Skala Silvermana – ocena oddechowa wcześniaka - portal DOZ.pl
Sprawdzanie oddechu u małego dziecka
Katarzyna Gmachowska

Skala Silvermana – ocena oddechowa wcześniaka

Wszelkie przejawy trudności w oddychaniu u noworodków to ogromny stres dla rodziców, a także potrzeba szybkiego działania personelu medycznego. Aby jak najlepiej zdiagnozować stopień zagrożenia powstała specjalna metoda – skala Silvermana, dzięki której lekarze są w stanie ocenić wydolność oddechową dziecka.  

Skala Silvermana służy do oceny niewydolności oddechowej u noworodków. Ocenia pięć parametrów świadczących o zaburzeniach procesu oddychania. Im więcej punktów w skali Silvermana tym większe ryzyko niewydolności oddechowej. Do najczęstszych przyczyn niewydolności oddechowej u noworodków należy zespół zaburzeń oddychania.  

Skala Silvermana – kto ją stworzył?

Skala Silveramana (pełna nazwa to skala Silvermana–Andersen) jest metodą oceniającą funkcjonowanie układu oddechowego u noworodka. Została opracowana w 1963 roku przez dwójkę amerykańskich lekarzy Williama Silvermana i Dorothy Andersen, od ich nazwisk pochodzi nazwa skali. Silverman pracował jako neonatolog, natomiast Andersen prowadziła badania nad mukowiscydozą oraz glikogenozami (są to choroby metaboliczne).  

Skala Silvermana – co ocenia, do czego służy, kiedy się ją stosuje?

Skala Silvermana służy do obiektywnej oceny pracy układu oddechowego noworodka, czyli dziecka do ukończenia 28 dnia życia. Skala ta ocenia objawy oraz parametry kliniczne, które kontroluje się przez godzinę od porodu, a następnie co pół godziny. Metoda ta ocenia pięć łatwych w mierzeniu objawów i parametrów, które świadczą o problemach z oddychaniem oraz ryzyku niewydolności oddechowej.

Skala Silvermana ocenia ruchy przedniej ściany klatki piersiowej względem nadbrzusza, zapadanie się międzyżebrzy w trakcie brania wdechu, zapadanie się mostka podczas brania wdechu, ruchy skrzydełek nosa podczas brania wdechu, słyszalność wydechu (zwane także stękaniem wydechowym). Skala jest trzy stopniowa, za każdy oceniany parametr dziecko otrzymuje 0–2 punkty, które następnie są sumowane. Wynikiem świadczącym o braku duszności u dziecka oraz prawidłowym funkcjonowaniu układu oddechowego jest 0 punktów w skali Silvermana.  

Niewydolność oddechowa u noworodków – skąd się bierze?

Niewydolność oddechowa u noworodków najczęściej wynika z niedojrzałości układu oddechowego, zwłaszcza u wcześniaków. Do częstych przyczyn zaburzeń oddychania u noworodków zalicza się między innymi zespół zaburzeń oddychania po urodzeniu, wrodzone lub nabyte zapalenie płuc lub oskrzelików, bezdechy, wady wrodzone układu oddechowego, zaburzenia mięśniowo-nerwowe, obecność ciała obcego w drogach oddechowych, choroby neurologiczne oraz przejściowe zaburzenia oddychania po porodzie.  

Należy pamiętać, że noworodek oddycha zdecydowanie szybciej niż osoba dorosła, norma liczby oddechów u dziecka po urodzeniu to 40–60 oddechów na minutę, w przeciwieństwie do osoby dorosłej, która oddycha średnio ok.16 razy na minutę.  

Wyróżnia się dwa rodzaje niewydolności oddechowej u noworodków – hipodynamiczną oraz hiperdynamiczną. Niewydolność hipodynamiczna objawia się zwolnionym i płytkim oddechem, natomiast hiperdynamiczna charakteryzuje się obecnością przyspieszonego oddechu, widocznym dużym wysiłkiem oddechowym (wciąganie międzyżebrzy i mostka) oraz postękiwaniem.  

Polecane dla Ciebie

Skala Silvermana – tabelka z parametrami

Dla zrozumienia skali Silvermana pomocna będzie zawarta poniżej tabelka obrazująca, jak czytać tę metodę i jej wyniki.

Liczba punktów 0 1 2
Ruch przedniej ściany klatki piersiowej synchronicznie z nadbrzuszem opóźnienie przy wydechu

w przeciwnym kierunku do nadbrzusza

Zapadanie międzyżebrzy przy wdechu brak nieznaczne wyraźne 
Zapadanie się mostka przy wdechu brak nieznaczne wyraźne 
Ruch skrzydełek nosa brak nieznaczne wyraźne 
Stękanie wydechowe brak słyszalne przy osłuchiwaniu stetoskopem wyraźnie słyszalne stękanie 

Skala Silvermana jest trzystopniowa, tzn. że za każdy oceniany parametr możemy przyznać od zera do dwóch punktów.  

  • I stopień – 0 punktów – stan prawidłowy
  • II stopień – 1 punkt – obecna jest lekka niewydolność oddechowa,
  • III stopień – 2 punkty – cechy ciężkiej niewydolności układu oddechowego.
Wynik w skali Silvermana uzyskuje się po zsumowaniu wszystkich punktów, im wyższa liczba punktów, tym wyższe jest ryzyko niewydolności oddechowej i konieczności wspomagania oddychania.  

Wynik 0 punktów oznacza prawidłową wydolność układu oddechowego, 1–5 punktów świadczy o małym ryzyku niewydolności oddechowej, 6 punktów i więcej oznacza wysokie ryzyko niewydolności układu oddechowego.  

Zespół zaburzeń oddychania noworodka

Zespół zaburzeń oddychania u noworodka (ZZO, ang. respiratory distress syndrome) charakteryzuje się obecnością przyspieszonego oddechu (powyżej 60/minutę), zasinienia skóry i błon śluzowych, bezdechami, widocznym zapadaniem się mostka i przestrzeni międzyżebrowych oraz stękania. Najczęstszą przyczyną zespołu zaburzeń oddychania noworodka są przejściowe zaburzenia oddychania (tachypnoe, czyli przyspieszony oddech), które są wywołane obecnością płynu owodniowego w płucach dziecka.

Zespół zaburzeń oddychania ma zazwyczaj łagodną postać, a objawy ustępują samoistnie. U dzieci urodzonych przedwcześnie najczęstszą przyczyną zespołu zaburzeń oddychania jest zbyt niski poziom surfaktantu, który produkowany jest w ostatnich tygodniach ciąży i odpowiada za prawidłową wymianę gazową w pęcherzykach płucnych.  

  1. AB. Hedstrom, NE. Gove, DE. Mayock, M. Batra, Performance of the Silverman Andersen Respiratory Severity Score in predicting PCO, „J Perinatol”. 2018, nr 38 (5).
  2. M. Kaczmarski, Badanie kliniczne dziecka. [w:] Pediatria. t. 2., pod red. W. Kawalec, R. Grenda, H. Ziółkowska, 2013. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ból z tyłu głowy – jakie mogą być przyczyny ucisku głowy w okolicy potylicy?

    Ból głowy to częsta przypadłość, na którą skarżą się zarówno kobiety, jak i mężczyźni, może on też dotykać dzieci. Bóle głowy mogą mieć rozmaity charakter. Jednym z nich jest ból z tyłu głowy (w okolicy potylicy): kłujący lub tępy, silny bądź umiarkowany. Najczęściej towarzyszy on infekcji, jest objawem wysokiego ciśnienia, zwyrodnienia kręgosłupa szyjnego, pojawia się też często po urazie. Ból z tyłu głowy może jednak także zwiastować poważniejsze schorzenie.

  • Whiplash (uraz biczowy) – przyczyny, objawy, leczenie, fizjoterapia

    Zderzenie aut lub nagłe hamowanie pojazdu powodują niekontrolowane odgięcie głowy w tył, po którym następuje gwałtowne kompensacyjne zgięcie jej w przód – ruch ten przypomina uderzenie biczem, stąd inna nazwa whiplash – uraz smagnięcia biczem. Może dojść wówczas do naderwania mięśni, naderwania więzadeł, uszkodzenia krążka międzykręgowego, nerwów czy ścięgien. Objawy, które się pojawiają to: silny ból szyi, ograniczenie ruchomości, drętwienie kończyn górnych, ból głowy, barku, pleców.

  • Zapalenie ucha – przyczyny, objawy, leczenie

    Zapalenie ucha może dotyczyć wszystkich części, z których składa się narządu słuchu: ucha zewnętrznego, środkowego oraz wewnętrznego. Schorzenie najczęściej dotyka najmłodszych pacjentów, jednak z zapaleniem ucha mogą się zmagać także dorośli. Objawy, które powinny zaniepokoić to ból ucha, pogorszenie słuchu, wyciek surowiczy lub ropny, zaburzenia równowagi, zawroty głowy, szumy uszne.

  • Uczulenie na lateks – objawy i leczenie

    Uczulenie lub alergia na lateks najczęściej jest wynikiem kontaktu skóry czy błon śluzowych z przedmiotem, który zawiera lateks. Ze względu na stosowanie jednorazowych rękawiczek problem ten dotyka np. pracowników służby zdrowia, ale też osoby korzystające z lateksowych prezerwatyw. Jakie są objawy alergii na lateks?

  • Płytki sen – przyczyny i jak sobie z nim radzić?

    Zbyt długi płytki sen to jedno z częstszych zaburzeń utrudniających prawidłowy wypoczynek i regenerację organizmu w trakcie nocy. Warto wiedzieć, w jaki sposób można poprawić komfort swojego snu oraz spowodować, że nienaturalnie długi płytki sen przestanie utrudniać nam życie. 

  • Ostre stłuszczenie wątroby u ciężarnych – przyczyny, objawy, leczenie

    Ostre stłuszczenie wątroby u ciężarnych (AFLP) nie ma jednoznacznie określonej etiologii. Najczęściej jako przyczyny wskazywane są nieprawidłowości metabolizmu kwasów tłuszczowych organizmu matki i płodu. Jak rozpoznać ten zagrażający zdrowiu matki i dziecka stan?

  • Zespół Ramsaya Hunta – co to za choroba? Objawy i leczenie

    Zespół Ramsaya Hunta bywa mylony z inną jednostką chorobową objawiającą się jednostronnym niedowładem twarzy – z porażeniem Bella. Paraliż, którego przyczyną jest zakażenie wirusem VZV ma jednak gorsze rokowania, tylko około 70% chorych odzyskuje normalne lub prawie normalne funkcje twarzy. Jakie są przyczyny, obawy i sposoby leczenia zespołu Ramsaya Hunta?

  • Fonoforeza – co to za zabieg? Wskazania, przebieg, efekty

    Fonoforeza jest jednym z zabiegów powszechnie wykorzystywanych w fizykoterapii. Ze względu na bardzo szerokie możliwości zastosowania cieszy się on dużą popularnością. Pacjenci niejednokrotnie opisują pozytywne rezultaty, szczególnie jeśli chodzi o łagodzenie bólu przewlekłego.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij