Suchy zębodół – jak wygląda i jak się go leczy?
Barbara Chmielewska

Suchy zębodół – jak wygląda i jak się go leczy?

Suchy zębodół to możliwe powikłanie po ekstrakcji zęba. Przyczyną są zaburzenia w kształtowaniu się skrzepu, który może się nie wytworzyć lub wypaść. Pacjentów interesuje, czy gojenie pustego zębodołu następuje samoistnie, czy też konieczna jest dodatkowa wizyta u specjalisty. Leczenie jest miejscowe. Usuwa się martwe tkanki przy pomocy odpowiednich roztworów.

Co to jest suchy zębodół i jak wygląda?

Suche bolesne zapalenie zębodołu (alveolitis sicca dolorosa) to jedno z najczęstszych powikłań po usunięciu zęba. Określane jest też jako suchy zębodół, pusty zębodół, ból poekstrakcyjny czy zapalenie kości zębodołu. U większości pacjentów proces gojenia zębodołu przebiega bez dolegliwości, jednak u kilku procent w pewnym czasie po zabiegu mogą pojawić się bóle o charakterze neuralgicznym, wskazujące na rozwinięcie się suchego zębodołu. Przyczyną tego powikłania jest zaburzenie procesu powstawania skrzepu w zębodole bądź jego częściowa lub całkowita utrata. Skrzep jest najlepszym opatrunkiem dla kości i chroni ją przed zakażeniem, zatem wszelkie nieprawidłowości z nim związane skutkują powstaniem stanu zapalnego zębodołu.

Suchy zębodół po wyrwaniu zęba – przyczyny, kiedy powstaje?

Suchy zębodół może powstać w trzech mechanizmach:

  • nie wytworzenia się skrzepu,
  • jego dezintegracji,
  • utraty skrzepu z zębodołu.

Problemy z tworzeniem się prawidłowego skrzepu mogą wystąpić w przypadku niektórych chorób ogólnoustrojowych, np. skaz krwotocznych, białaczek, awitaminoz. Z kolei palenie papierosów może zadziałać destrukcyjnie w drugim i trzecim mechanizmie. Nikotyna zaburza proces gojenia zębodołu, a tlenek węgla z dymu upośledza jego ukrwienie. Ponadto w trakcie palenia papierosów powstaje podciśnienie, które może spowodować usunięcie skrzepu z zębodołu. Podobny efekt wywoła spożywanie gorących potraw czy płukanie jamy ustnej bezpośrednio po ekstrakcji.

Poznaj skuteczne sposoby na rzucenie palenia.

Upośledzenie gojenia kości obserwuje się też w przypadku niedożywienia, miażdżycy, nadciśnienia, cukrzycy, podeszłego wieku i zakażeń wirusowych. Nie bez znaczenia jest również czas trwania zabiegu i rozległość rany – im bardziej traumatyczny zabieg, tym większe ryzyko powstania suchego zębodołu. Zapalenie zębodołu powstaje najczęściej w żuchwie (58-90 proc.), po usunięciu zębów trzonowych, najczęściej dolnej ósemki.

Powiązane produkty

Jakie są objawy suchego zębodołu i jak on wygląda?

Suchy zębodół pojawia się nagle, po początkowo bezobjawowym okresie gojenia. W 2–5 dobie, a czasem nawet po tygodniu od usunięcia zęba pacjent zaczyna odczuwać pulsujący, szarpiący ból, niekiedy bardzo silny, zlokalizowany w miejscu usuniętego zęba. Ból ten może promieniować także do okolicy oka, skroni i ucha, a czasem połowy głowy.

Sam zębodół jest pusty lub wypełniony martwiczą tkanką, bolesny przy ucisku. Ściany kostne są obnażone, pokryte mazistym szarożółtym nalotem. Charakterystyczny jest brak objawów ogólnych. Okoliczne tkanki nie są zmienione zapalnie. Pacjent może mieć zaburzone odczuwanie smaku i nieprzyjemny zapach z ust (halitoza). Rzadko występuje szczękościsk.

zdjęcie suchego zębodołu

Jak wygląda suchy zębodół po wyrwaniu zęba? Na zdjęciu otwarty pusty zębodół po ekstrakcji zęba.

Czy suchy zębodół sam się zagoi?

W literaturze istnieje rozbieżność co do definicji suchego zębodołu. Według części autorów powikłanie to ma charakter samoograniczający, zatem jego leczenie ma na celu zmniejszenie dolegliwości bólowych, utrudniających normalne funkcjonowanie pacjenta, i przyspieszenie procesu gojenia. Wytworzenie prawidłowej tkanki pokrywającej ściany zębodołu trwa 7–10 dni, a natężenie bólu bywa bardzo wysokie.

Inni autorzy jako bardziej zaawansowaną klinicznie postać pustego zębodołu wyróżniają także całkowite zapalenie zębodołu, cechujące się znacznie silniejszym bólem i stanem zapalnym okolicznych tkanek miękkich. Towarzyszy mu powiększenie węzłów chłonnych i podwyższona temperatura ciała. W tej postaci konieczne może być zastosowanie doustnej antybiotykoterapii, zatem cel leczenia, rokowanie i możliwe powikłania są inne.

Dowiedz się więcej o przyczynach i sposobach leczenia zapalenia dziąseł.

Prawidłowy zębodół – jak powinien wyglądać?

Bezpośrednio po usunięciu zęba ubytek w kości (zębodół) wypełnia się krwią. Prawidłowy skrzep jest początkowo czerwonobrunatny lub wiśniowy, później zmienia kolor i staje się żółtoszary lub szary.

Skrzep powinien wypełniać zębodół całkowicie, dzięki czemu ochrania odsłoniętą kość i jest źródłem czynników niezbędnych do jej gojenia. W ciągu kilku pierwszych dni ulega on upłynnieniu i przebudowie w tkankę ziarninową. Ta z kolei w procesie gojenia przekształca się w tkankę łączną. Po ok. 2 tygodniach zębodół wypełniony jest obiema rodzajami tkanek oraz tkanką kostną, a po miesiącu prawie w całości tkanką kostną. Ulega ona dalszej przebudowie i mineralizacji przez kolejne kilka, kilkanaście miesięcy.

Suchy zębodół – leczenie

Leczenie miejscowe suchego zębodołu polega na usuwaniu martwych tkanek (resztek skrzepu) z zębodołu poprzez przepłukiwanie go, zwykle raz na dobę, odpowiednimi roztworami.

Nie wykonuje się łyżeczkowania zębodołu, gdyż nasila ono dolegliwości bólowe i utrudnia tworzenie nowego skrzepu. Takie postępowanie kontynuuje się aż do ustąpienia bólu. Do zębodołu można ponadto zakładać leki, które hamują toczący się proces zapalny, działają przeciwbólowo i sprzyjają regeneracji kości. Może to być np. robiona ex tempore pasta aspirynowa, gotowe wkładki i maści. Opatrunek leczniczy na suchy zębodół zastępuje skrzep i ochrania odsłoniętą kość. W przypadku całkowitego zapalenia zębodołu, oprócz leczenia miejscowego, stosuje się sulfonamidy i antybiotyki o szerokim spectrum działania.

Suchy zębodół nieleczony – jakie mogą być powikłania?

Jeśli suchy zębodół, w ślad za częścią autorów, definiujemy jako powikłanie nieinfekcyjne, nie jest ono groźne dla zdrowia. Leczenie miejscowe należy podejmować z powodu silnego bólu, który utrudnia lub uniemożliwia normalne funkcjonowanie pacjenta. Celem leczenia jest zmniejszenie natężenia bólu i skrócenie czasu jego trwania.

Należy jednak pamiętać, że na tle suchego zębodołu, z powodu braku skrzepu działającego ochronnie na kość, może rozwinąć się bakteryjne (ropne) zapalenie zębodołu. Oprócz bólu pojawia się wówczas stan zapalny okolicznych tkanek i objawy ogólne. To powikłanie wymaga zupełnie innego sposobu leczenia ze względu na ryzyko rozprzestrzeniania się zapalenia. Konieczne może być łyżeczkowanie zębodołu, a czasem antybiotykoterapia.

Należy podkreślić, że ból po usunięciu zęba może być spowodowany wieloma przyczynami. Tylko lekarz dentysta po przeprowadzeniu dokładnego wywiadu i zbadaniu pacjenta jest w stanie postawić właściwą diagnozę i wdrożyć odpowiednie postępowanie lecznicze.

Do wystąpienia powikłania predysponowane są osoby z zaburzeniami hormonalnymi, z zaburzeniami krzepliwości krwi, zaburzeniami immunologicznymi, czyli między innymi chorzy na cukrzycę, miażdżycę, nosiciele wirusa HIV. Dodatkowo ryzyko jest wyższe u osób z niedoborami witamin i minerałów.

Co na suchy zębodół – jak przyspieszyć gojenie?

Proces gojenia można przyspieszyć za pomocą dodatkowych metod takich jak np. laseroterapia. Laser biostymulujący skutecznie obniża odczuwanie bólu (działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne) już po pierwszym zabiegu i znacząco przyspiesza gojenie zębodołu poprzez m.in. zwiększenie proliferacji komórek i syntezy kolagenu.

Kolejny sposób na suchy zębodół to ozonoterapia. Ozon obniża aktywność bakterii i poprawia metabolizm tkanek poprzez zwiększenie ich natlenowania.

Lekarze zalecają także magnetolaseroterapię. Jest to połączenie pola magnetycznego z promieniowaniem laserowym i zapewnia działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe oraz przyspiesza gojenie rany. Pacjenci zaczynają szybko odczuwać zmniejszenie natężenia bólu.

  1. Dominiak M, Gedrange T, Zapała J: Podstawy chirurgii stomatologicznej, Wrocław 2013.
  2. Kaczmarzyk T: Poekstrakcyjne zapalenie zębodołu, Medycyna Praktyczna 2012.
  3. Rahnama M, Puławska M, Jakiel J, Szczerba J: Zapalenie zębodołu jako powikłanie po usunięciu zęba, Magazyn Stomatologiczny, 7-8, 2013.
  4. Janas A, Grzesiak-Janas G, Sikorska I: Własne obserwacje w leczeniu suchego zębodołu lekiem izopatycznym Nokatehl D5, Dent. Med. Probl. 2005.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

  • Refundacja dla cukrzyków – zasady refundacji w diabetologii

    Od stycznia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia wprowadzające w życie zmiany w refundacji wyrobów medycznych przeznaczonych dla pacjentów chorujących na cukrzycę. Wyjaśniamy zasady odpłatności systemów do ciągłego monitorowania glikemii, pomp insulinowych, pojemników na insulinę oraz zestawów infuzyjnych.

  • Zespół słabości (kruchości) to nie zwykłe starzenie. Objawy, diagnoza, leczenie

    Proces starzenia jest nieodłącznym elementem życia każdego człowieka i ma znaczący wpływ zarówno na fizyczne, jak i psychiczne funkcjonowanie seniorów. Wśród zachodzących zmian wymienić można między innymi pogorszenie pracy poszczególnych narządów, podatność na choroby, zaburzenia poznawcze czy zespół kruchości. Ten ostatni jest zagadnieniem szczególnie badanym przez geriatrów – szacuje się, że w populacji polskiej dotyka on około 7% seniorów, wśród których ponad 50% to osoby po 80. roku życia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij