Kalarepa – na co pomaga, właściwości, zastosowanie

Kalarepa (Brassica oleracea var. gongylodes L.) jest popularnym warzywem należącym do roślin z rodziny kapustowatych (Brassicaceae). W XVIII wieku kalarepa była już pospolicie uprawiana w Europie, a jeszcze do niedawna była postrzegana głównie jako dodatek do zup i bulionów. Jak się jednak okazuje, kalarepa jest rośliną dwuletnią, która charakteryzuje się wysoką wartością odżywczą i smakową. Jej częścią jadalną jest przerośnięta, zgrubiała i mięsista łodyga. Wyróżnia się dwie główne odmiany kalarepy, a mianowicie jasnozieloną oraz fioletową, przy czym w tej drugiej dodatkowo występują antocyjany o bardzo szerokim prozdrowotnym działaniu na organizm człowieka.

Jakie właściwości ma kalarepa?

Kalarepa wykazuje właściwości przeciwutleniające, przeciwzapalne, przeciwcukrzycowe oraz przeciwnowotworowe. Biorąc pod uwagę fakt, iż kalarepa jest zaliczana do warzyw kapustnych, zawiera ona znaczne ilości glukozynolanów, czyli siarkowych glikozydów, których regularne spożywanie może chronić organizm przed rozwojem chorób nowotworowych, a zwłaszcza nowotworów przewodu pokarmowego (np. wątroby i jelita grubego).

Dzięki zawartości wielu ważnych składników biologicznie aktywnych, takich jak choćby witamina C, miedź, polifenole, karotenoidy i antocyjany (w odmianie fioletowej), kalarepa neutralizuje szkodliwe działanie reaktywnych form tlenu, chroni różne składniki komórek przed uszkodzeniem wolnorodnikowym oraz łagodzi stany zapalne. Wszystko to sprawia, że częste włączanie do diety kalarepy może istotnie zmniejszać ryzyko zachorowania na wiele chorób przewlekłych, wśród których wymienia się przede wszystkim otyłość, cukrzycę typu 2, nowotwory oraz schorzenia sercowo-naczyniowe.

Dlaczego warto jeść kalarepę?

Kalarepa jest warzywem mało kalorycznym, które dostarcza zaledwie 27 kcal w przeliczeniu na 100 g świeżego produktu. Jedna średnia sztuka kalarepy pozbawiona części niejadalnych waży 165 g i dostarcza jedynie niespełna 45 kcal. Oznacza to, że kalarepa może być bezpiecznie spożywana przez osoby z nadwagą i otyłością, które chcą zmniejszyć nadmierną masę ciała. Ponadto surowa kalarepa ma niski indeks glikemiczny, który wynosi 20 (IG = 20), jak również niski ładunek glikemiczny, który wynosi 2 (ŁG = 2). Ze względu na to kalarepa jest zalecana u wszystkich pacjentów z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej, takimi jak cukrzyca oraz insulinooporność.

Poza tym kalarepa jest dobrym źródłem witamin (zwłaszcza C, B6 i B9) oraz składników mineralnych (szczególnie potasu, miedzi, manganu, fosforu, magnezu, wapnia i żelaza). Jedna średnia sztuka kalarepy zawiera nieco ponad 102 mg witaminy C, co pozwala z nawiązką zaspokoić zalecane dzienne zapotrzebowanie na kwas askorbinowy u osób dorosłych. Witamina C ma dobrze udokumentowane działanie neutralizujące reaktywne formy tlenu, hamujące utlenianie lipidów, zwiększające przyswajanie żelaza niehemowego, nasilające syntezę kolagenu oraz skracające czas trwania przeziębienia. Jedna przeciętna surowa kalarepa dostarcza około 580 mg potasu, co pokrywa 16,5% dobowego zapotrzebowania na ten ważny składnik mineralny na poziomie wystarczającego spożycia (AI) u osób dorosłych. Warto nadmienić o tym, że potas uczestniczy w metabolizmie białek i węglowodanów, aktywuje liczne enzymy ustrojowe, reguluje gospodarkę wodno-elektrolitową oraz ciśnienie osmotyczne komórek organizmu.

Jak można jeść kalarepę? Przepisy na kalarepę

Kalarepę najczęściej wykorzystuje się jako składnik sałatek, surówek, zup, bulionów, twarożku lub jako przekąskę. Poniżej znajduje się przykładowy przepis na sałatkę z kalarepy.

Potrzebne składniki do przygotowania sałatki z kalarepy:

• 1 średnia młoda kalarepa,
• 1 średni pomidor,
• 1/2 średniej cebuli czerwonej,
• 1 średnie jabłko,
• 4 średnie sztuki rzodkiewek,
• 1 łyżka soku z cytryny,
• 1 łyżka oleju rzepakowego z czosnkiem i bazylią,
• 2 łyżki świeżego szczypiorku,
• szczypta soli,
• szczypta pieprzu czarnego lub ziołowego.

Sposób przygotowania sałatki z kalarepy:

1. Wszystkie warzywa i owoce dokładnie umyć.
2. Młodą kalarepę obrać i zetrzeć na tarce o grubych oczkach.
3. Cebulę czerwoną obrać i posiekać w piórka.
4. Główki rzodkiewki oddzielić od liści, dokładnie umyć i usunąć ogonki, następnie pokroić w cienkie półplasterki.
5. Wycisnąć sok ze świeżej cytryny.
6. Jabłko opcjonalnie obrać i zetrzeć na tarce o grubych oczkach, następnie skropić sokiem z cytryny oraz dokładnie zamieszać.
7. Pomidora pokroić w ćwiartki.
8. Drobno posiekać szczypiorek.
9. Wszystkie składniki przełożyć do miski, polać olejem rzepakowym z bazylią i czosnkiem, doprawić do smaku solą i pieprzem ziołowym oraz dokładnie wymieszać.