Powiększona wątroba - przyczyny
Anna Posmykiewicz

Powiększona wątroba - przyczyny

Wątroba jest wielofunkcyjnym gruczołem, który zbudowany jest z czterech płatów. Wyróżnia się zatem w jej budowie płat prawy, płat lewy, płat czworoboczny oraz ogoniasty. W budowie wątroby można też wyróżnić dwie powierzchnie: przeponową oraz trzewną. Wątroba u ludzi znajduje się pod przeponą. Jej większa część jest zlokalizowana w prawym podżebrzu i nie powinna spod niego wystawać (wyjątkiem są małe dzieci, u których wątroba może wystawać spod łuku żebrowego na 1-2 cm). Ponadto wątroba zajmuje także część nadbrzusza i lewego podżebrza. Od góry i od przodu jest ograniczona przeponą, zaś od dołu i z tylu graniczy ona z jelitami i żołądkiem. W budowie mikroskopowej wątroby widoczny jest miąższ, który zbudowany jest z komórek - hepatocytów. Krew do wątroby jest doprowadzana na dwa sposoby. Za pośrednictwem tętnicy wątrobowej właściwej do wątroby doprowadzana jest krew utlenowana, czyli krew bogata w tlen mająca funkcje odżywcze. Natomiast za pośrednictwem żyły wrotnej przepływa przez wątrobę krew odtlenowana ze śledziony, żołądka i jelit, krew ta bogata jest w składniki i sole mineralne, które wątroba przechwytuje i przetwarza.

Jakie funkcje pełni wątroba?

Wątroba jest odpowiedzialna za wytwarzanie, czyli syntezę niektórych czynników krzepnięcia. Ponadto, wytwarza ona i wydziela żółć, która emulguje tłuszcze i powtórnie wykorzystuje zużyte sole żółciowe. Odpowiedzialna jest też za produkcję i magazynowanie niektórych białek, przede wszystkim albumin, protrombiny i fibrynogenu. Dodatkowo, wątroba syntetyzuje cholesterol i trójglicerydy, heparynę, niektóre enzymy, czynnik wzrostu IGF-1 oraz angiotensynogen. Wątroba odgrywa też dużą rolę w procesach metabolicznych. Przekształca puryny w kwas moczowy, węglowodany rozkłada w glukozę, a nadmiar glukozy przekształca w glikogen lub tłuszcze. Bierze też udział w metabolizmie aminokwasów oraz rozkłada zużyte krwinki czerwone (erytrocyty). Odpowiedzialna jest również za magazynowanie witamin A,D,K oraz żelaza. Ponadto, wątroba spełnia też funkcję detoksykacyjną, neutralizując toksyny, np. alkohol, inne używki oraz niektóre leki. Ponadto przekształca toksyczny amoniak w mocznik. Bierze także udział w procesie termoregulacji.
Widać zatem, że wątroba jest bardzo ważnym narządem, spełniającym szereg różnych zadań w organizmie. Dlatego też, w sytuacji, kiedy wątroba zaczyna nieprawidłowo pracować, pomału także cały organizm zaczyna nieprawidłowo pracować. 
Dość często zdarza się, że w przebiegu chorób, wątroba ulega powiększeniu, o którym tak naprawdę do momentu wizyty u lekarza pacjent nie wie. Zwykle w takiej sytuacji do wizyty u lekarza skłania pacjenta osłabienie, uczucie rozbicia, czasami pobolewanie brzucha, osłabienie. W czasie wizyty okazuje się wtedy, że dolegliwości mogą mieć związek z chorobami wątroby. 

Jakie choroby mogą powodować powiększenie się wątroby?

  • Zapalenie wątroby
Powiększenie się wątroby (inna nazwa powiększonej wątroby to hepatomegalia) można zaobserwować w przebiegu zapaleń wątroby, zarówno w przebiegu zapaleń wirusowych, jak i zapaleń autoimmunologicznych. Do czynników wywołujących wirusowe zapalenie wątroby zalicza się wirusa zapalenia wątroby typu A, typu B, typu C, typu D i typu E. Są to tzw. wirusy hepatotropowe. Zapalenie wątroby mogą też wywoływać tzw. wirusy niehepatotropowe, do których zalicza się miedzy innymi adenowirusy, wirusa cytomegalii CMV, wirusa mononukleozy zakaźnej, wirusa świnki, wirusa grypy. W przebiegu wirusowego zapalenia wątroby dochodzi do hepatomegalii, czasami pojawia się też żółtaczka, ból w prawym podżebrzu, mocz staje się ciemniejszy, a stolec często jest jasny, odbarwiony. Leczenie i rokowanie uzależnione jest od rodzaju wirusa wywołującego zapalenie wątroby. Jeśli zaś chodzi o autoimmunologiczne zapalenie wątroby, to objawy są bardzo podobne, zdecydowanie częściej występuje ono u kobiet. 
  • Stłuszczenie wątroby
Inną przyczyną powiększenia się wątroby może być stłuszczenie wątroby. Może pojawić się ono u ludzi nadużywających alkoholu (mówi się wtedy o tzw. alkoholowym stłuszczeniu wątroby), jednak może wystąpić także u osób w ogóle niepijących: w takiej sytuacji można obserwować stłuszczenie wątroby u osób z nadwagą lub wręcz z otyłością, w wyniku stosowania niektórych leków czy też po przebyciu zapalenia wątroby. W przypadku stłuszczenia wątroby obserwuje się hepatomegalię, zmęczenie, złe samopoczucie, zaś przy dużym powiększeniu wątroby także dyskomfort pod prawym łukiem żebrowym.
  • Marskość wątroby
Także marskość wątroby jest przyczyną jej powiększenia. Do marskości wątroby może doprowadzić nadmierne spożywanie alkoholu, jak również zakażenia wirusami hepatotropowymi. Czasami dochodzi do marskości wątroby w przebiegu autoimmunologicznego zapalenia wątroby, jak również w przebiegu niektórych chorób uwarunkowanych genetycznie (np. hemochromatoza, niedobór alfa-1- trypsyny, mukowiscydoza czy też choroba Wilsona). Do marskości wątroby może doprowadzić zakażenie niektórymi pasożytami, np. motylicą wątrobową oraz zażywanie niektórych leków, jak również toksyny. 
Do powiększenia wątroby może też dojść w przebiegu nowotworów: zarówno w przypadku pierwotnych nowotworów wątroby, jak i na skutek przerzutów innych nowotworów do wątroby.

Jakie badania należy wykonać, aby poznać przyczynę powiększenia wątroby?

W pierwszej kolejności lekarz na pewno zleci wykonanie usg jamy brzusznej, aby ocenić, jak wygląda wątroba. Ponadto zajdzie potrzeba wykonania badań laboratoryjnych. Trzeba będzie wykonać poziom aminotransferaz (ASPT, ALAT), jak również wskaźniki cholestazy (bilirubina, GGTP, ALP) oraz testy na zakażenia wirusowe (wirus WZW B i C). Czasami konieczne jest wykonanie dokładniejszych badań, takich jak oznaczenie poziomu przeciwciał, a czasem nawet biopsja wątroby. Zawsze warto także jest wykonać lipidogram (poziom cholesterolu, trójglicerydy) oraz poziom glukozy. Należy też ocenić wartości ciśnienia tętniczego krwi. Lekarz zbierze też na pewno dokładny wywiad dotyczący spożywania alkoholu, przyjmowanych leków, diety oraz chorób współistniejących. Na tej podstawie będzie można postawić wiarygodną diagnozę i zalecić właściwe postępowanie. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Pierwsze Święta z dzieckiem

    Boże Narodzenie to cudowny okres w roku. W przypadku świeżo upieczonych rodziców chwile te będą jeszcze bardziej magiczne - pierwsze święta z dzieckiem to niezapomniane przeżycie. Należy jednak pamiętać o tym, że w okresie świątecznym na naszego malca może czekać w domu wiele niebezpieczeństw. Dlatego musimy zadbać o jego bezpieczeństwo i sprawić, aby całe Święta upłynęły w spokoju i aby nie zakłócił ich żaden wypadek.

  • Bezpieczne święta – pierwsza pomoc w nagłych wypadkach

    Okres Świąt Bożego Narodzenia to czas magiczny. Wszyscy z niecierpliwością oczekujemy na najpiękniejszy dzień w roku, jakim jest Wigilia. Zapach pieczonych pierniczków i choinki roznosi się po całym mieszkaniu i wprowadza nas w wyjątkowy nastrój. Musimy sobie jednak zdawać sprawę z tego, że nawet w tym magicznym okresie jesteśmy narażeni na niebezpieczeństwa i łatwo może dojść do nieprzewidzianego wypadku.

  • Rozwój mowy u dziecka – kiedy dzieci zaczynają mówić?

    Nauka mowy u dziecka trwa wiele lat i zaczyna się już w okresie prenatalnym. Maluch stopniowo uczy się mówić; najpierw wymawia głoski, później łączy je w niezrozumiałe dla niego sylaby, aż w końcu zaczyna tworzyć i rozumieć pojedyncze wyrazy po to, by jeszcze później układać coraz bardziej rozbudowane zdania. Jak wyglądają poszczególne etapu rozwoju mowy u dzieci? Kiedy udać się do specjalisty w przypadku problemów z mową dziecka i w jaki sposób stymulować jej rozwój? 

  • Odruch ssania u noworodka – czym jest i co robić, gdy dziecko nie chce ssać piersi?

    Odruch ssania należy do podstawowych odruchów u noworodków. Dzięki niemu, dziecko ssie pierś, a także uspokaja się. Kiedy się pojawia i co robić, gdy zostanie zaburzony? W jaki sposób nauczyć noworodka ponownego ssania piersi?

  • BLW (Baby Led Weaning) czy łyżeczka – kiedy i jaki sposób rozszerzać dietę dziecka?

    Podstawowym pokarmem dziecka przez okres pierwszych kilku miesięcy jest mleko – może być to albo mleko matki, albo mleko modyfikowane. Jednak z czasem dietę dziecka należy zacząć stopniowo urozmaicać. Kiedy i w jaki sposób należy to robić? Na czym polega metoda BLW (ang. Baby Led Weaning) i czym różni się od tradycyjnego rozszerzania diety dziecka?

  • Substancje przyjazne jelitom i pożyteczne dla mikrobiomu

    Bakterie zasiedlające jelita (mikrobiom jelitowy) są bardzo ważne dla zdrowia układu pokarmowego i całego organizmu. Wytwarzają cenne witaminy oraz wpływają na odporność organizmu. Jak dbać o zdrowie i prawidłowy skład bakteryjnej flory jelitowej? Które substancje są przyjazne jelitom i jakie produkty powinny znaleźć się w diecie korzystnej dla naszego mikrobiomu?

  • Chirurgiczne usuwanie znamion – jak przygotować się do zabiegu?

    Nie każde znamię na skórze jest niebezpieczne, ale warto nieustannie je obserwować. Do jakiego specjalisty udać się, gdy znamię wzbudza u nas niepokój? Kiedy należy je usunąć? Na czym polega chirurgiczne usuwanie znamion?   

  • Nadmierna senność u dzieci – jakie są najczęstsze przyczyny?

    Przyczyn nadmiernej senności u dzieci jest bardzo dużo. Część z nich jest zupełnie błaha, natomiast część może mieć związek z poważnymi zaburzeniami. Jakie są najczęstsze przyczyny nadmiernej senności u dzieci? Co robić, gdy zaobserwujemy niepokojące objawy?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij