Sprawdzanie oddechu u małego dziecka
Katarzyna Gmachowska

Skala Silvermana – ocena oddechowa wcześniaka

Wszelkie przejawy trudności w oddychaniu u noworodków to ogromny stres dla rodziców, a także potrzeba szybkiego działania personelu medycznego. Aby jak najlepiej zdiagnozować stopień zagrożenia powstała specjalna metoda – skala Silvermana, dzięki której lekarze są w stanie ocenić wydolność oddechową dziecka.  

Skala Silvermana służy do oceny niewydolności oddechowej u noworodków. Ocenia pięć parametrów świadczących o zaburzeniach procesu oddychania. Im więcej punktów w skali Silvermana tym większe ryzyko niewydolności oddechowej. Do najczęstszych przyczyn niewydolności oddechowej u noworodków należy zespół zaburzeń oddychania.  

Skala Silvermana – kto ją stworzył?

Skala Silveramana (pełna nazwa to skala Silvermana–Andersen) jest metodą oceniającą funkcjonowanie układu oddechowego u noworodka. Została opracowana w 1963 roku przez dwójkę amerykańskich lekarzy Williama Silvermana i Dorothy Andersen, od ich nazwisk pochodzi nazwa skali. Silverman pracował jako neonatolog, natomiast Andersen prowadziła badania nad mukowiscydozą oraz glikogenozami (są to choroby metaboliczne).  

Skala Silvermana – co ocenia, do czego służy, kiedy się ją stosuje?

Skala Silvermana służy do obiektywnej oceny pracy układu oddechowego noworodka, czyli dziecka do ukończenia 28 dnia życia. Skala ta ocenia objawy oraz parametry kliniczne, które kontroluje się przez godzinę od porodu, a następnie co pół godziny. Metoda ta ocenia pięć łatwych w mierzeniu objawów i parametrów, które świadczą o problemach z oddychaniem oraz ryzyku niewydolności oddechowej.

Skala Silvermana ocenia ruchy przedniej ściany klatki piersiowej względem nadbrzusza, zapadanie się międzyżebrzy w trakcie brania wdechu, zapadanie się mostka podczas brania wdechu, ruchy skrzydełek nosa podczas brania wdechu, słyszalność wydechu (zwane także stękaniem wydechowym). Skala jest trzy stopniowa, za każdy oceniany parametr dziecko otrzymuje 0–2 punkty, które następnie są sumowane. Wynikiem świadczącym o braku duszności u dziecka oraz prawidłowym funkcjonowaniu układu oddechowego jest 0 punktów w skali Silvermana.  

Niewydolność oddechowa u noworodków – skąd się bierze?

Niewydolność oddechowa u noworodków najczęściej wynika z niedojrzałości układu oddechowego, zwłaszcza u wcześniaków. Do częstych przyczyn zaburzeń oddychania u noworodków zalicza się między innymi zespół zaburzeń oddychania po urodzeniu, wrodzone lub nabyte zapalenie płuc lub oskrzelików, bezdechy, wady wrodzone układu oddechowego, zaburzenia mięśniowo-nerwowe, obecność ciała obcego w drogach oddechowych, choroby neurologiczne oraz przejściowe zaburzenia oddychania po porodzie.  

Należy pamiętać, że noworodek oddycha zdecydowanie szybciej niż osoba dorosła, norma liczby oddechów u dziecka po urodzeniu to 40–60 oddechów na minutę, w przeciwieństwie do osoby dorosłej, która oddycha średnio ok.16 razy na minutę.  

Wyróżnia się dwa rodzaje niewydolności oddechowej u noworodków – hipodynamiczną oraz hiperdynamiczną. Niewydolność hipodynamiczna objawia się zwolnionym i płytkim oddechem, natomiast hiperdynamiczna charakteryzuje się obecnością przyspieszonego oddechu, widocznym dużym wysiłkiem oddechowym (wciąganie międzyżebrzy i mostka) oraz postękiwaniem.  

Polecane dla Ciebie

Skala Silvermana – tabelka z parametrami

Dla zrozumienia skali Silvermana pomocna będzie zawarta poniżej tabelka obrazująca, jak czytać tę metodę i jej wyniki.

Liczba punktów 0 1 2
Ruch przedniej ściany klatki piersiowej synchronicznie z nadbrzuszem opóźnienie przy wydechu

w przeciwnym kierunku do nadbrzusza

Zapadanie międzyżebrzy przy wdechu brak nieznaczne wyraźne 
Zapadanie się mostka przy wdechu brak nieznaczne wyraźne 
Ruch skrzydełek nosa brak nieznaczne wyraźne 
Stękanie wydechowe brak słyszalne przy osłuchiwaniu stetoskopem wyraźnie słyszalne stękanie 

Skala Silvermana jest trzystopniowa, tzn. że za każdy oceniany parametr możemy przyznać od zera do dwóch punktów.  

  • I stopień – 0 punktów – stan prawidłowy
  • II stopień – 1 punkt – obecna jest lekka niewydolność oddechowa,
  • III stopień – 2 punkty – cechy ciężkiej niewydolności układu oddechowego.
Wynik w skali Silvermana uzyskuje się po zsumowaniu wszystkich punktów, im wyższa liczba punktów, tym wyższe jest ryzyko niewydolności oddechowej i konieczności wspomagania oddychania.  

Wynik 0 punktów oznacza prawidłową wydolność układu oddechowego, 1–5 punktów świadczy o małym ryzyku niewydolności oddechowej, 6 punktów i więcej oznacza wysokie ryzyko niewydolności układu oddechowego.  

Zespół zaburzeń oddychania noworodka

Zespół zaburzeń oddychania u noworodka (ZZO, ang. respiratory distress syndrome) charakteryzuje się obecnością przyspieszonego oddechu (powyżej 60/minutę), zasinienia skóry i błon śluzowych, bezdechami, widocznym zapadaniem się mostka i przestrzeni międzyżebrowych oraz stękania. Najczęstszą przyczyną zespołu zaburzeń oddychania noworodka są przejściowe zaburzenia oddychania (tachypnoe, czyli przyspieszony oddech), które są wywołane obecnością płynu owodniowego w płucach dziecka.

Zespół zaburzeń oddychania ma zazwyczaj łagodną postać, a objawy ustępują samoistnie. U dzieci urodzonych przedwcześnie najczęstszą przyczyną zespołu zaburzeń oddychania jest zbyt niski poziom surfaktantu, który produkowany jest w ostatnich tygodniach ciąży i odpowiada za prawidłową wymianę gazową w pęcherzykach płucnych.  

  1. AB. Hedstrom, NE. Gove, DE. Mayock, M. Batra, Performance of the Silverman Andersen Respiratory Severity Score in predicting PCO, „J Perinatol”. 2018, nr 38 (5).
  2. M. Kaczmarski, Badanie kliniczne dziecka. [w:] Pediatria. t. 2., pod red. W. Kawalec, R. Grenda, H. Ziółkowska, 2013. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jet lag – czym jest? Czy każdy ma jet lag?

    Dobrze znaną podróżnikom i obieżyświatom konsekwencją nagłej zmiany strefy czasowej jest wystąpienie tzw. zespołu długu czasowego, czyli jet lagu. Planując więc daleką podróż, warto również zaplanować czas na adaptację organizmu do zmienionych godzin snu i czuwania.

  • Choroba Sanfilippo – objawy, przyczyny, leczenie

    Choroba Sanfilippo to bardzo rzadka choroba genetyczna, określana jako mukopolisacharydoza typu 3 (MPS III). Nazwa choroby pochodzi od nazwiska lekarza, który w 1963 roku po raz pierwszy opisał ten typ mukopolisacharydozy – dr. Sylvestra Sanfilippo.

  • Choroba Wilsona – objawy, leczenie i przewidywana długość życia

    Choroba Wilsona to schorzenie prowadzące do nadmiernego gromadzenia się miedzi w organizmie. Przyczyną jest mutacja genetyczna, wskutek której dochodzi do defektu białka odpowiadającego za transport miedzi w organizmie. W konsekwencji miedź nie jest wydalana z organizmu, tylko gromadzi się w narządach, prowadząc do ich uszkodzenia.

  • Chłoniak Burkitta – objawy, przyczyny i rokowanie

    Przyczyną chłoniaka jest niekontrolowany rozrost puli limfocytów, a głównym skutkiem ubocznym – upośledzenie układu immunologicznego ze względu na utratę funkcji zmienionych komórek. Najczęstszą przyczyną zgonu wśród pacjentów cierpiących na nowotwory krwi są pozornie niegroźne infekcje – i właśnie tak zabija chłoniak Burkitta.

  • Odmrożenia – stopnie i objawy. Co robić i jak zabezpieczyć skórę przed zimnem?

    Odmrożenie z zimna to stan skóry, w którym jej warstwa ochronna została uszkodzona przez działanie niskich temperatur. Może to prowadzić do bolesności, pieczenia, zaczerwienienia i obrzęku, a w ciężkich przypadkach nawet do amputacji kończyn lub ich fragmentów. W celu uniknięcia odmrożenia należy zachować ostrożność podczas długotrwałego przebywania na mrozie, chronić skórę odpowiednim ubraniem czy stosować kremy i maści ochronne.

  • Halitoza – brzydki, nieprzyjemny zapach z ust – jak go zwalczać?

    Halitoza jest jedną z najczęstszych przyczyn zgłaszania się pacjentów do gabinetów stomatologicznych. Nieprzyjemny zapach z ust nie zawsze wiąże się z obecnością stanów patologicznych w jamie ustnej. Istnieje szereg przyczyn wynikających ze schorzeń układu pokarmowego i laryngologicznych. Często źródłem problemu jest nieprawidłowa dieta.

  • Sprue tropikalna (psyloza) – przyczyny i objawy choroby przypominającej celiakię

    Sprue tropikalna jest chorobą zakaźną, która występuje głównie w krajach tropikalnych i subtropikalnych. Objawia się nieprawidłowym trawieniem i wchłanianiem składników pokarmowych, co prowadzi do poważnych niedoborów składników odżywczych, głównie witaminy B12 i kwasu foliowego, a także do anemii. Leczenie sprue tropikalnej jest uzależnione od przyczyny i może wymagać antybiotyków, leków przeciwpasożytniczych i suplementów diety.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij