Niska hemoglobina - przyczyny i objawy
Michał Posmykiewicz

Niska hemoglobina - przyczyny i objawy

Hemoglobina (w skrócie oznaczana Hb, Hgb) jest czerwonym barwnikiem krwi. Jest to białko zawarte w czerwonych krwinkach (erytrocytach). Jej głównym zadaniem jest przenoszenie tlenu, w związku z tym dzieli się ją na hemoglobinę utlenowaną i nieutlenowaną. Cząsteczka hemoglobiny jest tetramerem złożonym z dwóch par podjednostek białkowych. Podjednostki te są oznaczane litrami z greckiego alfabetu, np.alfa. Wyróżnia się kilka rodzajów hemoglobin, między innymi jest to "zwykła" hemoglobina w krwinkach czerwonych ludzi dorosłych oraz hemoglobina płodowa, która ma zdecydowanie większe możliwości wiązania tlenu i dzięki temu jest w stanie pobrać tlen z krwi matki przez łożysko i dostarczyć go do tkanek płodu. Ponadto wyróżnia się też hemoglobinę glikowaną, do której przyłączona jest cząsteczka glukozy, jest ona czułym parametrem wykrywania podwyższonego poziomu glukozy w krwi i diagnozowania cukrzycy.

Jaką funkcję w organizmie pełni hemoglobina?

Hemoglobina jest białkiem, które wiąże tlen i transportuje go do tkanek. Wtedy mówi się o tzw. hemoglobinie utlenowanej (oksyhemoglobina). Przenosi też ona dwutlenek węgla, który jest usuwany z krążenia, jest to wtedy tzw. hemoglobina odtlenowana (karboksyhemoglobina).

Czy jest możliwe, aby hemoglobina miała nieprawidłową budowę?

Tak, wyróżnia się nieprawidłowo zbudowane hemoglobiny. Najczęstszą formą nieprawidłowo zbudowanej hemoglobiny jest hemoglobina sierpowatokrwinkowa, powstaje ona na skutek mutacji punktowej w jednym z łańcuchów hemoglobiny. Nieutlenowana hemoglobina sierpowatokrwinkowa zniekształca czerwone krwinki i tym samym doprowadza do rozwoju niedokrwistości (anemii) sierpowatej. Innym rodzajem nieprawidłowo zbudowanej hemoglobiny jest methemoglobina, która nie posiada zdolności przenoszenia tlenu. 

Jakie są normy prawidłowego poziomu hemoglobiny w krwi?

Do oceny poziomu hemoglobiny służy badanie morfologii krwi, w którym ocenia się nie tylko poziom hemoglobiny, ale także inne parametry czerwonokrwinkowe, należą do nich hematokryt, poziom czerwonych krwinek (erytrocytów), średnie stężenie hemoglobiny w krwince, średnia masy hemoglobiny w krwince oraz średnia objętość krwinki czerwonej. Jeśli chodzi o prawidłowy poziom hemoglobiny, to jest on nieznacznie rożny dla kobiety i dla mężczyzny. Dla kobiety zakres norm hemoglobiny powinien mieścić się w granicach 12-16 g/ dl, zaś dla mężczyzny prawidłowy poziom hemoglobiny powinien wynosić 14-18 g/dl. Wartości te jednak mogą nieznacznie zmieniać się w zależności od laboratorium, w którym będzie wykonywane badanie. 

Jakie są następstwa niskiego poziomu hemoglobiny?

Kiedy w morfologii krwi stwierdza się niski poziom hemoglobiny, prawdopodobnie u pacjenta będzie można rozpoznać niedokrwistość. Zwykle w przebiegu niedokrwistości, poza niskim poziomem hemoglobiny, w morfologii krwi stwierdza się również obniżony poziom hematokrytu oraz obniżoną ilość krwinek czerwonych, czyli erytrocytów. 

Jakie są objawy niskiego poziomu hemoglobiny i towarzyszącej mu niedokrwistości?

Przede wszystkim pojawia się przewlekłe zmęczenie. Pacjent  jest osłabiony, nawet najmniejszy wysiłek fizyczny, jak wejście po schodach, sprawia mu problem i powoduje zmęczenie. Ponadto, pojawiają się zawroty głowy, trudności z koncentracją i skupieniem uwagi, młodzież i dzieci zaczynają mieć znaczne problemy w nauce. Dodatkowo, skóra staje się blada, sucha. Zaczynają także wypadać włosy, paznokcie stają się miękkie i łatwo się łamią. W bardziej zaawansowanej niedokrwistości mogą nawet zdarzyć się omdlenia. Dodatkowo, pacjent zwykle bywa bardzo senny, potrzeba mu zdecydowanie więcej czasu na odpoczynek i regenerację sił niż osobie zdrowej. Pacjent często odczuwa uczucie szybkiego bicia serca, bowiem na skutek niedokrwistości pojawia się u niego także tachykardia (przyspieszona czynność serca), ciśnienie krwi jest zwykle niskie. Ponadto, zwłaszcza u dzieci, w czasie osłuchiwania serca może być słyszalny nad sercem szmer skurczowy, o różnym stopniu nasilenia. 

Jakie są przyczyny niskiego poziomu hemoglobiny i tym samym do rozwoju niedokrwistości?

Bardzo często niedokrwistość pojawia się na skutek rożnego rodzaju niedoborów. Najczęstszym rodzajem niedokrwistości niedoborowej jest niedokrwistość z niedoboru żelaza, która jest typowa nie tylko dla ludzi dorosłych, ale także dla dzieci, w tym nawet dla niemowląt, głównie tych, które urodziły się przedwcześnie oraz dla tych, których matki w okresie ciąży były także leczone z powodu niedokrwistości z niedoboru żelaza. Ponadto, do rozwoju niedokrwistości mogą przyczynić się również krwotoki. Mówi się wtedy o niedokrwistości pokrwotocznej, którą z kolei można podzielić na niedokrwistość ostrą i przewlekłą. Do niedokrwistości pokrwotocznej ostrej dochodzi na skutek gwałtownej utraty krwi, np.  w wyniku urazu czy ostrego krwawienia z przewodu pokarmowego (np. z pękniętych wrzodów trawiennych). Do niedokrwistości pokrwotocznej przewlekłej mogą np. doprowadzić stany zapalne jelit i regularne podkrwawianie ze zmienionej zapalnie błony śluzowej jelit. 

Jak wygląda leczenie niedokrwistości?

Przede wszystkim w pierwszej kolejności należy usunąć przyczynę, która wywołuje niedokrwistość i powoduje, że w morfologii krwi jest zbyt niski poziom hemoglobiny. Poza tym, ponieważ najczęstszą przyczyną niskiego poziomu hemoglobiny i niedokrwistości są niedobory żelaza, należy do leczenia włączyć właściwy preparat żelaza. W warunkach ambulatoryjnych stosuje się żelazo w formie doustnej, w warunkach szpitalnych możliwe jest podawania żelaza w formie domięśniowej, obecnie też dostępne jest żelazo w formie dożylnej. W warunkach domowych, przy zażywaniu żelaza, dodatkowo warto jest stosować witaminę C, która ułatwia przyswajanie i wchłanianie żelaza. 
Należy pamiętać, że gorsze samopoczucie, przewlekłe zmęczenie, osłabienie, zawroty głowy, gorsza pamięć i koncentracja, blada skóra oraz nadmierne wypadanie włosów i łamliwość paznokci powinny skłonić do wykonania morfologii krwi. Jest to proste badanie laboratoryjne, które poza byciem na czczo nie wymaga żadnego specjalnego przygotowania. Dzięki niemu lekarz jest w stanie stwierdzić niedokrwistość będącą sprawcą złego samopoczucia i jej skutecznie przeciwdziałać. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ból stopy – przyczyny, leczenie, ćwiczenia na ból śródstopia

    Ból stopy to dolegliwość, która może mieć rozmaite przyczyny. Ból stóp może pojawić się po intensywnym wysiłku fizycznym, wielogodzinnej pracy w pozycji stojącej, ale także jako objaw poważnych chorób, takich jak cukrzyca, dna moczanowa czy nerwiak Mortona. Sprawdź, jak diagnozuje się ból stóp, jak wygląda leczenie? Poznaj ćwiczenia na bolące stopy.

  • Flegma w gardle i drogach oddechowych – domowe sposoby na spływającą wydzielinę z nosa i zatok

    Flegma to lepka, gęsta, zalegająca wydzielina, zazwyczaj w kolorze żółtym bądź zielonym, niekiedy białym. Spływanie śluzu z zatok czy nosa powoduje dyskomfort i utrudnia codzienne funkcjonowanie, może wywoływać także chrypkę. Weźmy jednak pod uwagę to, że produkcja flegmy jest cechą fizjologiczną organizmu i jej ilość może ulec zwiększeniu na skutek np. zimnego powietrza.

  • Ból pięty – jakie mogą być przyczyny bolącej pięty i jak leczy się bóle pięt?

    Ból pięty pojawiający się podczas chodzenia lub spoczynku może świadczyć o poważnym schorzeniu, np. o chorobie Haglunda czy podagrze. Ból pięty, kłucie pięty czy pieczenie nie zawsze musi jednak oznaczać chorobę. Wzrastające obciążenie spowodowane dużym przyrostem masy ciała również może powodować bóle pięt – może powstawać np. u kobiet w ciąży. Sprawdź, jakie jeszcze mogą być przyczyny bolącej pięty, jakie są metody leczenia i domowe sposoby na ból w pięcie.

  • Ból brzucha z lewej strony – co może oznaczać?

    Ból brzucha po lewej stronie może być wywołany przez chwilową niedyspozycję, ale jest także objawem poważnych chorób układu pokarmowego czy moczowego. Jakim schorzeniom towarzyszy? 

  • Mioklonie – przyczyny i leczenie mimowolnych skurczów mięśni

    Mioklonie (zrywania mięśniowe) to niekontrolowane, intensywne skurcze mięśni. Mogą one obejmować jeden mięsień, grupę mięśni, kończynę, a nawet cały tułów. Przyczyn powstawania mioklonii jest wiele, niektóre mimowolne ruchy są fizjologiczne (np. mioklonie przysenne, czyli szarpnięcia ciała podczas zasypiania) i nie wymagają leczenia, inne mogą oznaczać poważne schorzenia, takie jak zaburzenia metaboliczne, padaczkę czy zatrucie metalami ciężkimi. Wszystkie niekontrolowane skurcze mięśni wymagają konsultacji ze specjalistą.

  • Domowe sposoby na zaparcia – jak szybko i skutecznie poradzić sobie z problemami z wypróżnianiem? Zioła i leki na zaparcia

    Domowe sposoby na zaparcia, nazywane potocznie zatwardzeniem, obejmują przede wszystkim zmianę stylu życia – włączenie do diety większej ilości produktów zawierających błonnik, wypijanie większej ilości płynów oraz regularną aktywność fizyczną. Na problemy z wypróżnianiem można także zastosować preparaty ziołowe mające właściwości przeczyszczające (np. liście senesu, kłącze rzewienia). Wśród leków bez recepty na zaparcia znajdują się natomiast środki: pęczniejące (np. siemię lniane), osmotyczne (np. laktuloza), zmiękczające (np. glicerol) oraz drażniące (np. olej rycynowy).

  • Nadmierne i częste gazy jelitowe – co robić?

    Choć produkcja gazów w jelitach to proces naturalny, ich nadmierne powstawanie nastręcza wielu trudności. Wzdęty i obolały brzuch oraz uczucie dyskomfortu są nieodłącznymi towarzyszami zwiększonej ilości gazów jelitowych. Czy ich nadmierne powstawanie może oznaczać chorobę? Jak skutecznie zapobiegać zbyt wielkiej produkcji gazów w jelitach?  

  • Suchość gardła – czym i jak nawilżać gardło?

    Suchość gardła może być spowodowana wieloma przyczynami. Zwykle pojawia się podczas infekcji, a także w wyniku odwodnienia, palenia papierosów, nadwyrężenia narządu głosu czy spania z otwartymi ustami. Uczucie suchego gardła dotyczy zarówno dzieci, jak i osób dorosłych. Jak i czym nawilżać gardło? Czego warto unikać, gdy czujemy suchość w gardle?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij