Szczepionka na małpią ospę – na czym polegają szczepienia pierścieniowe?

Dotychczas nie wynaleziono szczepionki stosowanej w profilaktyce małpiej ospy. W wielu krajach, biorąc pod uwagę rosnącą ilość diagnozowanych przypadków choroby na całym świecie, zdecydowano się na podawanie obywatelom preparatów przeciwko ospie prawdziwej, aby spróbować powstrzymać rozprzestrzenianie się wirusa (drobnoustroje te są spokrewnione).

Małpia ospa to odzwierzęca choroba zakaźna, która może przenosić się z człowieka na człowieka. Do niedawna była schorzeniem endemicznym dla Afryki Środkowej, dziś jej przypadki odnotowuje się jednak również w Europie oraz w Stanach Zjednoczonych. Ponieważ wirus wywołujący zakażenie jest blisko spokrewniony z wirusem ospy prawdziwej, w walce z rozprzestrzenianiem się patogenu stosuje się szczepionkę przeciwko drugiemu z wymienionych schorzeń, wykorzystując strategię szczepień pierścieniowych.

Szczepionka na ospę prawdziwą może pomóc w walce z małpią ospą

Choć Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) stwierdziła, że jest mało prawdopodobne, aby liczba zakażeń na małpią ospę przerodziła się pandemię, specjaliści radzą, aby zachować czujność i nie bagatelizować choroby. Obecnie nie ma celowanego leczenia na małpią ospę, stosuje się leki mające za zadanie złagodzić objawy, są to przede wszystkim preparaty przeciwgorączkowe, przeciwbólowe, przeciwświądowe, a także zewnętrznie odkażające.

Należy także podkreślić, że nie istnieje szczepionka przeciwko małpiej ospie. Mimo tego wiele krajów zdecydowało się na podawanie swoim obywatelom preparatów przeciwko ospie prawdziwej, aby spróbować powstrzymać rozprzestrzenianie się wirusa (drobnoustroje te są spokrewnione). Szczepione będą osoby, które były narażone na z bliski kontakt z zarażoną osobą – jest to strategia nazywana „szczepieniem pierścieniowym”. Unijny Urząd ds. Gotowości i Reagowania na Sytuacje Zdrowotne (HERA) zawarł umowę z firmą Bavarian Nordic na zakup 109 090 dawek szczepionek przeciwko ospie prawdziwej.

Czym są szczepienia pierścieniowe?

Szczepienia pierścieniowe to metoda zapobiegania rozprzestrzenianiu się drobnoustrojów, polegająca na szczepieniu pacjentów zakażonych lub tych, którzy mieli/mają bliski kontakt z chorym. W ten sposób tworzy się „pierścień” ochronny, który może pomóc w ograniczaniu szerzenia się patogenu. Aby strategia ta była skuteczna, musi być zastosowana odpowiednio wcześnie – wtedy, gdy liczba przypadków jest nadal możliwa do opanowania.

Czy szczepionki przeciw ospie prawdziwej będą skuteczne w walce z małpią ospą?

Szczepionka trzeciej generacji ImvanexTM przeciw ospie prawdziwej zawiera zmodyfikowany szczep wirusa ospy krowianki (łac. variola vaccinia) Ankara-MVA. Jest ona zarejestrowana w Unii Europejskiej, ale nie do stosowania w zapobieganiu ospie małpiej. Nie jest też dostępna w obrocie detalicznym. Pomimo tego, według CDC (Centers for Disease Control and Prevention), jest ona w 85% skuteczna w zapobieganiu chorobie.

Podobnie jak w przypadku większości szczepionek, najczęstsze skutki uboczne po podaniu wakcyny przeciwko ospie to: ból i obrzęk ramienia w miejscu wstrzyknięcia, łagodne reakcje alergiczne stan podgorączkowy lub gorączka lub zmęczenie.