Czym jest diastema i jak ją leczyć?
Barbara Chmielewska

Czym jest diastema i jak ją leczyć?

Diastema popularnie określana jest jako przerwa między zębami. To nie tylko cecha szczególna, a dla niektórych defekt lub dodatkowy atrybut urody, to także możliwa przyczyna zaburzeń funkcjonalnych. Przyczyny tego defektu mogą być różne. Nie zawsze wymaga leczenia. Diastema fizjologiczna obserwowana u dzieci z czasem zanika. Diastemy zamyka się przy pomocy aparatów ortodontycznych lub odbudowy estetycznej, np. przy użyciu licówek.

Co to jest diastema, jakie są rodzaje?

Diastema to przerwa (szpara) między zębami siecznymi przyśrodkowymi górnymi (jedynkami) większa niż 0,5 mm. Ze względu na to, że diastemy mogą mieć różne pochodzenie, dzielimy je na:

  • diastemy fizjologiczne – występują, a następnie same zamykają się u dzieci w pewnym przedziale wiekowym,
  • diastemy prawdziwe i rzekome – ich występowanie nie ma związku z procesami fizjologicznymi, a zatem nie jest powiązane z konkretnym wiekiem pacjenta.

W tej grupie osób szpara między zębami może być kwestią wyłącznie natury estetycznej bądź symptomem innego problemu. Dlatego każda wymaga odpowiedniej diagnostyki. W przeważającej większości udaje się łatwo znaleźć przyczynę powstania tej nieprawidłowości, pozostaje jednak mały odsetek diastem o nieustalonej etiologii. Czasami diastema pojawia się w pewnej fazie leczenia ortodontycznego i jest efektem zaplanowanym i przejściowym (sama znika).

Jak wygląda diastema między zębami?

Jakie są przyczyny powstawania szpary między zębami?

Jedną z najczęstszych przyczyn diastemy jest nieprawidłowy przyczep lub przerost wędzidełka wargi górnej. Również obecność zęba lub zębów nadliczbowych (mezjodens) leżących między jedynkami, najczęściej na podniebieniu, może spowodować ich rozsunięcie. Kolejne przyczyny to m.in.:

  • nieprawidłowa wielkość czy kształt siekaczy centralnych, np. zbyt małe zęby, brak wypukłości powierzchni stycznych (bocznych),
  • obecność torbieli w kości szczęki, np. torbieli kanału nosowo-podniebiennego, keratocysty, torbieli środkowej podniebienia,
  • przedwczesna utrata zębów mlecznych, zwykle z powodu nieleczonej próchnicy, powodująca zaburzenia wyrzynania, w tym położenia zębów stałych w łuku,
  • wady zgryzu,
  • paradontoza,
  • uprawianie parafunkcji, polegających na wtłaczaniu przedmiotów między siekacze centralne,
  • brak zawiązków siekaczy bocznych (hipodoncja), co prowadzi do rozsunięcia się jedynek i powstania szpary między nimi.

Powiązane produkty

Diastema u dziecka – dlaczego powstaje?

U dzieci w okresie wymiany uzębienia mlecznego na stałe pojawienie się diastemy jest zjawiskiem fizjologicznym. Wyrzynające się dwójki, naciskając na korzenie jedynek, powodują ich przesunięcie się w kierunku dośrodkowym. W ślad za tym korony siekaczy centralnych wychylają się na zewnątrz i powstaje diastema. Diastema fizjologiczna zamyka się samoistnie wraz z wyrznięciem się kłów.

Zjawisko to znajduje odzwierciedlenie w badaniach, które pokazują, że szpara między zębami występuje u ok. 98 proc. 6-latków, 49 proc. 11-latków i już zaledwie u 7 proc. dzieci starszych. W sytuacji, gdy diastema utrzymuje się po wymianie całego uzębienia w odcinku przednim, konieczne jest przeprowadzenie diagnostyki i ustalenie przyczyny.

Jak się leczy – aparaty, implant i zamykanie diastemy

Leczenie diastemy uzależnione jest od przyczyny jest powstania. W przypadku nieprawidłowego przyczepu wędzidełka wargi przeprowadza się zabiegi korygujące (frenulotomia, frenulektomia, frenuloplastyka).

Mezjodens wymaga usunięcia chirurgicznego, gdyż dodatkowo może spowodować niszczenie korzeni zębów z nim sąsiadujących i powstanie torbieli. Podobne postępowanie konieczne jest w przypadku torbieli, które wraz ze wzrostem powodują coraz większe komplikacje. W przypadku braku siekacza bocznego najlepszym rozwiązaniem może być wszczepienie implantu.

Diastemy zamyka się przy pomocy aparatów ortodontycznych lub wykonując odbudowę estetyczną. Warto dodać, że nie ma żadnych domowych sposobów na diastemę i w przypadku pojawienia się szczeliny między zębami trzeba udać się na konsultację do lekarza dentysty.

Bonding

Bonding, czyli licówki kompozytowe, to dobry sposób na niewielkie zmiany kształtu i koloru zębów, bez naruszania ich struktury. Materiał kompozytowy o wysokiej estetyce (maksymalnie zbliżony do zęba pod względem koloru i przezierności) nakłada się na powierzchnię wargową i powierzchnie styczne zębów w celu nadania im pożądanego kształtu.

Zabieg wykonuje się na jednej wizycie. Zaletą tej metody jest jej minimalnie inwazyjny charakter i możliwość korekty kształtu zęba nawet na kolejnych wizytach. Również w przypadku braku czasu czy bariery finansowej ta forma odbudowy może być najlepszą opcją. Trzeba jednak wiedzieć, że odbudowa kompozytowa powoduje zwiększenie wymiaru zęba, co może stanowić barierę estetyczną w niektórych przypadkach.

Licówki na diastemę

Licówki porcelanowe to rodzaj uzupełnienia protetycznego. Pokrywają widoczne w uśmiechu powierzchnie zębów (tzw. powierzchnie przedsionkowe) i są alternatywą dla odbudowy kompozytowej. Ich zaletą jest wysoka trwałość i estetyka. Odbudowy tego typu wymagają kilku wizyt i są bardziej kosztowne od bondingu. Istnieje kilka rodzajów licówek, m.in.:

  • ultracienkie, tzw. non-prep o grubości 0,2-05 mm – dzięki minimalnej grubości materiału nie wymagają szlifowania zęba,
  • licówki minimalnie inwazyjne, do których konieczna jest minimalna preparacja (oszlifowanie) zęba w obrębie szkliwa,
  • licówki konwencjonalne, wymagające większej preparacji.

Czy trzeba leczyć diastemę? Czy i jakie daje powikłania nieleczona?

Diastema może być problemem wyłącznie natury estetycznej bądź powikłaniem zaburzeń funkcjonalnych. Ich rodzaj będzie zależał od powodu, dla którego siekacze przyśrodkowe nie kontaktują się ze sobą prawidłowo.

Pierwszym krokiem będzie zatem odnalezienie i eliminacja czynnika etiologicznego. W większości przypadków udaje się go ustalić po przeprowadzeniu wywiadu, zbadaniu pacjenta i wykonaniu diagnostyki radiologicznej. Kolejnym krokiem będzie zamknięcie diastemy przy pomocy jednej z opisanych wcześniej metod. Jeśli szpara między jedynkami jest wyłącznie problemem estetycznym, decyzja należy do pacjenta. Dla niektórych będzie ona dużym problemem, dla innych prawdziwym atutem, znakiem rozpoznawczym. Każdy pacjent musi odpowiedzieć sobie sam na pytanie, czy diastema jest ładna i dodaje mu uroku, czy nie.

Wielu znanych ludzi – aktorów, piosenkarzy – nie decyduje się leczyć diastemy. Traktują ją jako charakterystyczny element swojego wyglądu. Spośród znanych artystów, którzy mają przerwę między jedynkami, można m.in. wymienić gwiazdy, takie jak: Madonna – amerykańska piosenkarka, Seal – brytyjski piosenkarz i autor tekstów, Eddie Murphy – aktor, Elijah Wood – amerykański aktor znany z roli Froda Bagginsa, Arnold Schwarzenegger – austriacko-amerykański aktor, Vanessa Paradis – francuska piosenkarka.
  1. Piskórz M, Różył-Kalinowska I, Kozek M, Gnieciak A, Hawro K, Różyło T: Diagnostyka obrazowa diastemy – opis przypadków, Ortodoncja w Praktyce, 3/2018.
  2. Peruga M: Przegląd etiologii diastem i trem – doświadczenia własne, Ortodoncja w Praktyce, 4/2017.
  3. Kunert J: Diastema – defekt czy efektowny detal?, Stomatologia po Dyplomie, 12/2017.
  4. Dominiak H, Śmielak B: Zastosowanie licówek porcelanowych bez szlifowania „no-prep” do zmiany kształtu zębów soplowatych – opis przypadku, Protetyka Stomatologiczna, 3/2020.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • Rozszerzone źrenice – o czym świadczą? Czy oznaczają chorobę?

    Rozszerzone źrenice na ogół kojarzone są ze stanem silnego pobudzenia – również tego wywołanego farmakologicznie. W niektórych przypadkach mogą być jednak objawem poważnych zaburzeń zdrowotnych.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

  • Refundacja dla cukrzyków – zasady refundacji w diabetologii

    Od stycznia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia, wprowadzające w życie zmiany w refundacji wyrobów medycznych przeznaczonych dla pacjentów chorujących na cukrzycę. Wyjaśniamy zasady odpłatności systemów do ciągłego monitorowania glikemii, pomp insulinowych, pojemników na insulinę oraz zestawów infuzyjnych.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij