Odkryto sieć neuronową wspierającą elastyczne uczenie się i pamięć
Arkadiusz Dąbek

Odkryto sieć neuronową wspierającą elastyczne uczenie się i pamięć

W świetle najnowszego badania dokonano odkrycia sieci neuronowej, która prawdopodobnie wspiera elastyczne uczenie się oraz pamięć. Ponadto specyficzny region mózgu może być upośledzony u osób z uzależnieniami lub innymi zaburzeniami neuropsychiatrycznymi.

Kto ma dobrą pamięć? Niekorzystny wpływ zaburzeń i uzależnień

Istnieje coś takiego jak wymienność zachowań (elastyczność behawioralna) – inaczej mówiąc – zwyczajna zdolność do odchodzenia od rutyny. Człowiek potrzebuje tego, gdy ma ustalić nowe wzorce postępowania. Problem bywa widoczny, kiedy ludzie zostają zmuszeni do dostosowania się do nieoczekiwanych i nagłych zdarzeń. Na przykład: zmiana ruchu drogowego przez remonty, wypadek podczas jazdy, a także bardziej prozaiczne sprawy, jak brak płatności kartą czy zmiany pogodowe.

W celu zaadaptowania swojego zachowania do nieprzewidywalnych wydarzeń trzeba programować i następnie odzyskiwać wspomnienia związane z mechanizmem psychologicznym (uzyskiwaniem tzw. nagrody). Działania te wydobywają informacje pomocne w podejmowaniu obecnych lub przyszłych wyborów. Jest to skomplikowany proces umysłowy, który pobudza integrację różnych zdolności poznawczych wspieranych przez różne regiony mózgu.

Dotychczasowe studia tego zagadnienia dowiodły, że pacjenci z różnymi zaburzeniami neuropsychiatrycznymi i cierpiący na jakieś uzależnienie zwykle cechują się niewielką elastycznością behawioralną. To z kolei negatywnie wpływa na jakość ich życia, gdyż utrudnia radzenie sobie z wyzwaniami codzienności.

Elastyczność behawioralna a kora oczodołowo-czołowa

Jedno z ostatnich badań wzięło sobie za cel pogłębienie wiedzy o neuronalnych podstawach elastyczności behawioralnej. Publikacja ukazała się na łamach „Nature Neuroscience”. Eksperci zaobserwowali pewną sieć obszarów mózgu mogących koordynować proces uczenia się, jak również zasoby pamięci. Ten sam mechanizm może być uszkodzony w przypadku osób z uzależnieniami lub zaburzeniami neuropsychiatrycznymi.

Naukowcy przyjrzeli się w szczególności korze oczodołowo-czołowej (OFC). To obszar mózgu kojarzony z dekodowania informacji i reprezentowania pewnych bodźców czuciowych związanych z wspomnianym mechanizmem nagrody. Przyjęło się myśleć, że OFC bierze udział w procesie uczenia się za pomocą metody kar i nagród za określone zachowania.

Z relacji naukowców dowiedzieliśmy się, że OFC wspiera zachowania ukierunkowane na osiąganie określonego celu. Niemniej skoordynowane obwody neuronalne (wspomniana sieć) oraz mechanizmy komórkowe pozostają nieuchwytne, a to dzięki nim połączenia OFC podtrzymują elastyczne uczenie się i zasoby pamięci.

Powiązane produkty

Trzy obszary mózgu

W celu znalezienia obwodów OFC specjaliści przeprowadzili doświadczenia na myszach. Poddali ocenie zdolność adaptacji myszy, gdy te nieoczekiwanie napotkały brak nagrody za określone działania (uprzednio oczywiście nagradzane).

Uczeni podglądali postawy myszy w trakcie trwania całego eksperymentu. Zebrali pomiary pozwalające określić, które sieci mózgowe leżą u podstaw zachowań zwierząt. Wyniki tych studiów niosą nowe informacje o sieci mózgowej, która obejmuje trzy obszary mózgu i może być zaangażowana w elastyczność behawioralną. Mowa mianowicie o podstawno-bocznym ciele migdałowatym (BLA), wspomnianym już OFC i prążkowiu grzbietowo-przyśrodkowym (DMS).

Ostatnie prace naukowców dostarczają zatem nowych informacji na temat tego, jak elastyczność behawioralna jest umożliwiana przez mózg ssaków. W świetle nowych ustaleń wykazano, że procesy uczenia się oraz korzystania z zasobów pamięci mogą być wynikiem określonych interakcji między BLA, OFC i DMS.

Obserwacje te mogą wkrótce otworzyć ścieżkę dla kolejnych studiów, pogłębiających wiedzę o nakreślonej sieci mózgowej i o tym, jak może ona wspierać adaptację i odzyskiwanie pamięci. Możliwe, że pomoże to w opracowaniu nowych strategii leczenia w przyszłości. Na przykład osoby uzależnione będą mogły znaleźć sposób na wypracowanie strategii zachowań wobec lęków oraz innych wyniszczających stanów neuropsychiatrycznych.

  1. D.C. Li i inni, A molecularly integrated amygdalo-fronto-striatal network coordinates flexible learning and memory, „Nature Neuroscience”, (2022).
  2. Study identifies a neural network supporting flexible learning and memory, „medicalxpress.com” [online], medicalxpress.com/news/2022-10-neural-network-flexible-memory.html [dostęp:] 06.10.2022.

 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Gwałtowny wzrost zachorowań na grypę w Polsce. Dlaczego obecny sezon jest cięższy niż poprzedni?

    Sezon grypowy 2025/2026 w Polsce nie zwalnia tempa. Najnowsze dane epidemiologiczne wskazują, że liczba zgłaszanych zachorowań na grypę jest istotnie wyższa niż w analogicznym okresie poprzedniego sezonu. Eksperci podkreślają, że choć taki scenariusz był prognozowany, obecna dynamika zachorowań potwierdza, że mamy do czynienia z jednym z bardziej wymagających sezonów ostatnich lat.

  • „Ukryte” bakterie jelitowe odpowiadają za zdrowie? Przełomowe badanie może zmienić podejście do probiotykoterapii

    Przełomowe badanie międzynarodowego zespołu naukowego pokazuje, że w ludzkich jelitach funkcjonuje ogromna, dotąd niedostatecznie poznana grupa mikroorganizmów, która może mieć kluczowe znaczenie dla zdrowia. Tak zwane „ukryte” bakterie jelitowe – w szczególności linia CAG-170 – występują w znacznie większej liczbie u osób bez chorób przewlekłych. Odkrycie to sugeruje, że bakterie te mogą stanowić zarówno marker zdrowego mikrobiomu, jak i potencjalny cel przyszłych terapii probiotycznych.

  • Nowe obostrzenia w związku z wycofanym mlekiem dla niemowląt. UE zaostrza kontrole

    Główny Inspektorat Sanitarny poinformował o obowiązujących od 26 lutego 2026 r. nowych, zaostrzonych wymogach importowych dla oleju z kwasem arachidonowym pochodzącego z Chin. Zmiany wynikają z nowego rozporządzenia Komisji Europejskiej modyfikującego zasady kontroli granicznych tego surowca, który jest stosowany m.in. w produkcji preparatów żywieniowych. Nowe wymogi są związane z wcześniejszym stwierdzeniem obecności toksyny cereulidyny w preparatach do początkowego żywienia niemowląt.

  • Dieta niskowęglowodanowa czy niskotłuszczowa – która lepiej chroni serce? Wyniki 30-letnich badań zaskakują

    Od lat w dyskusji na temat zaleceń żywieniowych pojawia się pytanie, czy dla zdrowia serca korzystniejsze jest ograniczanie tłuszczu czy węglowodanów. Nowe wyniki 30-letnich badań sugerują, że ta sporna kwestia nie jest jednoznaczna, a podział diety bazujący tylko na makroskładnikach jest zbyt dużym uproszczeniem. Co więc decyduje o ryzyku chorób sercowo-naczyniowych w największym stopniu? Jakie cechy diety mają kluczowe znaczenie?

  • Szczepionka na HPV chroni przed rakiem nawet po 18 latach od podania. Nowe badania

    Największe dotychczas badanie populacyjne, opublikowane na łamach „The BMJ”, wskazuje, że szczepienie przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) zapewnia trwałą ochronę przed inwazyjnym rakiem szyjki macicy przez co najmniej 18 lat, bez oznak spadku skuteczności. To istotne odkrycie potwierdza rolę szczepień w strategiach eliminacji raka szyjki macicy jako ważnego problemu zdrowia publicznego.

  • Pierwsza szczepionka na COVID-19 i grypę dla osób 50+ z rekomendacją Europejskiej Agencji Leków

    Europejska Agencja Leków (EMA) zarekomendowała dopuszczenie do obrotu pierwszej szczepionki skojarzonej, która w jednej dawce zapewnia ochronę zarówno przed COVID-19, jak i grypą sezonową u osób w wieku 50 lat i starszych. To pierwsze tego typu rozwiązanie w strategii profilaktyki chorób zakaźnych układu oddechowego, które może uprościć programy szczepień i wpłynąć na organizację sezonowych kampanii szczepień w populacji najbardziej narażonej na ciężki przebieg tych infekcji.

  • Wczesne rozpoczęcie menopauzalnej terapii hormonalnej może zmniejszać ryzyko osteoporozy

    Rozpoczęcie menopauzalnej terapii hormonalnej (MHT) wkrótce po wystąpieniu menopauzy może wiązać się z niższym ryzykiem osteoporozy i złamań w późniejszym wieku. Wyniki dużej analizy obejmującej ponad 137 tys. kobiet sugerują, że moment rozpoczęcia terapii, czyli tzw. „okno korzyści”, może mieć istotne znaczenie dla zdrowia kości.

  • Nowa lista leków refundowanych od 1 kwietnia. Jakie terapie obejmie?

    Od 1 kwietnia 2026 r. zacznie obowiązywać nowa lista leków refundowanych ogłoszona przez Ministra Zdrowia. Wprowadza ona kolejne terapie – przede wszystkim w onkologii – a także rozszerza dostęp do leczenia chorób rzadkich i niektórych chorób przewlekłych. Zmiany obejmują zarówno nowe programy lekowe, jak i kontynuację refundacji części dotychczas stosowanych terapii.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl