Jelito drażliwe
Ewelina Sochacka

Badania pokazują, że w leczeniu IBS skuteczniejsza niż leki jest dieta

Badacze z Uniwersytetu w Göteborgu w Szwecji przeprowadzili badanie, którego wyniki potwierdzają, że stosowanie diety low FODMAP oraz diety niskowęglowodanowej łagodzi objawy zespołu jelita drażliwego. Jednocześnie wskazuje ono, że zażywanie leków nie jest tak skuteczne w walce z IBS.

  1. Naukowcy ze Szwecji przez 4 tygodnie obserwowali pacjentów z IBS
  2. W walce z zespołem jelita drażliwego dieta jest skuteczniejsza niż leki
  3. Na czym polega dieta FODMAP?

Naukowcy ze Szwecji przez 4 tygodnie obserwowali pacjentów z IBS

W badaniu przeprowadzonym przez szwedzkich naukowców, opublikowanym niedawno w czasopiśmie „The Lancet Gastroenterology & Hepatology”, zbadano skuteczność trzech różnych metod leczenia zespołu jelita drażliwego (Irritable Bowel Syndrome – IBS). Okazało się, że stosowanie diety, szczególnie tej o niskiej zawartości FODMAP (low FODMAP) i węglowodanów, skuteczniej łagodzi nieprzyjemne objawy choroby niż farmaceutyki.

To randomizowane badanie kontrolowane przeprowadzono w specjalistycznej przychodni ambulatoryjnej znajdującej się w Szpitalu Uniwersyteckim Sahlgrenska w Göteborgu. Uczestnikami badania były osoby dorosłe z IBS o nasileniu od umiarkowanego do ciężkiego, bez innych poważnych chorób lub alergii pokarmowych. Badani zostali losowo przydzieleni do jednej z trzech grup:

  • pacjenci stosujący dietę ubogą w fermentowalne oligosacharydy, disacharydy, monosacharydy i poliole (FODMAP) w połączeniu z tradycyjnymi zaleceniami dietetycznymi dotyczącymi IBS opracowanymi przez brytyjski National Institute for Health and Care Excellence,
  • pacjenci stosujący dietę niskowęglowodanową ze zwiększoną ilością białka i tłuszczu,
  • pacjenci, którym zalecono leczenie farmakologiczne w oparciu o dominujący objaw IBS.

Każda grupa liczyła około 100 uczestników, ich średni wiek wynosił 38 lat, a okres leczenia trwał cztery tygodnie. Po tym czasie naukowcy ocenili, wykorzystując Kryteria Rzymskie IV (kryteria diagnostyczne zaburzeń czynnościowych układu pokarmowego), jak badani zareagowali na zastosowaną terapię.

W walce z zespołem jelita drażliwego dieta jest skuteczniejsza niż leki

Po miesiącu od rozpoczęcia badania naukowcy zaobserwowali, że spośród osób, które stosowały dietę z niską zawartością FODMAP, 76% miało znacznie zmniejszone objawy zespołu jelita drażliwego. Wśród uczestników stosujących dietę z niską zawartością węglowodanów oraz wysoką ilością białka i tłuszczu odsetek ten wynosił 71%, natomiast w grupie zażywającej leki – zaledwie 58%. Dwie osoby z każdej grupy przerwały terapię z powodu działań niepożądanych.

Po kolejnych sześciu miesiącach obserwacji, kiedy badani częściowo powrócili do swoich poprzednich nawyków żywieniowych, u większości z nich nadal dostrzegano klinicznie istotną ulgę w objawach: u 68% osób z grupy stosującej low FODMAP oraz u 60% z grupy spożywającej małe ilości węglowodanów. Uczeni podkreślają, że potrzebne są dalsze badania, aby zdobyć większą wiedzę na temat tego, jak w przyszłości lepiej personalizować leczenie IBS.

Na czym polega dieta FODMAP?

Skrót FODMAP (Fermentable Oligosaccharides, Disaccharides, Monosaccharides And Polyols) odnosi się do grup składników pokarmowych, których organizm nie jest w stanie rozłożyć i wchłonąć w jelicie cienkim. W efekcie mogą one powodować objawy, takie jak wzdęcia, bóle brzucha, zaparcia, biegunki. Składniki te to:

  • fruktoza – występuje przede wszystkim w owocach,
  • laktoza – znajduje się głównie w produktach mlecznych,
  • fruktany – znajdziemy je m.in. w pszenicy oraz niektórych warzywach, np. w czosnku, cebuli, szparagach, burakach,
  • galaktany – występują głównie w roślinach strączkowych,
  • poliole – występują naturalnie w niektórych owocach, są także stosowane jako substytuty cukru w wielu produktach spożywczych o obniżonej kaloryczności.

W diecie low FODMAP niedozwolone są przede wszystkim następujące produkty: jabłka, gruszki, arbuzy, wiśnie, brzoskwinie, śliwki, kapusta, czosnek, cebula, karczochy, szparagi, zielony groszek, mleko krowie, twarogi, jogurty, pieczywo i wyroby z mąki pszennej, żytniej i jęczmiennej, napoje roślinne sojowe. W przypadku pacjentów z IBS przed wdrożeniem diety warto jednak zasięgnąć porady lekarza oraz dietetyka.

  1. S. Nybacka i in., A low FODMAP diet plus traditional dietary advice versus a low-carbohydrate diet versus pharmacological treatment in irritable bowel syndrome (CARBIS): a single-centre, single-blind, randomised controlled trial, „The Lancet Gastroenterology & Hepatology” 2024.
  2. Dietary treatment more effective than medicines in IBS, [online] https://www.sciencedaily.com/releases/2024/04/240419131845.htm [dostęp:] 28.04.2024.
  3. Low FODMAP – dieta w jelicie nadwrażliwym, [online] https://pacjent.gov.pl/diety/low-fodmap-dieta-w-jelicie-nadwrazliwym [dostęp:] 28.04.2024.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Gwałtowny wzrost zachorowań na grypę w Polsce. Dlaczego obecny sezon jest cięższy niż poprzedni?

    Sezon grypowy 2025/2026 w Polsce nie zwalnia tempa. Najnowsze dane epidemiologiczne wskazują, że liczba zgłaszanych zachorowań na grypę jest istotnie wyższa niż w analogicznym okresie poprzedniego sezonu. Eksperci podkreślają, że choć taki scenariusz był prognozowany, obecna dynamika zachorowań potwierdza, że mamy do czynienia z jednym z bardziej wymagających sezonów ostatnich lat.

  • „Ukryte” bakterie jelitowe odpowiadają za zdrowie? Przełomowe badanie może zmienić podejście do probiotykoterapii

    Przełomowe badanie międzynarodowego zespołu naukowego pokazuje, że w ludzkich jelitach funkcjonuje ogromna, dotąd niedostatecznie poznana grupa mikroorganizmów, która może mieć kluczowe znaczenie dla zdrowia. Tak zwane „ukryte” bakterie jelitowe – w szczególności linia CAG-170 – występują w znacznie większej liczbie u osób bez chorób przewlekłych. Odkrycie to sugeruje, że bakterie te mogą stanowić zarówno marker zdrowego mikrobiomu, jak i potencjalny cel przyszłych terapii probiotycznych.

  • Nowe obostrzenia w związku z wycofanym mlekiem dla niemowląt. UE zaostrza kontrole

    Główny Inspektorat Sanitarny poinformował o obowiązujących od 26 lutego 2026 r. nowych, zaostrzonych wymogach importowych dla oleju z kwasem arachidonowym pochodzącego z Chin. Zmiany wynikają z nowego rozporządzenia Komisji Europejskiej modyfikującego zasady kontroli granicznych tego surowca, który jest stosowany m.in. w produkcji preparatów żywieniowych. Nowe wymogi są związane z wcześniejszym stwierdzeniem obecności toksyny cereulidyny w preparatach do początkowego żywienia niemowląt.

  • Dieta niskowęglowodanowa czy niskotłuszczowa – która lepiej chroni serce? Wyniki 30-letnich badań zaskakują

    Od lat w dyskusji na temat zaleceń żywieniowych pojawia się pytanie, czy dla zdrowia serca korzystniejsze jest ograniczanie tłuszczu czy węglowodanów. Nowe wyniki 30-letnich badań sugerują, że ta sporna kwestia nie jest jednoznaczna, a podział diety bazujący tylko na makroskładnikach jest zbyt dużym uproszczeniem. Co więc decyduje o ryzyku chorób sercowo-naczyniowych w największym stopniu? Jakie cechy diety mają kluczowe znaczenie?

  • Szczepionka na HPV chroni przed rakiem nawet po 18 latach od podania. Nowe badania

    Największe dotychczas badanie populacyjne, opublikowane na łamach „The BMJ”, wskazuje, że szczepienie przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) zapewnia trwałą ochronę przed inwazyjnym rakiem szyjki macicy przez co najmniej 18 lat, bez oznak spadku skuteczności. To istotne odkrycie potwierdza rolę szczepień w strategiach eliminacji raka szyjki macicy jako ważnego problemu zdrowia publicznego.

  • Pierwsza szczepionka na COVID-19 i grypę dla osób 50+ z rekomendacją Europejskiej Agencji Leków

    Europejska Agencja Leków (EMA) zarekomendowała dopuszczenie do obrotu pierwszej szczepionki skojarzonej, która w jednej dawce zapewnia ochronę zarówno przed COVID-19, jak i grypą sezonową u osób w wieku 50 lat i starszych. To pierwsze tego typu rozwiązanie w strategii profilaktyki chorób zakaźnych układu oddechowego, które może uprościć programy szczepień i wpłynąć na organizację sezonowych kampanii szczepień w populacji najbardziej narażonej na ciężki przebieg tych infekcji.

  • Wczesne rozpoczęcie menopauzalnej terapii hormonalnej może zmniejszać ryzyko osteoporozy

    Rozpoczęcie menopauzalnej terapii hormonalnej (MHT) wkrótce po wystąpieniu menopauzy może wiązać się z niższym ryzykiem osteoporozy i złamań w późniejszym wieku. Wyniki dużej analizy obejmującej ponad 137 tys. kobiet sugerują, że moment rozpoczęcia terapii, czyli tzw. „okno korzyści”, może mieć istotne znaczenie dla zdrowia kości.

  • Nowa lista leków refundowanych od 1 kwietnia. Jakie terapie obejmie?

    Od 1 kwietnia 2026 r. zacznie obowiązywać nowa lista leków refundowanych ogłoszona przez Ministra Zdrowia. Wprowadza ona kolejne terapie – przede wszystkim w onkologii – a także rozszerza dostęp do leczenia chorób rzadkich i niektórych chorób przewlekłych. Zmiany obejmują zarówno nowe programy lekowe, jak i kontynuację refundacji części dotychczas stosowanych terapii.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl