Czy lit pomoże zmniejszyć ryzyko rozwoju demencji?

Lit jest minerałem od dawna łączonym z poprawą zdolności poznawczych. Jest on substancją standardowo podawaną osobom cierpiącym na chorobę afektywną dwubiegunową, jak również przy leczeniu czynnej fazy zaburzeń afektywnych. Ponadto bywa lekiem wspomagający przy leczeniu depresji oraz zaburzeń psychotycznych. Czy może zmniejszyć ryzyko rozwoju demencji?

Zespół ekspertów zaobserwował związek, który sugeruje możliwość obniżania rozwoju demencji dzięki litowi. Biorąc pod uwagę, że na tę chorobę cierpi w samej Wielkiej Brytanii prawie milion osób, nowe ustalenia napawają entuzjazmem.

Analiza archiwalnej dokumentacji

Demencja jest główną przyczyną śmierci w starszych populacjach zachodnich. Obecnie, niestety, brak metod jej zapobiegania. Ponad 55 milionów ludzi na całym świecie cierpi na demencję. Jej najczęstszą postacią jest choroba Alzheimera.

Naukowcy z Uniwersytetu w Cambridge przeprowadzili retrospektywną analizę dokumentacji zdrowotnej niemal 30 tys. pacjentów z Cambridgeshire and Peterborough NHS Foundation Trust. Wszyscy pacjenci byli w wieku powyżej 50 lat i korzystali z usług NHS w zakresie zdrowia psychicznego w latach 2005–2019.

Doktor Shanquan Chen, współautor publikacji, wyznał, że system opieki zdrowotnej znajduje się pod coraz większą presją, ponieważ liczba osób cierpiących na demencję nieustannie wzrasta. Szacunki podają informacje o gospodarczych korzyściach płynących z przeciwdziałania chorobie – opóźnienie wystąpienia przypadłości o 5 lat pomniejszy ekonomiczne konsekwencje blisko o 40%.

Dzięki dotychczasowym badaniom istnieje sugestia, aby włączać lit w potencjalną terapię dla osób ze zdiagnozowaną demencją lub wczesnymi zaburzeniami poznawczymi. Jednakże brakuje informacji na temat tego, czy lit może opóźnić lub nawet całkowicie zapobiec rozwojowi demencji. Wcześniejsze studia zwyczajnie miały ograniczony rozmiar.

Przesłanka dająca nadzieję

Lit jest lekiem równoważącym nastrój, przepisywanym np. w przypadku choroby afektywnej dwubiegunowej oraz depresji. Przypadłości te są uważane za pośrednie przyczyny prowadzące do zachorowania na demencję, badacze więc musieli wziąć pod uwagę te kwestie w trakcie prowadzenia analizy – jak wynika z objaśnień doktora Chena.

Uczeni poddali analizie dane pacjentów, którzy korzystali z usług w zakresie zdrowia psychicznego w Cambridgeshire and Peterborough NHS Foundation Trust w latach 2005–2019. Wszyscy pacjenci mieli ponad 50 lat. Odbywali co najmniej roczną wizytę kontrolną. Wcześniej nie zdiagnozowano u nich ani łagodnych zaburzeń poznawczych, ani demencji. Spośród 29 618 pacjentów w badanej kohorcie 548 pacjentów było leczonych litem. Pozostała reszta, tj. 29 070 osób, nie otrzymała litu. Średni wiek pacjentów wynosił nieco poniżej 74 lat. Około 40% z nich stanowili mężczyźni. W grupie z włączonym litem do terapii u 53 (9,7%) zdiagnozowano demencję. W grupie bez tej substancji demencję zdiagnozowano u 3 244 osób (11,2%).

Niezbadane pole dociekań

Należy odnotować, że u pewnej grupy pacjentów zdiagnozowano chorobę dwubiegunową. Fakt ten wpływa ograniczająco na przeprowadzone studia, ponieważ owa choroba wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zachorowania na demencję. Doktor Chen przyznał, że zespół naukowców spodziewał się częstszego występowania rozwijającej się demencji we wspomnianej grupie pacjentów. Tymczasem analiza wykazała zupełnie przeciwne wnioski. Badacz zatem z dozą ostrożności sugeruje możliwość obniżania ryzyka demencji u osób z chorobą dwubiegunową, która stosowałaby terapie litowe. „Jest za wcześnie, aby stwierdzić to z całą pewnością” – zastrzeże Chen.