Bandażowanie kikuta po operacji
Barbara Bukowska

Kikut po amputacji – jak o niego dbać?

Po amputacji kończyny, zarówno górnej, jak i dolnej, konieczne jest monitorowanie ogólnego stanu zdrowia pacjenta. Ale to nie wszystko. Ze względu na duże ryzyko wystąpienia przykurczy, martwicy i innych powikłań w obrębie kończyny niezwykle ważna jest regularna pielęgnacja kikuta, wdrażana już w pierwszym dniu po zabiegu. Nie tylko ułatwia ona prawidłowe wygojenie się rany, ale również przygotowuje kończynę do późniejszego protezowania.

  1. Jak długo trwa formowanie kikuta?
  2. Jak wygląda hartowanie kikuta?
  3. Kiedy bandażować kikut?
  4. Jak długo boli kikut po amputacji?
  5. Ile goi się kikut po amputacji?
  6. Ćwiczenia kikuta po amputacji

Jak długo trwa formowanie kikuta?

Formowanie kikuta to bandażowanie, które ma na celu uzyskanie odpowiedniego kształtu kikuta (głównie przez zmniejszenie jego obwodu) i przygotowanie pod zaopatrzenie ortopedyczne. Nie jest to jednak jedyny cel wykonywania tego zabiegu. Bandażowanie kikuta po amputacji poprawia krążenie krwi i limfy w kończynie (profilaktyka zakrzepicy) i zapewnia prawidłowe gojenie rany pooperacyjnej.

Formowanie kikuta może trwać od kilku tygodni do kilkunastu miesięcy. Długość trwania tego procesu zależy od stanu zdrowia pacjenta oraz jego zaangażowania w wykonywane czynności pielęgnacyjne – początkowo bowiem bandażowanie jest rolą personelu medycznego, jednak po kilku dniach pacjent może wykonywać tę czynność samodzielnie.

Na skuteczność bandażowania kikuta wpływa technika jego wykonywania. Formowania kikuta po amputacji, zarówno kończyny górnej, jak i dolnej, nie należy wykonywać, gdy jest on skierowany ku dołowi – może to skutkować zastojem krwi lub limfy. Im dłuższy czas upłynął od zabiegu odjęcia kończyny, tym silniejszy ucisk można stosować. Zawsze jednak obowiązuje zasada, że najsilniejszą kompresję wywiera się na końcu kikuta, bliżej nasady ucisk powinien maleć.

Jak wygląda hartowanie kikuta?

Hartowanie kikuta to kolejny element postępowania pielęgnacyjnego po amputacji, zmniejszający wrażliwość skóry na ucisk, ocieranie i inne bodźce mechaniczne generowane przez protezę. Hartowanie polega na ugniataniu, rozcieraniu i oklepywaniu kikuta. Można zabiegi te wykonywać samymi rękoma lub przy pomocy rękawic frotte, gumowych piłeczek z kolcami czy szczotek z włosia o różnym stopniu miękkości. Hartowanie kikuta należy wykonywać energicznie, dostosowując intensywność zabiegów do indywidualnej wytrzymałości pacjenta. Hartowanie kikuta należy rozpocząć po zagojeniu rany pooperacyjnej i wykonywać je codziennie.

Sprawdź bandaże i opatrunki na DOZ.pl

Powiązane produkty

Kiedy bandażować kikut?

Bandażowanie kikuta należy rozpocząć po zasklepieniu rany, gdy nie obserwuje się wysięku. Zabieg zaleca się powtarzać codziennie, do momentu dobrania odpowiedniej protezy. Do formowania kikuta wykorzystuje się opaskę elastyczną lub specjalistyczny bandaż kompresyjny.

Celem bandażowania jest uzyskanie walcowatego lub stożkowatego kształtu kikuta. Na uzyskanie pożądanego efektu końcowego wpływa nie tylko formowanie, ale również rehabilitacja oraz terapia ułożeniowa. Choć kikut w naturalny sposób ma tendencję do ustawiania się w pozycji zgiętej, jak najczęściej należy go układać w pozycji wyprostowanej.

Jak długo boli kikut po amputacji?

Prawidłowy przebieg gojenia rany po amputacji kończyny (górnej lub dolnej) zajmuje zwykle od 3 do 4 tygodni. Z naturalnie zachodzącym procesem regeneracji tkanek związane jest odczuwanie bólu w okolicy rany poamputacyjnej. Prawidłowa pielęgnacja – odpowiednia dezynfekcja i częsta zmiana opatrunków – ma wpływ na tempo gojenia się rany.

Ból kikuta po operacji jest wynikiem miejscowego stanu zapalnego oraz podrażnienia zakończeń nerwowych. Jeśli proces gojenia zachodzi bez powikłań, ból powinien ustępować z czasem.

U wielu pacjentów po amputacji pojawiają się jednak bóle fantomowe. Jest to neuropatyczny rodzaj bólu, związany z tym, że zakończenia nerwowe znajdujące się powyżej miejsca amputacji wciąż mogą wysyłać do mózgu sygnały. Wskutek tych reakcji chory mimo braku kończyny odczuwa w niej pieczenie, mrowienie czy ucisk. Bóle fantomowe trwają z reguły do kilku tygodni po amputacji. U niewielkiego odsetka chorych mogą się jednak utrzymywać nawet kilka lat. Na nasilenie bólów fantomowych wpływają niekorzystne warunki atmosferyczne, przewlekłe zmęczenie czy stres. Bóle często mają charakter nawracający.

Ile goi się kikut po amputacji?

Czas gojenia się kikuta po amputacji jest kwestią indywidualną. Zależy od przyczyny operacji (czy był to wynik urazu mechanicznego, czy postępującej choroby przewlekłej), od ewentualnych powikłań (niegojąca się lub trudno gojąca się rana może wskazywać na zakażenie) oraz od ogólnego stanu zdrowia chorego (niektóre choroby współtowarzyszące, głównie cukrzyca, znacząco wydłużają czas gojenia). Przyjmuje się jednak, że kikut po amputacji goi się od kilku tygodni do trzech miesięcy.

Ćwiczenia kikuta po amputacji

Ćwiczenia kikuta po amputacji są bardzo ważnym elementem wpływającym nie tylko na proces gojenia, ale również na powrót pacjenta do względnie normalnego życia sprzed zabiegu odjęcia kończyny górnej czy dolnej.

Ćwiczenia powinny być dobierane indywidualnie przez fizjoterapeutę. Pacjent uczy się poprawnej techniki ich wykonywania pod okiem specjalisty, aby potem bezpiecznie powtarzać je w warunkach domowych.

Ogólnym celem rehabilitacji jest odzyskanie maksymalnej samodzielności. Bardzo ważne są ćwiczenia oddechowe, które pozytywnie wpływają na wydolność płuc. Niezwykle istotne są również ćwiczenia zapobiegające przykurczom, a także usprawniające krążenie krwi i chroniące przed wystąpieniem zakrzepów. U pacjentów po amputacji kończyny dolnej kluczowym etapem rehabilitacji jest pionizacja, następująca po wtórnym nabyciu umiejętności siadania i przesiadania się na wózek inwalidzki.

  1. A. Punziano, S. Martelli, V. Sotgiu i in. The effectiveness of the elastic bandage in reducing residual limb volume in patients with lower limb amputation: literature review. Assist Inferm Ric 30(4), 2011.
  2. Y.J. Choo, D.H. Kim, M.C. Chang. Amputation stump management: a narrative review. World J Clin Cases 10(13), 2022.
  3. K. Liu, T. Tang, A. Wang, S. Cui. Surgical revision for stump problems after traumatic above-ankle amputations of the lower extremity. BMC Musculoskelet Disord 16, 2015.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

  • Refundacja dla cukrzyków – zasady refundacji w diabetologii

    Od stycznia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia wprowadzające w życie zmiany w refundacji wyrobów medycznych przeznaczonych dla pacjentów chorujących na cukrzycę. Wyjaśniamy zasady odpłatności systemów do ciągłego monitorowania glikemii, pomp insulinowych, pojemników na insulinę oraz zestawów infuzyjnych.

  • Zespół słabości (kruchości) to nie zwykłe starzenie. Objawy, diagnoza, leczenie

    Proces starzenia jest nieodłącznym elementem życia każdego człowieka i ma znaczący wpływ zarówno na fizyczne, jak i psychiczne funkcjonowanie seniorów. Wśród zachodzących zmian wymienić można między innymi pogorszenie pracy poszczególnych narządów, podatność na choroby, zaburzenia poznawcze czy zespół kruchości. Ten ostatni jest zagadnieniem szczególnie badanym przez geriatrów – szacuje się, że w populacji polskiej dotyka on około 7% seniorów, wśród których ponad 50% to osoby po 80. roku życia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij