Co warto wiedzieć o nowalijkach?
Katarzyna Szulik

Co warto wiedzieć o nowalijkach?

Jeść nowalijki czy nie, a jeśli tak, to jak rozpoznać te naprawdę zdrowe? Młode warzywa to prawdziwa rozkosz po długich, zimowych miesiącach, ale trzeba pamiętać, że te, które pojawiają się w sklepach po raz pierwszy mogą być szkodliwe.

Nowalijki to inaczej młode warzywa pojawiające się po raz pierwszy w danym roku, do których zaliczamy pomidory, marchewki, rzodkiewkę, sałatę, warzywa kapustne czy szczypiorek. W krajowych sklepach i na straganach można je spotkać już w okresie przedwiośnia, ale wtedy najczęściej trafiają do nas z zagranicy, a z czasem nowalijki z importu są wypierane przez te z rodzimych grządek.

Nowalijki z jednej strony kojarzą się z długo oczekiwaną wiosną i wszystkimi kulinarnymi zachwytami, które za sobą niesie, ale z drugiej budzą pewne obawy. Młode warzywa, które trafiają na nasze stoły w pierwszej kolejności zazwyczaj pochodzą ze szklarni, gdzie, by przyspieszyć ich wzrost, stosuje się nawozy na bazie azotu. Nowalijki nie ograniczają się w jego przyjmowaniu – pobiorą tyle azotu, ile znajdzie się w glebie, więc jeśli hodowca przesadzi z nawożeniem, w liściach i korzeniach warzyw mogą zgromadzić się duże ilości azotynów o potencjalnie rakotwórczym działaniu.

Szklarniowe warzywa nie smakują również tak dobrze, jak te dojrzewające w pełnym słońcu, więc jeśli chcemy zasmakować w pełnowartościowych nowalijkach, lepiej poczekać do maja, gdy na stragany trafiają pierwsze, krajowe nowalijki gruntowe. Warzywa uprawiane w ten sposób dojrzewają w pełnym słońcu i są nawożone mniej intensywnie, a rośliny mogą pozyskiwać wartości odżywcze z gleby. Jeśli chcemy mieć większą pewność, że warzywa są wolne od nadmiaru sztucznych nawozów, warto kupować  nowalijki z ekologicznych upraw. Nieco wyższą cenę rekompensuje pewność, że kupujemy sprawdzone i zdrowe warzywa.

Potencjalną szkodliwość nowalijek może zredukować bardzo dokładne mycie pod bieżąca wodą. W przypadku marchewki, pietruszki lub ziemniaków warto dodatkowo dokładnie je wyszorować. Najwięcej szkodliwych azotynów gromadzi się tuż pod skórką, więc by się ich pozbyć najlepiej obierać wszystkie nowalijki przed jedzeniem.

O wysokiej zawartości azotynów świadczy również wygląd nowalijek. Lepiej unikać tych przerośniętych, bo z pewnością były mocno nawożone. O potencjalnej szkodliwości świadczą też wszelkie symptomy zwiędnięcia, chropowata skórka i przebarwienia, a także żółtawe plamy na liściach. Warzyw nie powinno się również przechowywać w szczelnych, plastikowych opakowaniach, ponieważ redukcja tlenu pobudza przemianę azotanów w szkodliwe azotyny.

Wiosną, po długim sezonie wspomagania się mrożonkami, mamy szczególna ochotę na świeże warzywa, ale w przypadku nowalijek lepiej się ograniczyć. Powinny być dodatkiem do codziennych dań, a nie ich bazą, co pozwoli uniknąć ewentualnych konsekwencji zdrowotnych.

Jeśli nie jesteś przekonana do kupnych nowalijek, możesz je wyhodować na swoim parapecie lub ogródku. W ten sposób zyskasz świeżą rzeżuchę, natkę pietruszki, szczypiorek czy koperek. W warunkach domowych wyhodujesz także kiełki, będące cennym źródłem witamin i minerałów. Wystarczy do kiełkownicy (specjalny pojemnik) wsypać warstwę nasion i wlać wodę do górnej części pojemnika. Potem tylko przyjdzie Ci czekać aż wyrosną.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Które ryby warto przyrządzić na święta?

    Trudno wyobrazić sobie świąteczny stół bez ryby. Oprócz tradycyjnego karpia czy śledzia warto w oryginalny sposób zaserwować również inne gatunki tej niezwykle zdrowej potrawy. 

  • Święta w ciąży – co może jeść ciężarna, a czego musi unikać?

    Kobieta w ciąży powinna jeść nie za dwoje, a dla dwojga, musi starać się tak komponować swoją dietę, aby dostarczała ona maluszkowi wszystkich niezbędnych składników. Znalezienie balansu między smakiem i zdrowiem może być szczególnie trudne w święta, gdy stół wręcz ugina się pod ciężarem aromatycznych potraw. 

  • Pachnące święta - przegląd korzennych przypraw

    Imbir, cynamon i anyż trafiają do każdej polskiej kuchni w okresie przedświątecznym jako składniki pierniczków, ciast i kompotu z suszu. Warto o nich pamiętać, ponieważ usprawniają trawienie, dzięki czemu łagodzą skutki świątecznego przejedzenia. Ulga w dolegliwościach żołądkowych to jednak tylko jedna z wielu prozdrowotnych właściwości korzennych przypraw.

  • Jak chronić się przed koronawirusem? Oficjalne zalecenia WHO i Ministerstwa Zdrowia

    Koronawirus zaatakował już ponad 100 tys. ludzi w ponad 100 krajach na całym świecie. WHO mówi o pandemii, jednak zaleca spokój, ostrożność i postępowanie, które zminimalizuje ryzyko zakażenia.  Jak zadbać o zdrowie swoje i bliskich w czasie podwyższonego zagrożenia?

  • Domowa opieka nad chorym na Covid-19 – podstawowe zasady

    Zgodnie z danymi pochodzącymi z Chin, około 80 proc. osób, u których wynik testu na obecność SARS-CoV-2 okaże się pozytywny, doświadczy wyłącznie łagodnych objawów, niewykraczających poza dyskomfort związany ze zwykłą grypą lub przeziębieniem. W związku z tym, by nie stwarzać zagrożenia dla siebie i innych pacjentów, większość chorych będzie odsyłana do domów, by w ich zaciszu leczyć chorobę zgodnie ze wskazaniami lekarza. Ta sytuacja może dotknąć większość z nas, dlatego warto znać zasady postępowania i przygotować się na tę ewentualność. 

  • Koronawirus u dzieci – czy naprawdę większość przechodzi go bezobjawowo?

    Pandemia koronawirusa uderzyła przede wszystkim w seniorów, natomiast wśród najmłodszych odnotowano stosunkowo niewiele zakażeń i ofiar COVID-19. Większość dzieci przechodzi infekcję łagodnie lub nawet bezobjawowo, co jednak nie oznacza, że choroba im nie zagraża – ostrzegają badacze z Rutgers University. Zgodnie z ich badaniem, dzieci i nastolatki również są narażone na ciężki przebieg choroby, zwłaszcza gdy posiadają choroby towarzyszące.

  • Jak w okresie izolacji spowodowanej koronawirusem zachować równowagę psychiczną?

    Ostatnie miesiące drastycznie ograniczyły nasze możliwości w zakresie opuszczania domów i utrzymywania standardowych kontaktów towarzyskich. Dla wielu były one więc czasem intensywnego nadrabiania zaległości serialowych, książkowych czy filmowych. Jak się okazuje, taka forma spędzania czasu jest nie tylko przyjemna i skuteczna w przyspieszaniu jego upływu – w tym trudnym czasie pozwala utrzymać równowagę psychiczną. Naukowcy nazywają to zjawisko nietradycyjną socjalizacją.

  • COVID-19 a ciąża: nikłe szanse na zarażenie dziecka koronawirusem podczas porodu

    Rozłąka z dzieckiem tuż po porodzie to traumatyczne przeżyci dla każdej matki, do którego w wielu wypadkach zmusiła pandemia. W trosce o zminimalizowanie ryzyka zakażenia, matki chore na COVID-19 rodzą przez cięcie cesarskie i są izolowane od dziecka tuż po porodzie, bez możliwości kontaktu i naturalnego karmienia do chwili stwierdzenia, że niebezpieczeństwo związane z chorobą minęło. Coraz więcej badań pokazuje jednak, że te środki ostrożności są zbyt drastyczne, ponieważ ryzyko transmisji wirusa z matki na dziecko jest znikome. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij