Słońce
Barbara Bukowska

Dlaczego kichamy na słońcu?

Kichanie jest jedną z naturalnych reakcji obronnych organizmu i ma na celu oczyszczenie śluzówki nosa z alergenów, zanieczyszczeń i drobnoustrojów. Często bywa oznaką rozpoczynającej się infekcji lub typowym objawem alergii, lecz może być też gwałtowną reakcją na zmianę temperatury i wilgotności, drażniący zapach czy… słońce lub inne źródło ostrego światła.
  1. Czym jest kichanie?
  2. Zespół ACHOO
  3. Dlaczego kichamy w reakcji na słońce?
  4. Czy kichanie na słońcu może być groźne?
  5. Czy odruch kichania można powstrzymać?

Czym jest kichanie?

Kichanie jest naturalną reakcją obronną, w wyniku której organizm pozbywa się potencjalnych zagrożeń: drobnoustrojów, cząsteczek pyłów i alergenów. Kichanie jest odruchowe, co oznacza, że odbywa się bez udziału naszej woli. Czynnik drażniący błonę śluzową nosa wyzwala serię następujących po sobie reakcji: mięśnie brzucha i mięśnie międzyżebrowe napinają się, uciskając płuca i wytwarzając nadciśnienie w klatce piersiowej. Następnie tylna część języka delikatnie się podnosi, a człowiek „wyrzuca” z siebie rozpyloną mgiełkę z prędkością nawet 40 km/h!

Zespół ACHOO

Odruch kichania w reakcji na słońce (lub inne źródło ostrego światła) występuje wtedy, kiedy żaden fizyczny czynnik drażniący nie wpływa na śluzówkę nosa. Zjawisko to wbrew pozorom jest bardzo częste – szacuje się, że występuje u 18–35% populacji, częściej u kobiet i u przedstawicieli rasy kaukaskiej.

Zjawisko kichania pod wpływem słońca jako pierwszy opisał już w IV wieku p.n.e. Arystoteles. Jego obserwacje w latach 50. XX wieku potwierdził wybitny francuski okulista Jean Sedan, który zauważył, że część jego pacjentów gwałtownie kicha podczas badania oftalmoskopem (badanie polega na patrzeniu w punktowe źródło światła).

Kichanie pod wpływem słońca doczekało się własnej klasyfikacji; fachowo nazywa się syndromem ACHOO (ang. autosomal dominant compelling helio-ophthalmic outburst), a po polsku autosomalnym posłonecznym syndromem intensywnego kichania (APSIK).

Choć mechanizm rozwoju kichania w reakcji na słońce nie jest poznany, wiadomo, że odruch ten dziedziczy się w sposób autosomalny dominujący. Oznacza to, że jeśli u jednego z rodziców występuje kichanie pod wpływem słońca, istnieje 50% szans na to, że cecha ta będzie obecna u jego dzieci.

Powiązane produkty

Dlaczego kichamy w reakcji na słońce?

Mechanizm kichania na słońcu nie jest dokładnie poznany. Przede wszystkim dlatego, że zjawiska tego nie poddaje się szeroko zakrojonym badaniom naukowym, uważając je za niewiele wnoszące do wiedzy medycznej.

Kichanie w reakcji na słońce tłumaczy hipoteza jednoczesnej stymulacji nerwu wzrokowego i nerwu trójdzielnego, która w świetle obecnie dostępnych dowodów naukowych wydaje się najbardziej prawdopodobna. Impuls świetlny odbierany jest przez nerw wzrokowy, który przebiega w bliskim sąsiedztwie nerwu trójdzielnego, unerwiającego nos. Organizm może się więc „pomylić” i zinterpretować padający promień słońca jako sygnał podrażnienia jamy nosowej, co z kolei prowadzi tylko do jednej reakcji – kichania.

Być może w mechanizm kichania na słońcu zaangażowana jest również melanopsyna – światłoczułe białko zbierające impulsy świetlne z całej siatkówki. Odpowiada ono za tzw. widzenie pozawzrokowe i synchronizację rytmu dobowego z warunkami oświetlenia otaczającego środowiska.

Istnieje jeszcze kilka innych hipotez, które tłumaczą występowanie syndromu ACHOO stymulacją kory wzrokowej czy nerwu rogówkowego. Wnioski te wysuwano jednak na podstawie niewielkich badań, często przeprowadzanych w obrębie pojedynczych rodzin. Wymagają więc one powtórzenia na większej grupie badawczej, aby obserwacje z nich płynące mogły być traktowane jako dowody naukowe.

Czy kichanie na słońcu może być groźne?

Sam odruch kichania na słońcu nie jest niebezpieczny. Jak dotąd nie udało się go powiązać z żadną znaną jednostką chorobową, choć pojawiały się doniesienia o potencjalnej zależności między kichaniem na słońce a napadami drgawek padaczkowych, tłumaczone podobnym podłożem genetycznym. Hipoteza ta do tej pory nie doczekała się jednak oficjalnego potwierdzenia.

Pośrednio kichanie w reakcji na słońce może być jednak bardzo niebezpieczne. Jako szczególną grupę ryzyka wymienia się pilotów i kierowców, którzy kichając gwałtownie, oślepieni nagłym promieniem słońca, tracą kontrolę nad prowadzonymi przez siebie maszynami. Chwilowe zamroczenie może skutkować poważnymi w skutkach wpadkami.

Drugą sytuacją, podczas której kichanie w reakcji na ostre źródło światła może być niebezpieczne, są zabiegi medyczne. Dotyczy to zarówno drobnych interwencji stomatologicznych, jak i poważniejszych operacji. Kichanie pod wpływem lampy dentystycznej może skutkować powstawaniem drobnych obrażeń w jamie ustnej. Gdy kichanie dopadnie pacjenta po cięższych interwencjach chirurgicznych, który wybudza się z narkozy pod ostrym światłem lamp zabiegowych, może się to skończyć naderwaniem rany pooperacyjnej czy wtórnymi urazami związanymi ze wzrostem ciśnienia w obrębie czaszki, gałki ocznej bądź jamy brzusznej.

Czy odruch kichania można powstrzymać?

Zdecydowanie nie należy powstrzymywać odruchu kichania. Przypomnijmy – początkowym etapem procesu kichnięcia jest gwałtowny wzrost ciśnienia w klatce piersiowej. Jeśli próbując powstrzymać kichnięcie, nie damy mu ujścia, wysokie ciśnienie może uszkodzić drogi oddechowe, ucho i błonę bębenkową.

Osobom kichającym w reakcji na słońce zaleca się noszenie okularów przeciwsłonecznych i nakrycia głowy z daszkiem, aby zmniejszyć ilość docierających bodźców świetlnych.

  1. N. Eriksson, J.M. Macpherson, J.Y. Tung i in. Web-based, participant-driven studies yield novel genetic associations for common traits. PLoS Genet 6(6), 2010.
  2. P. Kulas, D. Hecker, B. Schick, A. Bozzato. Investigations on the prevalence of the photo-induced sneezing reflex in the German population, a representative cross-sectional study. Eur Arch Otorhinolaryngol 274(3), 2017.
  3. D. Sasayama, S. Asano, S. Nogawa i in. Possible association between photic sneeze syndrome and migraine and psychological distress. Neuropsychopharmacol Rep 39(3), 2019.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ból biodra – przyczyny, diagnostyka, leczenie bólu stawu biodrowego. Ćwiczenia na biodra

    Ból biodra może dotknąć osoby w każdym wieku, nie tylko seniorów. Przyczynami bólu stawu biodrowego mogą być zmiany zwyrodnieniowe, ale także urazy czy rwa kulszowa. Często bólom bioder towarzyszy uczucie trzaskania bądź przeskakiwania biodra (tzw. zespół trzaskającego biodra). Leczenie bolącego biodra opiera się przede wszystkim na fizjoterapii – odpowiednio dobranych zabiegach fizykoterapeutycznych i ćwiczeniach. Część z nich można wykonywać także w domu. Rzadziej stosuje się leczenie operacyjne w postaci wszczepienia endoprotezy stawu biodrowego.

  • Choroba Leśniowskiego-Crohna – przyczyny, objawy, leczenie

    Choroba Leśniowskiego-Crohna jest przewlekłą, nieuleczalną chorobą, powodującą znaczne pogorszenie jakości życia. Początek choroby ma charakter skryty i przebiega skąpoobjawowo, utrudniając postawienie prawidłowego rozpoznania. Chorzy w toku trwania choroby często wymagają interwencji chirurgicznej z powodu powikłań jelitowych. Jak wygląda diagnostyka i terapia osób z chorobą Leśniowskiego-Crohna? Zapraszamy do zapoznania się z treścią artykułu.

  • Ortoreksja – na czym polega? Skutki, objawy i leczenie obsesji na punkcie zdrowego żywienia

    Ortoreksja jest zaburzeniem odżywiania, które polega na obsesji na punkcie zdrowego żywienia. Osoba cierpiąca na ortoreksję stopniowo zmienia nawyki żywieniowe po to, by jej dieta była idealna dla zdrowia. Niestety, ortorektyk nigdy nie osiąga pożądanej poprawy menu, a przez ciągłą eliminację nawet całych grup produktów zaczyna chorować. Jak rozpoznać ortoreksję i w jaki sposób ją leczyć?

  • Ból nadgarstka – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja bólu w nadgarstku

    Ból nadgarstka to przypadłość, która może pojawiać się u ludzi w każdym wieku. Względnie duża ruchomość oraz lokalizacja przebiegu nerwów i ścięgien sprawia, że bolący nadgarstek może często upośledzać pracę dystalnej części kończyny górnej. Co oznacza ból nadgarstka i kciuka czy ból nadgarstka i łokcia? Jak wygląda diagnostyka i leczenie?

  • Reumatyzm – przyczyny, objawy, leczenie chorób reumatycznych. Fizjoterapia przy reumatyzmie

    Reumatyzm to potoczna nazwa grupy schorzeń o podłożu zapalnym, która obejmuje choroby mięśni, stawów i kości. Najczęściej występujące objawy chorób reumatycznych to ból i obrzęk stawów, sztywność, ograniczenie ich ruchomości. Nieleczony reumatyzm może doprowadzić do znacznego ograniczenia sprawności. Jak wygląda rehabilitacja w schorzeniach reumatoidalnych?

  • Osteoporoza – przyczyny, objawy, badania, leczenie, rehabilitacja, zapobieganie zmianom osteoporotycznym

    Osteoporoza to choroba metaboliczna kości, która polega na stopniowym zaniku masy kostnej. Na skutek obniżenia gęstości mineralnej kości dochodzi do osłabienia ich struktury, co objawia się zwiększoną podatnością na złamania. Na zachorowanie narażone są przede wszystkim osoby starsze, szczególnie kobiety w wieku okołomenopauzalnym, choć na osteoporozę mogą cierpieć także mężczyźni, a nawet dzieci. Jakie są czynniki ryzyka wystąpienia zmian osteoporotycznych?

  • Lobotomia – czym jest? Jak wyglądała? Dlaczego już się jej nie praktykuje?

    Lobotomia to jedna z najbardziej kontrowersyjnych technik chirurgicznych w historii medycyny. Chociaż z dzisiejszej perspektywy wydaje się to nie do uwierzenia, ten niezwykle inwazyjny i wiążący się z wielkim ryzykiem zabieg był swego czasu bardzo popularny.

  • Zespół jelita drażliwego (IBS) — przyczyny, objawy, dieta i leczenie

    Zespół jelita drażliwego (IBS, ang. irritable bowel syndrome) jest jednym z najczęstszych zaburzeń przewodu pokarmowego. Charakteryzuje się przewlekłymi bólami brzucha, wzdęciami, zaparciami lub biegunkami. Często występują również inne objawy, takie jak uczucie niepełnego wypróżnienia czy wodnisty stolec. Przyczyny zespołu jelita drażliwego nie są dokładnie znane. Jednym z czynników ryzyka jest stres, ale również dieta i styl życia. Leczenie IBS zależy od indywidualnych objawów i zwykle składa się z terapii farmakologicznej, zmiany stylu życia i diety.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij