Wyrywanie włosów – z czego wynika trichotillomania?

Chorobliwe wyrywanie włosów zyskało w psychiatrii miano „tritchotillomanii". Choć wiele osób może lekceważyć tego typu objawy, traktując je jako przejaw nerwowości, czy skutek stresującego trybu życia, to jednak nasilające się zachowania tego typu mogą wskazywać na pewne problemy.

Tritchotillomania to zaburzenie psychiczne o specyficznym przebiegu. Jest to bowiem choroba polegająca na wyrywaniu włosów. Chory cierpiący na trichotillomanię wyrywa własne włosy z cebulkami. Szacuje się, że ok. 1 proc. populacji cierpi na trichotillomanię. Jakie są przyczyny wyrywania włosów? Jak sobie radzić z trichotillomanią?

Co to jest trichotillomania?

Trichotillomania (TTM) to zaburzenie psychiatryczne, które polega na niekontrolowanym wyrywaniu włosów. Zarówno ICD-10, jak i DSM-5 umieszcza trichotillomanię wśród zaburzeń kontroli impulsów.  Zgodnie z klasyfikacją ICD-10 definicja trichotillomanii mówi, że jest to zaburzenie charakteryzujące się wyraźną utratą włosów spowodowaną niemożnością powstrzymania się od ich wyrywania. Zakłada się, że chory odczuwa przymus wyrwania włosów. Z kolei po ich wyrwaniu odczuwa ulgę, satysfakcję i krótkotrwałą przyjemność.

Wyrywanie włosów w przebiegu trichotillomanii zazwyczaj dotyczy owłosionej skóry głowy, niemniej jednak pacjenci wyrywają również włosy z rzęs, brwi, nóg, szyi, okolic łonowych, czy okolic okołoodbytniczych.

Wyróżniane są dwie odmiany kliniczne trichotillomani. W pierwszej odmianie chory skupia uwagę na wyrywaniu włosów i robi to w celu redukcji narastającego w ciele napięcia. W drugim przypadku chory wyrywa sobie włosy w trakcie innych czynności, np. oglądając telewizję. Wówczas czynność ta staje się niejako automatyczna i odruchowa.

Jakie są objawy trichotillomanii?

Wśród objawów towarzyszących wyrywaniu włosów z cebulkami wymienia się m.in.:

• wycofywanie się z życia społecznego,
• nieprzyznawanie się do wyrywania włosów,
• niska samoocena,
• wstyd i zażenowanie,
• widoczne objawy wypadania włosów, przerzedzenia lub wyłysienia,
• rytuały przy użyciu włosów: gryzienie, rzucie, czy połykanie,
• krótkotrwała ulga po wyrwaniu włosów.

Wyrywanie włosów z głowy przez dziecko z kolei ma zazwyczaj łagodny przebieg i towarzyszą mu symptomy, takie jak moczenie nocne, zachowania regresywne czy koszmary senne.

O czym świadczy wyrywanie włosów? Z czego wynika?

Jakie są przyczyny trichotillomanii? Wśród głównych przyczyn choroby wyrywania włosów wymienia się czynniki środowiskowe i genetyczne. Czy w związku z tym, można stwierdzić, że trichotillomania jest dziedziczna? Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna, niemniej jednak zgodnie z badaniami w 38 proc. jest ona równolegle diagnozowana u bliźniąt jednojajowych, dlatego można przypuszczać, że trichotillomania jest chorobą dziedziczną.

W przebiegu trichotillomanii wskazuje się także na mechanizm regulacji emocji. Wyrywanie włosów ma bowiem za zadanie uwolnić napięcie w ciele i rozładować stres. Wobec tego zaburzenie to często porównywane jest z zaburzeniami obsesyjno-kompulsywnymi.

Ponadto trichotillomania może również współwystępować w przebiegu innych zaburzeń lub problemów zdrowotnych: depresji, nerwicy, czy zespołu Tourette’a. U części chorych z trichotillomanią obserwuje się także trichofabię, która polega na przymusowym i niekontrolowanym impulsie zjadania swoich włosów, co może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.

Natomiast konkretnej przyczyny nerwowego wyrywania włosów u dzieci do tej pory nie stwierdzono. Podobnie, jak u osób dorosłych znaczenie mogą mieć tu czynniki genetyczne, trudne sytuacje, np. separacja od rodzica, czy też chęć zwrócenia na siebie uwagi bliskich osób.

Jak wyleczyć się z wyrywania włosów?

Jak poradzić sobie z wyrywaniem włosów? To jak będzie wyglądać leczenie trichotillomanii w znacznej mierze zależy od nasilenia objawów oraz wieku osoby chorej. W większości przypadków zaleca się psychoterapię poznawczo-behawioralną, która skupia się m.in. na technikach kontroli impulsów, terapii odwracania nawyków, technikach relaksacyjnych i technikach uważności.

W niektórych przypadkach, aby wyleczyć się z trichotillomanii, konieczne okazuje się wdrożenie leczenia farmakologicznego. Jakie leki stosuje się w leczeniu trichotillomanii? Terapia farmakologiczna polega na przyjmowaniu leków z grupy SSRI, czyli leków antydepresyjnych.

Trichotillomania a odrastanie włosów

Wiele osób zastanawia się, czy wyrywanie włosów je osłabia. Wszystko zależy od tego, czy w toku wyrywania włosów uszkodzone zostały mieszki włosowe. Jeżeli doszło do ich poważnego uszkodzenia, włosy zostaną nie tylko uszkodzone, ale i ich odrośnięcie może okazać się niemożliwe. Właśnie dlatego osobom cierpiącym na trichotillomanię zaleca się wizytę u dermatologa i/lub trychologa, który oceni kondycję mieszków włosów i zaproponuje plan wzmocnienia włosów oraz ich cebulek.