Niska hemoglobina - przyczyny i objawy - portal DOZ.pl
Niska hemoglobina - przyczyny i objawy
Michał Posmykiewicz

Niska hemoglobina - przyczyny i objawy

Hemoglobina (w skrócie oznaczana Hb, Hgb) jest czerwonym barwnikiem krwi. Jest to białko zawarte w czerwonych krwinkach (erytrocytach). Jej głównym zadaniem jest przenoszenie tlenu, w związku z tym dzieli się ją na hemoglobinę utlenowaną i nieutlenowaną. Cząsteczka hemoglobiny jest tetramerem złożonym z dwóch par podjednostek białkowych. Podjednostki te są oznaczane litrami z greckiego alfabetu, np.alfa. Wyróżnia się kilka rodzajów hemoglobin, między innymi jest to "zwykła" hemoglobina w krwinkach czerwonych ludzi dorosłych oraz hemoglobina płodowa, która ma zdecydowanie większe możliwości wiązania tlenu i dzięki temu jest w stanie pobrać tlen z krwi matki przez łożysko i dostarczyć go do tkanek płodu. Ponadto wyróżnia się też hemoglobinę glikowaną, do której przyłączona jest cząsteczka glukozy, jest ona czułym parametrem wykrywania podwyższonego poziomu glukozy w krwi i diagnozowania cukrzycy.

Jaką funkcję w organizmie pełni hemoglobina?

Hemoglobina jest białkiem, które wiąże tlen i transportuje go do tkanek. Wtedy mówi się o tzw. hemoglobinie utlenowanej (oksyhemoglobina). Przenosi też ona dwutlenek węgla, który jest usuwany z krążenia, jest to wtedy tzw. hemoglobina odtlenowana (karboksyhemoglobina).

Czy jest możliwe, aby hemoglobina miała nieprawidłową budowę?

Tak, wyróżnia się nieprawidłowo zbudowane hemoglobiny. Najczęstszą formą nieprawidłowo zbudowanej hemoglobiny jest hemoglobina sierpowatokrwinkowa, powstaje ona na skutek mutacji punktowej w jednym z łańcuchów hemoglobiny. Nieutlenowana hemoglobina sierpowatokrwinkowa zniekształca czerwone krwinki i tym samym doprowadza do rozwoju niedokrwistości (anemii) sierpowatej. Innym rodzajem nieprawidłowo zbudowanej hemoglobiny jest methemoglobina, która nie posiada zdolności przenoszenia tlenu. 

Polecane dla Ciebie

Jakie są normy prawidłowego poziomu hemoglobiny w krwi?

Do oceny poziomu hemoglobiny służy badanie morfologii krwi, w którym ocenia się nie tylko poziom hemoglobiny, ale także inne parametry czerwonokrwinkowe, należą do nich hematokryt, poziom czerwonych krwinek (erytrocytów), średnie stężenie hemoglobiny w krwince, średnia masy hemoglobiny w krwince oraz średnia objętość krwinki czerwonej. Jeśli chodzi o prawidłowy poziom hemoglobiny, to jest on nieznacznie rożny dla kobiety i dla mężczyzny. Dla kobiety zakres norm hemoglobiny powinien mieścić się w granicach 12-16 g/ dl, zaś dla mężczyzny prawidłowy poziom hemoglobiny powinien wynosić 14-18 g/dl. Wartości te jednak mogą nieznacznie zmieniać się w zależności od laboratorium, w którym będzie wykonywane badanie. 

Jakie są następstwa niskiego poziomu hemoglobiny?

Kiedy w morfologii krwi stwierdza się niski poziom hemoglobiny, prawdopodobnie u pacjenta będzie można rozpoznać niedokrwistość. Zwykle w przebiegu niedokrwistości, poza niskim poziomem hemoglobiny, w morfologii krwi stwierdza się również obniżony poziom hematokrytu oraz obniżoną ilość krwinek czerwonych, czyli erytrocytów. 

Jakie są objawy niskiego poziomu hemoglobiny i towarzyszącej mu niedokrwistości?

Przede wszystkim pojawia się przewlekłe zmęczenie. Pacjent  jest osłabiony, nawet najmniejszy wysiłek fizyczny, jak wejście po schodach, sprawia mu problem i powoduje zmęczenie. Ponadto, pojawiają się zawroty głowy, trudności z koncentracją i skupieniem uwagi, młodzież i dzieci zaczynają mieć znaczne problemy w nauce. Dodatkowo, skóra staje się blada, sucha. Zaczynają także wypadać włosy, paznokcie stają się miękkie i łatwo się łamią. W bardziej zaawansowanej niedokrwistości mogą nawet zdarzyć się omdlenia. Dodatkowo, pacjent zwykle bywa bardzo senny, potrzeba mu zdecydowanie więcej czasu na odpoczynek i regenerację sił niż osobie zdrowej. Pacjent często odczuwa uczucie szybkiego bicia serca, bowiem na skutek niedokrwistości pojawia się u niego także tachykardia (przyspieszona czynność serca), ciśnienie krwi jest zwykle niskie. Ponadto, zwłaszcza u dzieci, w czasie osłuchiwania serca może być słyszalny nad sercem szmer skurczowy, o różnym stopniu nasilenia. 

Jakie są przyczyny niskiego poziomu hemoglobiny i tym samym do rozwoju niedokrwistości?

Bardzo często niedokrwistość pojawia się na skutek rożnego rodzaju niedoborów. Najczęstszym rodzajem niedokrwistości niedoborowej jest niedokrwistość z niedoboru żelaza, która jest typowa nie tylko dla ludzi dorosłych, ale także dla dzieci, w tym nawet dla niemowląt, głównie tych, które urodziły się przedwcześnie oraz dla tych, których matki w okresie ciąży były także leczone z powodu niedokrwistości z niedoboru żelaza. Ponadto, do rozwoju niedokrwistości mogą przyczynić się również krwotoki. Mówi się wtedy o niedokrwistości pokrwotocznej, którą z kolei można podzielić na niedokrwistość ostrą i przewlekłą. Do niedokrwistości pokrwotocznej ostrej dochodzi na skutek gwałtownej utraty krwi, np.  w wyniku urazu czy ostrego krwawienia z przewodu pokarmowego (np. z pękniętych wrzodów trawiennych). Do niedokrwistości pokrwotocznej przewlekłej mogą np. doprowadzić stany zapalne jelit i regularne podkrwawianie ze zmienionej zapalnie błony śluzowej jelit. 

Jak wygląda leczenie niedokrwistości?

Przede wszystkim w pierwszej kolejności należy usunąć przyczynę, która wywołuje niedokrwistość i powoduje, że w morfologii krwi jest zbyt niski poziom hemoglobiny. Poza tym, ponieważ najczęstszą przyczyną niskiego poziomu hemoglobiny i niedokrwistości są niedobory żelaza, należy do leczenia włączyć właściwy preparat żelaza. W warunkach ambulatoryjnych stosuje się żelazo w formie doustnej, w warunkach szpitalnych możliwe jest podawania żelaza w formie domięśniowej, obecnie też dostępne jest żelazo w formie dożylnej. W warunkach domowych, przy zażywaniu żelaza, dodatkowo warto jest stosować witaminę C, która ułatwia przyswajanie i wchłanianie żelaza. 
Należy pamiętać, że gorsze samopoczucie, przewlekłe zmęczenie, osłabienie, zawroty głowy, gorsza pamięć i koncentracja, blada skóra oraz nadmierne wypadanie włosów i łamliwość paznokci powinny skłonić do wykonania morfologii krwi. Jest to proste badanie laboratoryjne, które poza byciem na czczo nie wymaga żadnego specjalnego przygotowania. Dzięki niemu lekarz jest w stanie stwierdzić niedokrwistość będącą sprawcą złego samopoczucia i jej skutecznie przeciwdziałać. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Torbiel Bakera – przyczyny, objawy, leczenie cysty Bakera

    Torbiel Bakera (nazywana również cystą Bakera lub też torbielą dołu podkolanowego) to zmiana wypełniona płynem stawowym, która przybiera kształt guzka i lokalizuje się w dole podkolanowym. Torbiel ta jest zmianą nienowotworową i nie ulega zezłośliwieniu. Przyczyn powstawania torbieli Bakera może być kilka, np. urazy, stan zapalny czy przewlekłe schorzenia dotyczące stawu kolanowego. Objawy cysty Bakera to m. in. ból z tyłu kolana, obrzęk kolana oraz uczucie dyskomforu podczas zginania nogi w stawie kolanowym.

  • Klasterowy ból głowy – przyczyny, objawy i leczenie zespołu Hortona

    Klasterowy ból głowy (łac. cephalae Hortoni), określany także jako zespół Hortona, to jednostronny, bardzo silny ból w okolicy oczodołu. Pojawia się on nagle, może trwać od kilkunastu minut do nawet 3 godzin. Klasterowy ból głowy występuje zawsze po tej samej stronie – może być zlokalizowany z prawej bądź z lewej strony. Towarzyszą mu objawy wegetatywne, takie jak łzawienie czy uczucie zatkania nosa. Napadowy, idiopatyczny ból głowy może występować w każdym wieku, a szczyt zachorowań przypada na 20.–30. rok życia. 

  • Bóle stawów – przyczyny, diagnostyka, leczenie. Rehabilitacja i ćwiczenia na bóle stawów

    Bóle stawów to jedna z częstych przypadłości, która dotyka zarówno osoby starsze, jak i te w młodym wieku, niezależnie od płci. Bolące stawy są najczęściej objawem świadczącym o występowaniu jakiejś choroby, mogą pojawić się jako konsekwencja urazu, np. zwichnięcia, przeciążenia czy skręcenia, ale także występują u osób z nadwagą i tych, prowadzących bardzo statyczny tryb życia. W medycynie ból stawów określa się jako artralgia. 

  • Zespół sztywnego człowieka – przyczyny, objawy, leczenie zespołu sztywności uogólnionej

    Zespół sztywnego człowieka (ang. stiff man syndrome), inaczej zespół Moerscha- Woltmanna, to bardzo rzadkie zaburzenie o podłożu neurologicznym. Charakteryzuje się postępującym sztywnieniem w obrębie mięśni, dodatkowo często można zaobserwować powtarzające się epizody skurczów mięśniowych. Odnotowuje się zmienność tych objawów, ich intensywność może być uzależniona od czynników takich jak: nagłe zdarzenia wzbudzające wiele emocji, gwałtowne dźwięki czy kontakt fizyczny.

  • Biceps – budowa, funkcje, urazy mięśnia dwugłowego ramienia

    Mięsień dwugłowy ramienia, zwany także bicepsem (łac. biceps brachii), jest wrzecionowatą, zaobloną tkanką złożoną z dwóch brzuśćców. Biegnie od łopatki aż do kości promieniowej. Przyczep głowy długiej jest zlokalizowany w okolicy guzka nadpanewkowego łopatki oraz obrąbka stawowego. Przyczepy głowy krótkiej bicepsa to wyrostek kruczy łopatki i dystalnie – guzowatość kości promieniowej. Biceps umożliwia zginanie ramienia oraz zginanie i odwracanie przedramienia. Jakie urazy bicepsów są najczęstsze?

  • Grota solna – wskazania, przeciwwskazania, działanie

    Grota solna to pomieszczenie, w którym panuje wyjątkowy mikroklimat, zbliżony do nadmorskiego, posiadający właściwości prozdrowotne. Jaskinia wyłożona jest blokami soli, najczęściej morskiej, nie bez znaczenia są także światło oraz odpowiednia temperatura w niej panująca. Wszystko to powoduje, że pobyt w grocie solnej wpływa korzystnie na skórę, układ oddechowy,  krwionośny oraz nerwowy.

  • Ból zatok – przyczyny, diagnostyka, leczenie

    Okres jesienno-zimowy to czas wzmożonego występowania infekcji układu oddechowego. W sezonie przeziębieniowym, lecz również w innych porach roku, chorzy często skarżą się na ból zatok. Jakie mogą być jego przyczyny? Czy jest to niebezpieczne? Jak sobie radzić z bólem w okolicy zatok?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij