planowania zarówno macierzyństwa, jak i ojcostwa, które powinni stosować przyszli rodzice. Dlaczego kobiety starające się o dziecko lub będące w ciąży nie powinny pić syropu lub napoju z aloesu, jak długo przed zajściem w ciążę należy zacząć brać kwas foliowy oraz co należy włączyć do swojej diety, aby podnieść swoją płodność? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Nacinanie krocza – kontrowersje wokół rutynowego nacinania krocza podczas porodu

    Wątpliwości narastające wokół tematu rutynowych nacięć krocza w trakcie porodu towarzyszą środowisku medycznemu już od wielu dekad. Niesłabnąca od lat argumentacja zarówno zwolenników, jak i przeciwników tego zabiegu sprawiła, że również w Polsce toczy się spór o zasadność episiotomii w kontekście wielu sytuacji położniczych. Co zatem sprawia, że pomimo upływu wielu lat doświadczenia i praktyki temat nacięcia krocza jest nadal równie kontrowersyjny, jak niemal dwie dekady temu, a wizja porodu siłami natury budzi coraz większy lęk wśród pacjentek? 

  • Nadciśnienie w ciąży – przyczyny, leczenie, powikłania

    Nadciśnienie tętnicze jest jedną z wielu chorób, które mogą towarzyszyć ciężarnej. Choć zwykle początkowo nie daje ono żadnych objawów, to brak wdrożenia odpowiedniego postępowania i leczenia może doprowadzić do poważnych komplikacji, które stanowią zagrożenie życia zarówno dla matki, jak i jej nienarodzonego dziecka. 

  • Duszności w ciąży – przyczyny. Kiedy trudności z oddychaniem w ciąży powinny zaniepokoić?

    Duszność jest subiektywnym objawem występującym w przypadku wielu schorzeń, przede wszystkim u osób z ostrymi i przewlekłymi chorobami układu oddechowego i krążenia. Jest również dolegliwością, na którą dość często skarżą się kobiety ciężarne, nawet już w I trymestrze ciąży. Subiektywność objawu polega na tym, że nie jesteśmy w stanie ocenić jego nasilenia za pomocą badań obrazowych czy laboratoryjnych, tak jak np. nasilenie niedokrwistości za pomocą wartości hemoglobiny i hematokrytu. Jakie mogą być przyczyny duszności w ciąży?

  • Poronienie – najczęstsze przyczyny. Jakie są objawy poronienia?

    Poronienie jest problemem, który dotyczy coraz większej ilości kobiet. Jest to samoistne zakończenie ciąży przed 22. tygodniem, a więc momentem, w którym płód uzyskuje zdolność do przeżycia poza łonem matki. Do utraty ciąży może dojść na różnych etapach jej rozwoju, również przyczyny poronienia mogą być różne – mogą to być czynniki anatomiczne, hormonalne czy środowiskowe. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij