Uśmiech dziecka - potencjalne miejsce rozwoju zębiaka
Barbara Chmielewska

Zębiak – co to jest, jakie są przyczyny, objawy, leczenie

Wśród łagodnych zmian jamy ustnej, jakie mogą dotknąć dzieci, nastolatków, a także młode osoby wymienić należy zębiaka. Choroba ta długo pozostaje w ukryciu i nie daje żadnych objawów, a jej wykrycie często jest przypadkowe. Warto wiedzieć, w jaki sposób najskuteczniej leczyć zębiaka oraz jakie mogą być jego powikłania.  

Zębiak (odontoma) to nowotworopodobny guz zębopochodny o nieznanej etiopatogenezie. Przez niektórych klasyfikowany jest jako wada rozwojowa, mogąca mieć związek z uwarunkowaniami genetycznymi, urazem lub  infekcją. Stanowi zmianę łagodną. Zębiaki najczęściej wykrywane są w dwóch pierwszych dekadach życia.

Jak powstają zębiaki?

Zębiaki powstają z tkanek, z których formowane są zawiązki zębowe. Występują rzadko i mogą wykazywać różny stopień zróżnicowania tkankowego  od miękkich struktur do twardych, przypominających karłowate zęby z wyłącznie koronami lub koronami i korzeniami. Zbudowane są różnych tkanek zęba: szkliwa, zębiny, cementu i miazgi.

Zębiaki – jakie dają objawy?

Zębiaki rosną w kości (odnotowywano również występowanie zębiaków w tkankach miękkich) powiększając się powoli i nie dając zwykle żadnych objawów. Dopiero w okresie wyrzynania pierwszych zębów stałych oraz ósemek ich rozwój przyspiesza. Wzrost kończy się wraz z zakończeniem fizjologicznego rozwoju uzębienia.

Zębiaki najczęściej wykrywane są przypadkowo, najczęściej podczas diagnostyki radiologicznej (zdjęcia zębowe, pantomogram, CBCT) wykonywanej z powodu zatrzymania zęba (w jamie ustnej może być widoczny przetrwały ząb mleczny) lub przygotowania do leczenia wad zgryzu.

W bardzo rzadkich przypadkach może dojść do wyrzynania się zębiaka, np. na skutek ucisku przez płytę ruchomego aparatu ortodontycznego.

Polecane dla Ciebie

Jakie są rodzaje zębiaków?

Wyróżnia się cztery odmiany zębiaków:
-    włókniakozębiak szkliwiakowaty
-    zębiakoszkliwiak
-    zębiak mieszany
-    zębiak złożony

Histopatologicznie wyróżniamy dwa rodzaje zębiaków: zębiaki zestawne i zębiaki złożone. Analiza ok. 3 tys. przypadków pokazuje, że do pierwszej grupy zalicza się ok. 61 proc. przypadków, do drugiej ok. 37%. Pozostałe zębiaki określono jako nieklasyfikowane do żadnej z grup.

Zębiaki zestawne zawierają tkanki zęba  zębinę, cement, szkliwo i miazgę, które ułożone są bezładnie, w zaburzony sposób. Najczęściej manifestują się jako guz szczęki.

Zębiaki złożone zbudowane są z licznych struktur przypominających małe zęby (odontoidy). Ich liczba waha się od kilku do kilkudziesięciu, a wielkość od 5 mm do 30 mm. Zębiak zestawny może osiągać wielkość kilku centymetrów. Najczęściej spotyka się je w bocznych odcinkach żuchwy i przednim odcinku szczęki.

Jakie mogą być powikłania zębiaków?

Zębiaki mogą powodować m.in.:

  • retencję (zatrzymanie) zębów stałych w kości  zębiaki są często zlokalizowane w sąsiedztwie zatrzymanego zęba. Za ząb zatrzymany uznaje się taki, który jest prawidłowo wykształcony i nie pojawił się w łuku w odpowiednim, fizjologicznym czasie.
  • zaburzenia w wyrzynaniu zębów stałych
  • zaburzenia położenia zębów stałych w łuku zębowym (wady zgryzu)
  • przemieszczanie się zębów
  • zniekształcenia wyrostka zębodołowego szczęki i części zębodołowej żuchwy (np. w postaci wyczuwalnego wygórowania, guzka)
  • bóle neuralgiczne w przypadku guza większych rozmiarów
  • torbiele zawiązkowe
  • obrzęki

Jak się leczy zębiaki?

Zębiaki leczy się chirurgicznie poprzez radykalne usunięcie guza. Konieczne jest ono ze względu na zapobieganie wznowom oraz złośliwej transformacji zmiany. W przypadku doszczętnego usunięcia rokowanie jest dobre.

Wyłuszczona zmiana odsyłana jest do badania histopatologicznego. Zabieg chirurgiczny może być też poprzedzony pobraniem wycinka próbnego, który najpierw ocenia się histopatologiczne. Bowiem zębiaka należy różnicować m.in. z nowotworem szczęki i żuchwy.

Zębiaki najlepiej usuwać przed okresem ich intensywnego wzrostu, czyli przed okresem fizjologicznego wyrzynania się zębów stałych. Pozwala to zapobiec potencjalnym powikłaniom, które mogą generować w późniejszym czasie.

W przypadku gdy zębiak spowoduje powstanie zaburzeń w obrębie jamy ustnej, np. retencji zęba, czy powstania wady zgryzu, kolejnym krokiem może być leczenie ortodontyczne. Będzie ono miało na celu wprowadzenie zatrzymanego zęba do łuku zębowego bądź wyleczenie powstałej wady.

Czasami guz może obejmować swoim zasięgiem wierzchołek korzenia zęba stałego i doprowadzić do konieczności leczenia endodontyczncgo (leczenia kanałowego) zęba czy resekcji wierzchołka korzenia. Po leczeniu chirurgicznym może zatem istnieć konieczność podjęcia kolejnego etapu leczenia stomatologicznego.

  1. A. Janas, G. Grzesiak-Janas, Zębiaki złożone. Dent. Med. Probl." 2005, 42
  2. M. Osiak, D. Szubińska-Lelonkiewicz, Progresja zębiaka żuchwy-opis przypadku, Stomatologia po Dyplomie", 2018, 07
  3. P. Stępień, P. Nieckuła, A. Wojtowicz, Odontoma - Odontogenic tumour - Case Description and Literature Review. Dent. Med. Probl." 2010, 47
  4. A. Tuczyńska, D. Bartosik, Y. Abu-Fillat, A. Sołtysik, T. Matthews-Brzozowska, Zębiak zestawny umiejscowiony w żuchwie-opis przypadku i przegląd piśmiennictwa, Developmental Period Medicine" 2015, XIX

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Choroba Gravesa-Basedova – objawy, rozpoznanie, leczenie

    Do tej pory nie udało się ustalić etiopatogenezy choroby Gravesa-Basedova, wiadomo jedynie, że jest chorobą autoimmunologiczną. Występuje zdecydowanie częściej u kobiet (około 10 razy częściej), co z kolei może sugerować wpływ estrogenów na rozwój schorzenia. Ponadto zaobserwowano, że choroba częściej rozwija się po silnych sytuacjach stresowych.

  • Owrzodzenie języka – przyczyny, objawy, leczenie

    Owrzodzenia języka to niewielkie i płytkie ubytki błony śluzowej, które przez odsłonięcie zakończeń powodują ból. Dolegliwość ta powoduje dyskomfort w trakcie mówienia lub jedzenia i jest związana zarówno z mniej poważnymi przyczynami (nieodpowiednia higiena), jak i przewlekłymi stanami chorobowymi (zapalne choroby jelit). Jak wyglądają owrzodzenia języka, co je powoduje oraz jak je leczyć?

  • Zwłóknienie wątroby – przyczyny, stopnie, badania, leczenie

    Zwłóknienie wątroby to proces, który spowodowany jest przewlekłym działaniem czynników uszkadzających – od leków, przez choroby wirusowe, aż po alkohol. Ma on związek z naprawczymi funkcjami komórek wątroby, których równowaga zostaje zaburzona. W początkowej fazie jest procesem odwracalnym, jednak przy znacznym uszkodzeniu dochodzi do przewlekłej choroby, jaką jest marskość wątroby. Co to jest zwłóknienie wątroby? Jakie ma objawy?

  • Żółte paznokcie – co mogą oznaczać? Co na nie stosować?

    Czy żółte paznokcie oznaczają jedynie grzybicę? W poniższym artykule przybliżamy najczęstsze przyczyny żółknięcia paznokci oraz metody ich leczenia.

  • Enterowirusy – czym się charakteryzują i jakie wywołują choroby?

    Enterowirusy to grupa wirusów odpowiedzialnych za wiele chorób zakaźnych, wywołują m.in. bostonkę, polio i żółtaczkę pokarmową. Choroby wywołane tym rodzajem wirusów zazwyczaj mają łagodny przebieg, jednak niektóre z nich stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia. Jak się objawia i ile trwa zakażenie enterowirusem?

  • Dirofilarioza u zwierząt – przyczyny, objawy, leczenie

    Dirofilarioza to choroba, która najczęściej dotyka psy, ale robaki mogą wywołać infekcję również u ludzi, kotów, fretek i dziko żyjących zwierząt mięsożernych. Dorosłe osobniki nicieni mogą żerować w organizmie psa nawet 4 lata, doprowadzając go do całkowitego spustoszenia i nagłej śmierci. Możliwe jest leczenie dirofilariozy, jednak wymaga to zastosowania więcej niż jednego preparatu i wielu miesięcy walki z chorobą. Najlepszym sposobem zapobiegania zarażeniu jest unikanie kontaktu z komarami lub użycie środków owadobójczych.

  • Piodermia zgorzelinowa – przyczyny, objawy, leczenie

    Piodermia zgorzelinowa to rzadka, niezakaźna choroba, której etiologia do tej pory nie została wyjaśniona. Charakteryzuje się szybko rozwijającym się owrzodzeniem, mogącym zajmować duże obszary skóry. Często towarzyszy chorobom o podłożu autoimmunologicznym.

  • Kompresjoterapia – czym jest i na czym polega?

    Choroby naczyń żylnych to jedne z częstszych dolegliwości dotyczących głównie kończyn dolnych. W ich leczeniu przychodzi nam z pomocą kompresjoterapia, czyli inaczej zwana terapia uciskowa. Na czym ona polega?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij