Sarkoidoza - objawy, leczenie i przyczyny
Anna Posmykiewicz

Sarkoidoza - objawy, leczenie i przyczyny

Sarkoidoza jest uogólnioną chorobą ziarniniakową o nieznanej etiologii, najczęściej manifestującą się powiększeniem węzłów chłonnych wnęk i zmianami miąższowymi w płucach. W jej przebiegu może też jednak dochodzić do zajmowania innych narządów. W miejscach aktywnego procesu chorobowego gromadzą się limfocyty i makrofagi, które tworzą nieserowaciejące ziarniniaki.

Jakie są przyczyny powstawania sarkoidozy?

Jak do tej pory nie udało się dokładnie ustalić, co powoduje rozwój objawów sarkoidozy. Coraz częściej bierze się pod uwagę ekspozycje na krzemionkę, czyli ditlenek krzemu. Ponadto bierze się też pod uwagę możliwość, że za rozwój sarkoidozy odpowiedzialne są niektóre bakterie, których komórki pozbawione są ścian komórkowych. Dodatkowo badacze starają się też stwierdzić czy za rozwój sarkoidozy nie są też odpowiedzialne czynniki genetyczne, bowiem zdarza się, że sarkoidoza obecna jest właśnie u kilku członków jednej rodziny. 

U kogo zwykle można rozpoznać sarkoidoze?

Sarkoidoza zwykle obecna jest u młodych ludzi dorosłych (zwykle zapadają na nią ludzie pomiędzy 20 a 29 rokiem życia), nieznacznie częściej można ją stwierdzić u młodych kobiet. Należy też pamiętać o tym, że sarkoidoze rozpoznaje się z różną częstością w rożnych rejonach świata, największą ilość zachorowań jak do tej pory stwierdzano w krajach Europy Północnej. 

Jakie są objawy sarkoidozy?

W przebiegu sarkoidozy mogą być obecne różne objawy, należy też pamiętać o tym, że choroba ta często przebiega w sposób zupełnie bezobjawowy. W sytuacji, kiedy jednak obecne są objawy sarkoidozy, mają one związek z zajętymi różnymi narządami. Jakie objawy zatem można stwierdzić w przebiegu sarkoidozy? Przede wszystkim obecna bywa bardzo często duszność, jak również kaszel i ból w klatce piersiowej (zwykle jest to ucisk zamostkowy, który tylko sporadycznie przypomina ból w przebiegu ostrego zespołu wieńcowego). Poza tym, dla sarkoidozy typowe są też bóle stawów, zwykle dotyczące kończyn, oraz bóle mięśni. Dodatkowo, w czasie badania lekarz często stwierdza też obecność powiększonych, ruchomych i niebolesnych węzłów chłonnych. Zdarza się też, że dochodzi do powiększenia się wątroby i śledziony, co można stwierdzić w czasie palpacyjnego badania brzucha pacjenta lub w czasie wykonywania badania usg jamy brzusznej. Także na skórze pacjenta można zaobserwować charakterystyczne zmiany. Często zatem można stwierdzić rumień guzowaty, toczeń odmrozinowy (są to stwardniałe, zniekształcające nacieki, którym towarzyszą przebarwienia nosa, policzków, warg i uszu, jest on typowy dla sarkoidozy przewlekłej). Ponadto, obserwuje się też wykwity grudkowe, plamisto-grudkowe, guzki podskórne, owrzodzenia, odbarwienia lub zaczerwienienia, zmiany typu rybiej łuski oraz łysienie. W przypadku, kiedy dochodzi do zajęcia serca, obecne są zaburzenia rytmu serca oraz objawy niewydolności mięśnia sercowego. Przy zajęciu przez sarkoidoze narządu wzroku dochodzi często do zapalenia błony naczyniowej oka, jak również do zapalenia spojówki i gruczołów łzowych. Dość często zdarza się też zajęcie nerwów czaszkowych, przede wszystkim może być obecne porażenie nerwu twarzowego, zdecydowanie rzadziej nerwu wzrokowego i okoruchowego. Zdarza się również powiększenie ślinianki przyusznej z bolesnością  i obrzękiem gruczołu. Dodatkowo u około 1/3 chorych obecne są też objawy ogólnoustrojowe, przede wszystkim dominuje zmęczenie, przewlekłe osłabienie, utrata masy ciała oraz ciągle podwyższona temperatura ciała. 

W jaki sposób może przebiegać sarkoidoza?

U około 85% chorych dochodzi w przeciągu dwóch lat od postawienia rozpoznania tej choroby do jej samoistnej remisji. W pozostałych przypadkach natomiast choroba może mięć przebieg przewlekły lub postępujący. W przypadku, kiedy początek choroby jest ostry z obecnością rumienia guzowatego lub też w sytuacji, kiedy dochodzi do bezobjawowego obustronnego powiększenia węzłów chłonnych wnęk płuc, rokowanie jest zwykle dobre. 

Czy sarkoidoza może dawać powikłania?

Tak. Rodzaj powikłań w przebiegu sarkoidozy jest uzależniony od tego, jakie narządy zostały zajęte. Może zatem dojść do niewydolności oddechowej, nadciśnienia płucnego, niewydolności układu krążenia. Może zdarzyć się też nagła śmierć sercowa, kamica  nerkowa, niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy oraz nadnerczy. Zdarza się, że dochodzi też do powstania zrostów pomiędzy tęczówką a soczewką oka, co z kolei może doprowadzić do jaskry, zaćmy lub nawet utraty wzroku.

W jaki sposób rozpoznaje się sarkoidoze?

Do rozpoznania sarkoidozy wykorzystywane są zarówno badania laboratoryjne, jak i badania obrazowe. W morfologii krwi można zatem zwykle stwierdzić niewielkiego stopnia niedokrwistość oraz leukopenie, czyli obniżony poziom białych krwinek. Ponadto, często zwiększa się też stężenie wapnia w krwi, czyli obecna jest hiperkalcemia, zdarza się też zwiększone wydalanie wapnia z moczem, czyli hiperkalciuria. W badaniu rtg klatki piersiowej najczęściej stwierdza się obustronne powiększenie węzłów chłonnych w okolicy wnęk płuc, czasami także powiększenie węzłów chłonnych przytchawiczych. W miąższu płuc natomiast mogą pojawiać się zmiany guzkowe, siateczkowo-guzkowe, a w stadium włóknienia płuc typowym obrazem w rtg jest tzw. obraz plastra miodu. Czasami do rozpoznania konieczne jest wykonanie badania histopatologicznego wycinka błony śluzowej oskrzela, płuca lub węzła chłonnego, w badaniu takim stwierdzi się wówczas obecność ziarniniaka sarkoidalnego. 

Jak wygląda leczenie sarkoidozy?

Należy pamiętać o tym, że nie każda postać sarkoidozy bezwzględnie wymaga leczenia. Kiedy zatem leczyć pacjenta z rozpoznaną sarkoidozą? Wskazaniem do leczenia jest choroba, w przebiegu której dochodzi do progresji zmian w miąższu płucnym lub też z zaburzeniami czynności płuc. Ponadto, wskazaniem do leczenia jest też zajęcie przez chorobę mięśnia sercowego, ośrodkowego układu nerwowego, narządu wzroku lub też hiperkalcemia. Co jest lekiem pierwszego rzutu w leczeniu sarkoidozy? Jako lek pierwszego rzutu wykorzystuje się prednizon będący glikokortykosteroidem, stopniowo można zmniejszać dawki leku, a leczenie powinno trwać co najmniej 12 miesięcy. Czasami, jeśli samo stosowanie sterydów nie daje żadnego efektu, zachodzi potrzeba włączania dodatkowych leków, przede wszystkim jest to metotreksat lub azatiopryna. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Suche utonięcia – czym są? W jaki sposób objawia się zespół post-immersyjny?

    Z pozoru niegroźne zachłyśnięcie się płynem, może być niezwykle niebezpieczne, czego potwierdzeniem mogą być dane statystyczne, które wskazują, że około 15% wszystkich utonięć stanowią tzw. suche utonięcia, do których wystarczy naprawdę niewielka ilość wody. Dry drowning definiowane jest jako problem z oddychaniem, występujący po dostaniu się wody do dróg oddechowych. Jak chronić dziecko przed groźnym obrzękiem płuc oraz co robić, kiedy po zabawie w wodzie zauważymy, że nasze dziecko jest wyjątkowo apatyczne i osłabione? Odpowiedzi znajdują się w poniższym artykule.

  • Sparaliżowany po udarze mężczyzna „przemówił” dzięki nowatorskiej neuroprotezie mowy

    Problemy z mową i komunikacją po udarze występują często w przypadku tego urazu mózgu. Anartria, czyli zespół zaburzeń oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnych występujący właśnie w tym przypadku jest wywołany uszkodzeniami ośrodków i/lub dróg unerwiających aparat mowy. Przez wiele lat problem ten był nierozwiązywalny, a metody komunikacji osoby chorej opierały się jedynie na literowaniu. Obecne rozwiązanie polega na generowaniu płynnych komunikatów, które pozwalają na tworzenie całych zdań w oparciu o 50 słów. Na czym polega nowatorska metoda  z wykorzystaniem neuroprotezy? Odpowiedź znajduje się w artykule.

  • Czym jest zespół Ushera? Badanie niemieckich naukowców daje nowe spojrzenie na patologię choroby

    Zespół Ushera to choroba dziedziczona genetycznie od obojga rodziców. Oznacza to, że zarówno matka, jak i ojciec przekazują dziecku po jednej kopii wadliwego genu, co tylko w takiej konfiguracji będzie skutkowało wystąpieniem tzw. głuchoto-ślepoty. Obecny stan wiedzy nie pozwala na doraźne leczenie tej choroby z użyciem środków farmakologicznych, a jedynie kompensacje wady słuchu z użyciem implantu ślimakowego. Najnowsze wyniki badań naukowych pozwalają jednak dostrzec światełko w tunelu, ponieważ jak donoszą niemieccy naukowcy, właśnie odkryto patologiczny mechanizm molekularny, prowadzący do rozwoju choroby, a to w przyszłości może pozwolić na opracowanie skutecznej metody leczenia zespołu Ushera, z wykorzystaniem np. terapii genowej.

  • Jakie choroby mogą wywołać bakterie Salmonella? W jaki sposób dochodzi do zakażenia?

    Salmonella to rodzaj bakterii gram-ujemnych, należących do rodziny Enterobacteriaceae, które żyją w jelitach ludzi i zwierząt. Są najczęstszą przyczyną biegunek, ale też wielu innych dotkliwych dolegliwości. Głównym źródłem infekcji jest skażona wydalinami żywność i woda, ale można zarazić się nimi też przez bezpośredni kontakt z nosicielem. Dowiedz się, jakie są objawy salmonellozy. W jaki sposób dochodzi do zakażenia? Jak można temu zapobiec?

  • Liszajec zakaźny – przyczyny, objawy, leczenie. Jak można zapobiec zarażeniu?

    Liszajec zakaźny jest bakteryjną chorobą skóry wywoływaną przez zakażenie paciorkowcami lub gronkowcami. Cechuje się wysoką zakaźnością dla otoczenia. Charakterystycznym objawem liszajca zakaźnego jest obecność pęcherzyków oraz żółtawych, miodowych strupów. Jak się go leczy? 

  • Czy „latające kleszcze” mogą zagrażać ludziom? W jaki sposób się przed nimi chronić?

    Strzyżaki sarnie obecne w polskich lasach, potocznie zwane „latającymi kleszczami”, to pasożyty, które żerują głównie na dzikich zwierzętach, ale zdarza się, że tymczasowo, także ludziach. Podobnie jak kleszcze, żywią się krwią, nie są jednak pajęczakami. Ukąszenia strzyżyków są wyjątkowo bolesne i mogą być niebezpieczne dla alergików. Te stawonogi mogą być wektorem, który przenosi różne chorobotwórcze drobnoustroje.

  • Cytyzyna – pogromca nałogu nikotynowego ukryty w tabletkach na rzucenie palenia? Jak działa, skutki uboczne, przeciwwskazania

    Cytyzyna to alkaloid (ma pochodzenie roślinne) pobudzający układ nerwowy w sposób podobny do nikotyny. Występuję w nasionach łac. Laburnum anagyroides, czyli złotokapu. Od wielu lat jest wykorzystywana jako substancja czynna w preparatach na rzucenie palenia. Działa podobnie jak nikotyna, niemniej tworzy silniejsze niż ona połączenia z receptorami nikotynowymi w mózgu. Liczne badania kliniczne nad cytyzyną potwierdziły, że pomaga ona rzucić palenie osobom decydującym się na ten krok, którym towarzyszy również wysoki poziom motywacji. Czy kobiety w ciąży i mamy karmiące mogą brać tabletki na rzucenie palenia z cytyzyną, czy terapię można zakończyć wcześniej i czy cytyzyna jest bardziej skuteczna od żywicy nikotynowej? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Masaż – rodzaje, wskazania, przeciwwskazania, techniki masażu stosowanego w fizjoterapii

    Masaż jest jedną z najstarszych terapii leczniczych. Termin ten jest używany do opisania szerokiej gamy zabiegów fizjoterapeutycznych, które mają odmienne wskazania, przeciwwskazania, różnią się rodzajem stosowanego ucisku i intensywnością zabiegu. Także efekty masażu, w zależności od jego rodzaju, mogą być odmienne. Część terapii służy wyłącznie relaksowi i głębokiemu odprężeniu (masaż relaksacyjny), część stosuje się natomiast w leczeniu schorzeń układu ruchu czy układu nerwowego (masaż leczniczy). 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij