Hiperdoncja - mężczyzna pokazuje swój nadliczbowy ząb pod górną wargą
Barbara Chmielewska

Hiperdoncja – czy jest groźna? Czy zęby nadliczbowe się leczy?

Pod tajemniczo brzmiącym terminem hiperdoncja" kryje się powszechny w skali populacji problem dotyczący uzębienia  zęby nadliczbowe. Jakie są przyczyny tego zjawiska oraz czy dodatkowe zęby należy usuwać?

 

Hiperdoncja to druga pod względem częstotliwości występowania wada zębowa. Może generować szereg zaburzeń i wymagać interdyscyplinarnego postępowania terapeutycznego. Dodatkowe zęby często wykrywane są przypadkowo, przy okazji wykonywania zdjęć zębowych lub pantomograficznych. Dobra wiadomość jest taka, że czasami mogą zostać wykorzystane jako materiał do autotransplantacji.

Co to jest hiperdoncja?

Hiperdoncja to występowanie zwiększonej liczy zębów. Może dotyczyć zarówno zębów mlecznych (liczba zębów jest wówczas większa niż 20), jak i stałych (liczba zębów jest większa niż 32). Zęby nadliczbowe mleczne zazwyczaj są zębami wyrzniętymi, a stałe zatrzymanymi. W ok. 80 proc. przypadków mamy do czynienia z jednym zębem nadliczbowym,  a w ok. 1020 proc. z dwoma zębami.

Mnoga nadliczbowość zazwyczaj połączona jest z występowaniem zespołów i wad wrodzonych, np. z zespołem Gardnera, Marfana, Ehler-Danlosa czy dysplazją obojczykowo-czaszkową. Zęby nadliczbowe mogą mieć budowę prawidłową lub zmienioną, np. stożkowate korony, krótkie korzenie czy dodatkowe guzki. Najczęściej zlokalizowane są w przednim odcinku szczęki, znacznie rzadziej w okolicy przedtrzonowców i trzonowców.

Mezjodens  ząb środkowy

Najczęściej występującym zębem nadliczbowym jest mezjodens. Zlokalizowany jest on w linii środkowej szczęki, rzadziej żuchwy, pomiędzy lub za zębami przyśrodkowymi siecznymi (jedynkami). Jego korona ma zazwyczaj kształt stożkowy, rzadziej przypomina prawidłowe siekacze. Najczęściej diagnozowany jest w okresie wymiany uzębienia mlecznego na stałe.

Ząb pośrodkowy może stanowić przeszkodę uniemożliwiająca prawidłowe wyrzynanie siekaczy. Może też być przyczyną występowania diastemy rzekomej, czyli przerwy pomiędzy górnymi jedynkami, która nie jest związana z niskim przyczepem wędzidełka wargi górnej (diastema prawdziwa).

Zęby środkowe stałe usuwa się ze względu na mnogość problemów, które powodują. Kolejnym krokiem jest zwykle leczenie ortodontyczne.

Przyczyny powstawania dodatkowych zębów

Powstawanie zębów nadliczbowych tłumaczy się m.in. nadaktywnością lub przedłużoną czynnością listewki zębowej, podziałem zawiązków zębowych lub czynnikami genetycznymi. Hiperdoncja może występować rodzinnie. Mnoga nadliczbowość pojawia się zwykle w przypadku wad wrodzonych, np. rozszczepów wargi i podniebienia oraz w około 20 zespołach genetycznych.

Najczęściej rozwój zębów nadliczbowych ma miejsce w tym samym czasie, co zębów typowych. W przypadku przedłużonej aktywności listewki zębowej obserwujemy późne pojawianie się zawiązków zębów nadliczbowych. Może być tak, że u dziecka w wieku szkolnym nieoczekiwanie pojawią się zawiązki nowych zębów, a potem kolejnych w ciągu kilku lat. Sytuacja ta dotyczy najczęściej dodatkowych przedtrzonowców w szczęce i żuchwie. Dziecko wymaga wówczas okresowych kontroli radiologicznych i musi pozostawać pod opieką lekarza dentysty.

Powiązane produkty

Objawy i dolegliwości towarzyszące hiperdoncji

Zęby nadliczbowe mogą generować wiele problemów, m.in. być przyczyną:

  • przetrwania zębów mlecznych
  • zatrzymania wyrzynania zębów stałych
  • opóźnionego wyrzynania zębów stałych
  • nieprawidłowej lokalizacji zębów
  • rotacji zębów
  • stłoczeń
  • diastemy
  • resorpcji korzeni zębów sąsiednich
  • nieprawidłowego rozwoju korzeni zębów sąsiednich
  • tworzenia torbieli zębopochodnych
  • bólów neuralgicznych

Hiperdoncja – diagnostyka zębów nadliczbowych

W przypadku hiperdoncji konieczne jest zebranie dokładnego wywiadu lekarskiego, przeprowadzenie badania pacjenta i wdrożenie diagnostyki radiologicznej. Pomocne mogą być zdjęcia pantomograficzne, zębowe oraz tomografia komputerowa wiązki stożkowej (CBCT). CBCT umożliwia przestrzenne ocenienie położenia zębów dodatkowych w stosunku do zębów prawidłowych i ważnych struktur anatomicznych oraz zaplanowanie odpowiedniego leczenia.

Hiperdoncja – leczenie zębów nadliczbowych

Postępowanie lecznicze w przypadku dodatkowych zębów stałych uzależnione jest od wielu czynników m.in.

  • wieku pacjenta
  • liczby, budowy i położenia zębów nadliczbowych
  • ryzyka powodowania przez nie zaburzeń
  • ryzyka powikłań podczas zabiegu chirurgicznego usuwania dodatkowych zębów

Każdy przypadek hiperdoncji wymaga więc dogłębnej analizy. Najczęściej zęby nadliczbowe usuwa się.

Planowanie kolejności i czasu ekstrakcji kolejnych zębów wymaga współpracy chirurga i ortodonty. W przypadku wysokiego ryzyka zabiegu chirurgicznego oraz korzystnego położenia zębów nadliczbowych możliwe jest pozostawienie ich. Zęby takie wymagają okresowej kontroli radiologicznej, a niekiedy ulegają samoistnej resorpcji.

Z kolei dodatkowe zęby mleczne zazwyczaj wyrzynają się w łuku zębowym i o ile nie powodują dolegliwości, np. ranienia błony śluzowej, pozostawia się je do obserwacji.

  1. J. Chmiel, T. Olek, Zęby nadliczbowe-zasady postępowania w różnych sytuacjach klinicznych, Stomatologia po Dyplomie", 2020.
  2. A. Jurek, M. Marczyńska-Stolarek, M. Zadurska, Zjawisko późnego powstawania zawiązków zębów nadliczbowych - opis dwóch przypadków, Forum Ortodontyczne". tom 8, nr 2 2012.
  3. P. Tokarska, A. Haładyj, P. Piekoszewska-Ziętek, I. Mariańska, B. Pietrzak-Bilińska, Mezjodens - częstość występowania, powikłania i możliwość wczesnego leczenia ortodontyczny - chirurgicznego na podstawie dokumentacji Zakładu Ortodoncji WUM, Forum Ortodontyczne" 2015.
  4. U. Żochowska, A. Masłowska, I. Dunin-Wilczyńska, Postępowanie diagnostyczne u pacjenta z hiperdoncją, Opis przypadku", tom 7, nr 4 2011.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • Rozszerzone źrenice – o czym świadczą? Czy oznaczają chorobę?

    Rozszerzone źrenice na ogół kojarzone są ze stanem silnego pobudzenia – również tego wywołanego farmakologicznie. W niektórych przypadkach mogą być jednak objawem poważnych zaburzeń zdrowotnych.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

  • Refundacja dla cukrzyków – zasady refundacji w diabetologii

    Od stycznia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia, wprowadzające w życie zmiany w refundacji wyrobów medycznych przeznaczonych dla pacjentów chorujących na cukrzycę. Wyjaśniamy zasady odpłatności systemów do ciągłego monitorowania glikemii, pomp insulinowych, pojemników na insulinę oraz zestawów infuzyjnych.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij