Strzykawka z surowicą
Paulina Kłos-Wojtczak

Surowica – czym jest? Zastosowanie

Surowica to część osocza krwi, która wykorzystywana jest do neutralizacji toksyn np. po ukąszeniu żmii. Obecnie jej zastosowanie w medycynie jest tematem wielu badań klinicznych. Kiedy się ją podaje? Jakie ma znaczenie w weterynarii?

Jednym z elementów osocza krwi jest surowica, którą uzyskuje się na drodze odwirowania skrzepłej krwi (krew pobiera się do probówek bez antykoagulantu). Uzyskany płyn ma kolor słomkowy i może być następnie wykorzystywany do ratowania życia pacjenta w sytuacjach nagłych lub wtedy, gdy postęp danej choroby jest już bardzo zaawansowany. Co to jest surowica? Czym różni się od krwi i co znajduje się w jej składzie?

Co to jest surowica?

Surowica stanowi część osocza krwi pozbawionego czynników krzepnięcia i fibrynogenu, czyli kluczowego białka niezbędnego do powstania skrzepu krwi. W prostych słowach – surowica nie jest zdolna do krzepnięcia. Co zawiera w swoim składzie? To koktajl składający się w 90% z wody, a także 7% białek (albumin i globulin). Pozostałe 3% stanowią sole mineralne i różnego rodzaju związki organiczne i nieorganiczne.

Co zatem stanowi o wyjątkowości surowicy? Największym jej bogactwem są przeciwciała, m.in. skierowane również przeciwko grupom krwi  anty-A i anty-B. Innymi przeciwciałami surowicy są gamma-globuliny, które są niezbędne w walce z niektórymi infekcjami.

Warto także wspomnieć o albuminach i globulinach, ponieważ ich działanie jest bardzo różnorodne. Przede wszystkim zapewniają prawidłowe pH krwi, regulują ciśnienie osmotyczne w naczyniach krwionośnych, jak również pomagają w transporcie kluczowych dla organizmu substancji, w tym hormonów, witamin, jonów i kwasów tłuszczowych.

Kiedy podaje się surowicę?

Ze względu na swój skład surowica ma działanie lecznicze. Co więcej, w krytycznych sytuacjach może uratować nawet życie człowieka. Kiedy podaje się surowicę? Jest ona aplikowana przede wszystkim w przypadku ciężkich zatruć i zakażeń. Jej zadaniem jest neutralizowanie toksyn, bakterii i wirusów, które powodują w organizmie szereg objawów chorobotwórczych.

Surowica może być pozyskiwana w warunkach laboratoryjnych lub otrzymywana ze zwierząt. Warunkiem jest jednak to, aby organizm, który jest dawcą surowicy, przeszedł już przez określoną jednostkę chorobową, a tym samym nabył odporność, co będzie powodowało obecność przeciwciał w jego osoczu. Niestety liczba chorób, na którą można podać surowicę, jest ograniczona.

Przypadki, w których należy podać surowicę, to:

Wiele osób myli surowicę ze szczepionką. Jaka jest między nimi różnica? W przypadku surowicy do organizmu podaje się już gotowe przeciwciała, które szybko rozpoznają antygeny i tym samym neutralizują wrogi patogen. Szczepionka zawiera w swoim składzie fragmenty drobnoustrojów (inaktywowanych lub atenuowanych), które zmuszają organizm do wytworzenia własnej odporności. Taka odpowiedź układu immunologicznego zostaje „zapamiętana” przez komórki i przy kolejnym kontakcie z patogenem mechanizm obronny zostanie uruchomiony w sposób natychmiastowy.

Powiązane produkty

Podanie surowicy na jad żmii

Surowica na jad żmij, czyli antytoksyna, stosowana jest w przypadku ukąszenia przez żmiję zygzakowatą europejską. Jest to zawsze sytuacja, która wymaga natychmiastowej interwencji medycznej, a pierwszym krokiem powinno być wezwanie karetki pogotowia lub udanie się na najbliższy SOR. U niektórych osób ukąszenie przez węża może powodować silne reakcje alergiczne, a w skrajnych przypadkach nawet zgon. Surowica na jad żmij powinna być podana tak szybko, jak to jest możliwe.

Typowymi objawami ukąszenia przez żmiję zygzakowatą są:

  • silny obrzęk w miejscu ukąszenia,
  • powiększenie lokalnych węzłów chłonnych,
  • uczucie mrowienia/pieczenia/swędzenia skóry,
  • ślad na skórze po zębach jadowych,
  • zasinienie wokół miejsca ukąszenia.
Niepokój powinny wzbudzić takie objawy, jak m.in. bóle brzucha, gorączka, senność, dezorientacja, przyspieszony oddech, zwiększone pragnienie i wzmożona potliwość.

Surowica dla psa – kiedy podaje się surowicę zwierzętom?

Surowica znalazła również zastosowanie w weterynarii. Substancję tę najczęściej podaje się psom i kotom w przypadku parwowirozy. To groźna choroba dotykająca przede wszystkim bardzo młode osobniki.

Mimo powszechnego obowiązku szczepień na parwowirozę wielu właścicieli czworonogów omija ten krok, co może skończyć się dla zwierzęcia tragicznie.

Wyniki najnowszych badań wykazały, że surowica i osocze bogatopłytkowe mogą być pomocne w leczeniu schorzeń rogówki u psów i kotów. Ma to szczególne znaczenie w leczeniu zmian powierzchniowych.

  1. Czym się różni szczepionka od surowicy?, gov.pl [online] https://www.gov.pl/web/nck/czym-sie-rozni-szczepionka-od-surowicy [dostęp 25.08.2022].
  2. N. A. Campbell i wsp., Biologia Campbella, Dom wydawniczy REBIS, Poznań 2008.
  3. V. Głażewska i P. Stefanowicz, Preparaty zawierające osocze, osocze bogatopłytkowe oraz surowicę w leczeniu owrzodzeń rogówki, magwet.pl [online] https://magwet.pl/35426,preparaty-zawierajace-osocze-osocze-bogatoplytkowe-oraz-surowice-w-leczeniu-owrzodzen-rogowki [dostęp 25.08.2022].
  4. E. Lachert, J. Antoniewicz-Papis i R. Pogłód, Nowe spojrzenie na zastosowanie składników krwi, „Journal of Transfusion Medicine”, nr 3(5) 2012.
  5. A. Rutkowska, Antytoksyna jadu żmii, baza.lekow.com.pl [online] https://baza-lekow.com.pl/antytoksyna-jadu-zmij-lek-ulotka-chpl-opinie-dawkowanie/ [dostęp 25.08.2022].

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Lukrecja – co to za roślina? Właściwości, działanie, przeciwwskazania

    Któż z nas chociaż jeden raz w życiu nie zetknął się z niezwykłymi, czarnymi cukierkami o ślimakowatym kształcie? Ponoć albo się je kocha, albo nienawidzi. Charakterystyczny kolor i smak słodycze te zawdzięczają zawartości ekstraktu z lukrecji – rośliny, nad której bogactwem zastosowań warto się pochylić. Czym zatem jest lukrecja, jakie ma właściwości i jaki może mieć wpływ na nasze zdrowie?

  • Co to jest colostrum bovinum (siara bydlęca)? Colostrum na odporność – dla dzieci i dorosłych

    Colostrum, inaczej siara, to naturalne bogactwo związków wspomagających nie tylko odporność, ale również wpływających pozytywnie na poziom żelaza. Ostatnio zyskuje na popularności względem tradycyjnych środków na odporność, mogą ją przyjmować także niemowlęta i dzieci. Rodzaje siary są różne – od bydlęcej, przez owczą, po kozią. Kiedy warto zastosować colostrum? Jakie preparaty znajdziemy na aptecznej półce?

  • Tran – właściwości. Czy tran wpływa na odporność?

    https://www.doz.pl/czytelnia/a15962-Omega-3__wlasciwosci_zrodla_zapotrzebowanie_na_kwasy_tluszczowe_omega-3Tran to olej otrzymywany z dorsza atlantyckiego lub innych ryb dorszowatych (olej z wątroby rekina nie jest tranem, ma bowiem inny skład i inne właściwości). Tran zawiera witaminę D i A, a także kwasy omega-3 (DHA i EPA), które mają korzystny wpływ na układ odpornościowy, nerwowy oraz krwionośny. Kiedy stosować olej z wątroby dorsza? Jak wybrać najlepszy tran dla dziecka i dla osoby dorosłej?

  • Domowe sposoby na wzmocnienie odporności – jak w prosty sposób wzmocnić organizm?

    Stosowanie domowych sposobów na odporność może okazać się bardzo dobrym rozwiązaniem, które z jednej strony pomoże w uniknięciu rozwoju infekcji, a z drugiej wspomoże terapię lekami, poprzez pobudzenie układu immunologicznego. W poprawie kondycji układu odporności istotne jest przestrzeganie kilku zasad, zaczynając od codziennego obowiązku zjedzenia pożywnego śniadania, kończąc na suplementacji żelaza i kwasów omega-3, których być może w pełni nie dostarczamy wraz z posiłkami. Dbając o naszą odporność niezmiernie istotne jest dbanie o nasz układ pokarmowy. Jakie suplementy przyjmować, czego unikać, a nad czym popracować w trosce o odporności? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Suplementy i witaminy na odporność – jak uniknąć infekcji?

    Suplementy na odporność stały się bardzo popularne szczególnie w okresie pandemii COVID-19. Sięgamy po nie równie często w okresie zmieniających się pór roku, licząc, że pomogą nam uniknąć infekcji bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych. Preparaty na odporność mają przede wszystkim stymulować układ immunologiczny tak, aby ten szybciej i mocniej odpowiadał na atakujące go patogeny chorobotwórcze. Jak wybrać najlepsze suplementy zwiększające odporność, jak je dawkować i czy można je zażywać będąc w ciąży?

  • Dlaczego profilaktyczne picie płynu Lugola jest niebezpieczne dla zdrowia?

    W ostatnich dniach bardzo wzrosło zainteresowanie płynem Lugola. Niektórzy próbują stosować go profilaktycznie, a nie z powodu wyraźnych wskazań zdrowotnych. Wprawdzie płyn Lugola wykazuje działanie antyseptyczne, a znajdujący się w nim jod wpływa korzystnie na pracę tarczycy, ale zażywanie go na „własną rękę” może mieć bardzo negatywne, a wręcz tragiczne w skutkach konsekwencje. Dlaczego nie powinniśmy stosować płynu Lugola bez wyraźnych wskazań lekarskich i czym jest trądzik jodowy? 

  • Co to jest cholekalcyferol – czyli jak powstaje witamina D w kapsułkach?

    Cholekalcyferol jest formą witaminy D3, która jest niezbędna do utrzymania zdrowego układu kostnego i zdrowia skóry. Może być syntetyzowana przez skórę pod wpływem promieni UVB lub przyjmowana w formie suplementów diety. Ułatwia wchłanianie wapnia i fosforu, umożliwiając m.in. prawidłowy rozwój kości i zębów.

  • Jad pszczeli – jakie ma właściwości lecznicze?

    Jad wytwarzany przez pszczoły miodne (Apis mellifera) to bezwonna, bezbarwna, gorzka ciecz, zawierająca mieszaninę różnych aktywnych substancji, takich jak peptydy, białka o właściwościach enzymatycznych czy biogenne aminy. Mimo że jest toksyną, która może prowadzić do wystąpienia reakcji alergicznej, to posiada także liczne właściwości prozdrowotne. Jakie są wyniki badań dotyczących jadu pszczelego?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij