Sprawdzanie oddechu u małego dziecka
Katarzyna Gmachowska

Skala Silvermana – ocena oddechowa wcześniaka

Wszelkie przejawy trudności w oddychaniu u noworodków to ogromny stres dla rodziców, a także potrzeba szybkiego działania personelu medycznego. Aby jak najlepiej zdiagnozować stopień zagrożenia powstała specjalna metoda skala Silvermana, dzięki której lekarze są w stanie ocenić wydolność oddechową dziecka.  

Skala Silvermana służy do oceny niewydolności oddechowej u noworodków. Ocenia pięć parametrów świadczących o zaburzeniach procesu oddychania. Im więcej punktów w skali Silvermana tym większe ryzyko niewydolności oddechowej. Do najczęstszych przyczyn niewydolności oddechowej u noworodków należy zespół zaburzeń oddychania.  

Skala Silvermana – kto ją stworzył?

Skala Silveramana (pełna nazwa to skala Silvermana–Andersen) jest metodą oceniającą funkcjonowanie układu oddechowego u noworodka. Została opracowana w 1963 roku przez dwójkę amerykańskich lekarzy Williama Silvermana i Dorothy Andersen, od ich nazwisk pochodzi nazwa skali. Silverman pracował jako neonatolog, natomiast Andersen prowadziła badania nad mukowiscydozą oraz glikogenozami (są to choroby metaboliczne).  

Skala Silvermana – co ocenia, do czego służy, kiedy się ją stosuje?

Skala Silvermana służy do obiektywnej oceny pracy układu oddechowego noworodka, czyli dziecka do ukończenia 28 dnia życia. Skala ta ocenia objawy oraz parametry kliniczne, które kontroluje się przez godzinę od porodu, a następnie co pół godziny. Metoda ta ocenia pięć łatwych w mierzeniu objawów i parametrów, które świadczą o problemach z oddychaniem oraz ryzyku niewydolności oddechowej.

Skala Silvermana ocenia ruchy przedniej ściany klatki piersiowej względem nadbrzusza, zapadanie się międzyżebrzy w trakcie brania wdechu, zapadanie się mostka podczas brania wdechu, ruchy skrzydełek nosa podczas brania wdechu, słyszalność wydechu (zwane także stękaniem wydechowym). Skala jest trzy stopniowa, za każdy oceniany parametr dziecko otrzymuje 0–2 punkty, które następnie są sumowane. Wynikiem świadczącym o braku duszności u dziecka oraz prawidłowym funkcjonowaniu układu oddechowego jest 0 punktów w skali Silvermana.  

Niewydolność oddechowa u noworodków – skąd się bierze?

Niewydolność oddechowa u noworodków najczęściej wynika z niedojrzałości układu oddechowego, zwłaszcza u wcześniaków. Do częstych przyczyn zaburzeń oddychania u noworodków zalicza się między innymi zespół zaburzeń oddychania po urodzeniu, wrodzone lub nabyte zapalenie płuc lub oskrzelików, bezdechy, wady wrodzone układu oddechowego, zaburzenia mięśniowo-nerwowe, obecność ciała obcego w drogach oddechowych, choroby neurologiczne oraz przejściowe zaburzenia oddychania po porodzie.  

Należy pamiętać, że noworodek oddycha zdecydowanie szybciej niż osoba dorosła, norma liczby oddechów u dziecka po urodzeniu to 40–60 oddechów na minutę, w przeciwieństwie do osoby dorosłej, która oddycha średnio ok.16 razy na minutę.  

Wyróżnia się dwa rodzaje niewydolności oddechowej u noworodków – hipodynamiczną oraz hiperdynamiczną. Niewydolność hipodynamiczna objawia się zwolnionym i płytkim oddechem, natomiast hiperdynamiczna charakteryzuje się obecnością przyspieszonego oddechu, widocznym dużym wysiłkiem oddechowym (wciąganie międzyżebrzy i mostka) oraz postękiwaniem.  

Powiązane produkty

Skala Silvermana – tabelka z parametrami

Dla zrozumienia skali Silvermana pomocna będzie zawarta poniżej tabelka obrazująca, jak czytać tę metodę i jej wyniki.

Liczba punktów 0 1 2
Ruch przedniej ściany klatki piersiowej synchronicznie z nadbrzuszem opóźnienie przy wydechu

w przeciwnym kierunku do nadbrzusza

Zapadanie międzyżebrzy przy wdechu brak nieznaczne wyraźne 
Zapadanie się mostka przy wdechu brak nieznaczne wyraźne 
Ruch skrzydełek nosa brak nieznaczne wyraźne 
Stękanie wydechowe brak słyszalne przy osłuchiwaniu stetoskopem wyraźnie słyszalne stękanie 

Skala Silvermana jest trzystopniowa, tzn. że za każdy oceniany parametr możemy przyznać od zera do dwóch punktów.  

  • I stopień – 0 punktów – stan prawidłowy
  • II stopień – 1 punkt – obecna jest lekka niewydolność oddechowa,
  • III stopień – 2 punkty – cechy ciężkiej niewydolności układu oddechowego.
Wynik w skali Silvermana uzyskuje się po zsumowaniu wszystkich punktów, im wyższa liczba punktów, tym wyższe jest ryzyko niewydolności oddechowej i konieczności wspomagania oddychania.  

Wynik 0 punktów oznacza prawidłową wydolność układu oddechowego, 1–5 punktów świadczy o małym ryzyku niewydolności oddechowej, 6 punktów i więcej oznacza wysokie ryzyko niewydolności układu oddechowego.  

Zespół zaburzeń oddychania noworodka

Zespół zaburzeń oddychania u noworodka (ZZO, ang. respiratory distress syndrome) charakteryzuje się obecnością przyspieszonego oddechu (powyżej 60/minutę), zasinienia skóry i błon śluzowych, bezdechami, widocznym zapadaniem się mostka i przestrzeni międzyżebrowych oraz stękania. Najczęstszą przyczyną zespołu zaburzeń oddychania noworodka są przejściowe zaburzenia oddychania (tachypnoe, czyli przyspieszony oddech), które są wywołane obecnością płynu owodniowego w płucach dziecka.

Zespół zaburzeń oddychania ma zazwyczaj łagodną postać, a objawy ustępują samoistnie. U dzieci urodzonych przedwcześnie najczęstszą przyczyną zespołu zaburzeń oddychania jest zbyt niski poziom surfaktantu, który produkowany jest w ostatnich tygodniach ciąży i odpowiada za prawidłową wymianę gazową w pęcherzykach płucnych.  

  1. AB. Hedstrom, NE. Gove, DE. Mayock, M. Batra, Performance of the Silverman Andersen Respiratory Severity Score in predicting PCO, „J Perinatol”. 2018, nr 38 (5).
  2. M. Kaczmarski, Badanie kliniczne dziecka. [w:] Pediatria. t. 2., pod red. W. Kawalec, R. Grenda, H. Ziółkowska, 2013. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie, żywienie przy WZJG

    Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG, colitis ulcerosa) jest rozlanym nieswoistym zapaleniem błony śluzowej odbytnicy lub odbytnicy i okrężnicy, prowadzącym w niektórych przypadkach do powstania owrzodzeń. Należy do grupy nieswoistych zapaleń jelit o niewyjaśnionej etiologii. Jak rozpoznać wrzodziejące zapalenie jelita grubego?

  • Łuszczyca paznokci – przyczyny, objawy, leczenie

    Łuszczyca jest przewlekłą zapalną chorobą skóry, przebiegającą z okresami remisji i zaostrzeń, na którą w Polsce choruje prawie milion osób. Choroba najczęściej występuje u rasy białej i w umiarkowanej strefie klimatycznej. Pierwsze objawy łuszczycy mogą wystąpić w dowolnym wieku, jednak zwykle pojawiają się we wczesnym okresie dorosłego życia lub później, około 50–60 roku życia. Łuszczyca charakteryzuje się występowaniem zmian chorobowych zarówno na skórze gładkiej, jak i na owłosionej skórze głowy, a także zmianami w obrębie płytek paznokciowych dłoni i stóp. W cięższych postaciach łuszczyca może również zająć stawy. Zmianom paznokciowym z reguły towarzyszą zmiany w obrębie skóry, chociaż zdarza się, że zmiany chorobowe obejmujące aparat paznokciowy wyprzedzają pojawienie się zmian skórnych nawet o dziesiątki lat.

  • Cytomegalia (CMV) – co to za choroba? Jakie są objawy?

    Cytomegalia jest chorobą wirusową, która wywoływana jest przez wirusa o nazwie Cytomegalovirus hominis, w skrócie CMV. Zakażenie wirusem cytomegalii jest bardzo szeroko rozpowszechnione, natomiast zdecydowana większość infekcji (ponad 99%) przebiega bezobjawowo i pacjent przez przypadek dowiaduje się, że w przeszłości przebył takie zakażenie. Jednak u płodów i noworodków ze względu na niedojrzałość układu odpornościowego, jak również u osób z wrodzonymi lub nabytymi zaburzeniami odpowiedzi immunologicznej, cytomegalia może przebiegać w sposób ostry, a obraz choroby może być bardzo różny.

  • Zakrzepica – przyczyny, objawy, profilaktyka zakrzepowego zapalenia żył powierzchniowych i głębokich

    Zakrzepica (zakrzepowe zapalenie żył) polega na powstaniu w naczyniu żylnym zakrzepu w wyniku zaburzonego przepływu krwi. Nieleczona prowadzi do groźnych powikłań, m.in. do zatorowości płucnej. Wyróżnia się zapalenie żył głębokich i powierzchniowych. Jakie objawy daje zakrzepica i w jaki sposób się ją leczy? Czy istnieją sposoby na to, by jej zapobiec?

  • Nadżerka szyjki macicy (ektopia) – przyczyny, objawy, metody leczenia

    Termin „nadżerka szyjki macicy” oznacza ubytek błony śluzowej. Często jest on nieprawidłowo stosowany na określenie ektopii, która jest zupełnie innym schorzeniem. Rzekoma nadżerka szyjki macicy (tak brzmi inna nazwa ektopii) to zastępowanie nabłonka płaskiego, który fizjologicznie pokrywa tarczę szyjki macicy, nabłonkiem gruczołowym. Zazwyczaj nie daje ona żadnych objawów, a kobieta dowiaduje się o jej istnieniu podczas rutynowego badania ginekologicznego. Kiedy ektopia wymaga szerszej diagnostyki i leczenia? Jakie metody usunięcia „nadżerki” szyjki macicy stosuje się najczęściej?

  • Gastrolog – czym się zajmuje? Jakie choroby leczy?

    Lekarz gastroenterolog jest specjalistą w zakresie chorób układu pokarmowego. Gastrolog diagnozuje i leczy pacjentów z problemami gastrycznymi. Jakimi konkretnie dolegliwościami się zajmuje? Kiedy warto się do niego udać? Czy do gastrologa jest potrzebne skierowanie? Odpowiadamy.

  • Atak paniki – jak wygląda? Co robić, gdy się pojawia?

    Ataki paniki są jednymi z najczęściej występujących zaburzeń lękowych, tuż po zespole lęku uogólnionego oraz fobii społecznej. Objawiają się nagłymi napadami silnego lęku, którym towarzyszą symptomy, takie jak: kołatanie serca, zawroty głowy, duszności, nadmierne pocenie się czy strach przed śmiercią. Dowiedz się, w jaki sposób można sobie poradzić, gdy pojawia się atak paniki.

  • Czego nie można robić przy nadżerce szyjki macicy ? Jak postępować po jej usunięciu?

    Nadżerka szyjki macicy jest rozpoznaniem, które może usłyszeć wiele kobiet w gabinecie ginekologicznym. Warto podkreślić jednak, że określenie „nadżerka” używane jest najczęściej w nieprawidłowy i potoczny sposób. Czym jest nadżerka oraz jak postępować po zabiegu jej usunięcia?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij