Kobieta pokazuje szkliwo zębów u dentysty
Barbara Chmielewska

Czym jest hipoplazja szkliwa?

Hipoplazja szkliwa stanowi problem rozwojowy spotykany zarówno wśród dorosłych pacjentów, jak i dzieci. Warto wiedzieć, jakie są przyczyny tego zaburzenia szkliwa oraz w jaki sposób je leczyć.

Hipoplazja, inaczej niedorozwój szkliwa, to zaburzenie rozwojowe szkliwa typu ilościowego. Polega na zmniejszeniu grubości lub całkowitym braku szkliwa. Może być zaburzeniem miejscowym, kiedy to jest nim dotknięty jeden czy dwa zęby lub ogólnoustrojowym dotyczy wtedy grupy zębów lub wszystkich zębów.

Przyczyny hipoplazji szkliwa

Zmiany o charakterze hipoplazji powstają na etapie tworzenia szkliwa (amelogenezy). Proces ten może zostać zaburzony poprzez działanie czynników miejscowych, systemowych i genetycznych. W pierwszym przypadku niedorozwój będzie dotyczył jednego lub kilku zębów, w pozostałych  grup zębowych lub wszystkich zębów.

Najczęstsze czynniki miejscowe wpływające negatywnie na proces tworzenia szkliwa zębów stałych to uraz zęba mlecznego lub zapalenie tkanek okogowierzchołkowych, będące następstwem próchnicy. Czynniki ogólnoustrojowe możemy podzielić na prenatalne, perinatalne i postnatalne. Według badań u 1843 procent wcześniaków występują ubytki hipoplastyczne. Czynnikami sprawczymi mogą tu być m.in. niedotlenienie, niedobory wapnia i fosforu oraz hiperbilirubinemia. Również cukrzyca matki może zaburzać proces tworzenia szkliwa.

Przykładowe czynniki systemowe mogące zaburzać amelogenezę:

  • prenatalne: niedotlenienie, niedożywienie, zatrucie ciążowe, zakażenia, choroby układu moczowego
  • perinatalane: niska masa urodzeniowa, ciąża mnoga, urodzenie po czasie
  • postnatalne: infekcje wirusowe i bakteryjne, zaburzenia hormonalne, niedobory pokarmowe i witaminowe, leki, choroby tarczycy, choroby metaboliczne
W sumie ponad 100 czynników systemowych i genetycznych może zaburzać proces tworzenia szkliwa.

Objawy hipoplazji szkliwa

Hipoplazja manifestuje się jako ścieńczenie lub zlokalizowany ubytek szkliwa na powierzchni zębów. Może też mieć postać bruzd i dołków w obrębie szkliwa lub dotyczyć brzegów siecznych wówczas powstają w nich półksiężycowate ubytki.

Niekiedy ścieńczenie szkliwa może towarzyszyć zmianom w obrębie głębszych warstw zęba (zębiny). Przykładem takiej jednostki chorobowej jest choroba Capdeponta (dentinogenesis imperfecta)

Polecane dla Ciebie

Niedorozwój szkliwa - Amelogenesis imperfecta

Amelogenesis imperfecta jest przykładem zaburzenia rozwojowego szkliwa pochodzenia genetycznego. Obejmuje zęby mleczne i stałe. Zmiany w szkliwie mają charakter hipoplazji albo hipomineralizacji (zmniejszonego uwapnienia). W pierwszym przypadku zęby mają zmieniony kształt  korony nie są wypukłe, guzki zębowe mają kształt igieł lub sopli, a brzegi sieczne są cienkie. Szkliwo ma małą grubość, występują w nim dołki i bruzdy, a jego barwa jest żółtobrunatna. Jeśli choroba ma charakter hipomineralizacji, korony początkowo mają prawidłowy kształt, ale szkliwo jest matowe, kruche i łatwo ulega uszkodzeniom i starciu. Jego barwa jest mlecznobiała lub jasnobrunatna.

W przebiegu choroby mogą pojawiać się również inne nieprawidłowości dotyczące jamy ustnej, np. zaburzenia wyrzynania zębów, wady zgryzu, zaburzenia w budowie korzeni zębów, w obrębie dziąseł czy resorpcje korzeni i koron zębowych.

Zmiany w amelogensis imperfecta mogą dotyczyć dodatkowo paznokci, skóry i włosów. Pacjenci z tym zaburzeniem rozwojowym wymagają interdyscyplinarnej opieki dentystycznej. Zwłaszcza dotyczy to najmłodszych pacjentów, ponieważ zaburzenia estetyki mogą wpływać negatywnie na rozwój emocjonalny i społeczny dziecka. W związku z tym czasami konieczne jest korzystanie z pomocy psychologicznej.

Ubytki w szkliwie - ząb Turnera

Przykładem zaburzeń rozwojowych szkliwa z przyczyn miejscowych jest ząb Turnera. Jest to ząb stały o nieprawidłowej budowie, powstałej na skutek działania czynników patologicznych dotykających odpowiedni ząb mleczny. Najczęściej jest to uraz lub zapalenie okołowierzchołkowe. Zęby Turnera, oprócz ubytków szkliwa, mogą być dotknięte innymi nieprawidłowościami, np. zmienioną budową korzeni, wyrzynać się zbyt wcześnie lub za późno. Dlatego tak ważna jest profilaktyka próchnicy zębów mlecznych i jak najszybsze leczenie ubytków próchnicowych. Nieleczona próchnica prowadzi do zapaleń miazgi, które mogą przejść w zapalenie tkanek okołowierzchołkowych.

Leczenie hipoplazji szkliwa

Zmiany o charakterze hipoplazji wpływają negatywnie na estetykę zębów. Zwiększają również ich wrażliwość na działanie bodźców oraz ryzyko rozwoju próchnicy. Defekty estetyczne szkliwa można skorygować przy pomocy kosmetycznych materiałów wypełniających, licówek lub koron. W zależności od potrzeb można korzystać z zabiegów higienizacji i fluoryzacji. Preparaty fluoru znoszą nadwrażliwość i zwiększają odporność zębów na próchnicę. Należy leczyć powstałe ubytki próchnicowe. Pacjenci z defektami szkliwa powinni pozostawać pod stałą kontrolą dentystyczną.

Higiena i dieta przy hipoplazji szkliwa

Bardzo ważne jest utrzymanie właściwej higieny jamy ustnej. Ze względu na brak lub zmniejszenie grubości szkliwa, zęby takie są o wiele bardziej narażone na rozwój próchnicy. Należy dwa razy dziennie dokładnie usuwać płytkę nazębną przy użyciu szczoteczki i pasty z fluorem. Powyżej 6 roku życia dziecka można wprowadzić płukanki bezalkoholowe z fluorem. Wskazane byłoby przejście profesjonalnego instruktażu higieny jamy ustnej w gabinecie dentystycznym, wraz z doborem akcesoriów do mycia. Należy również ograniczyć cukier w diecie i unikać napojów o potencjale erozyjnym (soki, energetyki, napoje gazowane).

  1. A. Jurczak, D. Gałecka-Wanatowicz, I. Kołodzie, P. Łopuch, Leczenie zespołowe młodocianej pacjentki z amelogenesis imperfecta-opis przypadku, Nowa Stomatologia", nr 4/2013.
  2. M. Ogińska, J. Opydo-Szymaczek, Zaburzenia rozwojowe szkliwa i ich związek z występowaniem próchnicy-przegląd piśmiennictwa, Dental Forum", nr 1/2017.
  3. D. Olczak-Kowalczyk, A. Turska-Szybka, D. Gozdowski, U. Kaczmarek, Związek między wadami rozwojowymi szkliwa a nasileniem próchnicy u 18-letniej młodzieży, e-medycyna.pl [online], https://e-medycyna.pl/wp-content/uploads/2020/03/Zwi%C4%85zek-mi%C4%99dzy-wadami-rozwojowymi-szkliwa-a-nasileniem-pr%C3%B3chnicy-u-18-letniej-m%C5%82odzie%C5%BCy.pdf, [dostęp: 14.04.2022].
  4. D. Solarek, J. Szczepańska, Powikłania w zębach stałych w wyniku dużych zaniedbań w obrębie uzębienia mlecznego u 4-letniego dziecka. Opis przypadku, Nowa Stomatologia", nr 24(4) 2019.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Choroba Gravesa-Basedova – objawy, rozpoznanie, leczenie

    Do tej pory nie udało się ustalić etiopatogenezy choroby Gravesa-Basedova, wiadomo jedynie, że jest chorobą autoimmunologiczną. Występuje zdecydowanie częściej u kobiet (około 10 razy częściej), co z kolei może sugerować wpływ estrogenów na rozwój schorzenia. Ponadto zaobserwowano, że choroba częściej rozwija się po silnych sytuacjach stresowych.

  • Kompresjoterapia – czym jest i na czym polega?

    Choroby naczyń żylnych to jedne z częstszych dolegliwości dotyczących głównie kończyn dolnych. W ich leczeniu przychodzi nam z pomocą kompresjoterapia, czyli inaczej zwana terapia uciskowa. Na czym ona polega?

  • Gęsta, lepka krew – przyczyny, objawy, leczenie

    Krew składa się z wyspecjalizowanych komórek, przeciwciał, czynników krzepnięcia i substancji w niej przenoszonych, m.in hormonów, lipidów, białek i glukozy. Stężenie tych składników wpływa na gęstość i lepkość krwi, a równowaga między nimi pozwala na jej poprawne krążenie. Jak rozpoznać zbyt gęstą krew?

  • Mielofibroza – przyczyny, leczenie

    Mielofibroza zaliczana jest do nowotworów szpiku kości, najrzadszych wśród wszystkich chorób mieloproliferacyjnych. Rozwija się długo i podstępnie, początkowo nie dając specyficznych objawów. Jakie są jej symptomy? W jaki sposób leczy się mielofibrozę?

  • Zespół popunkcyjny – na czym polega?

    Zespół popunkcyjny jest następstwem nakłucia lędźwiowego, którego dokonuje się podczas diagnostyki zakażeń ośrodkowego układu nerwowego. Pomimo że punkcja jest zabiegiem całkowicie bezpiecznym, to istnieje jednak ryzyko pojawienia się nieprzyjemnych objawów utrzymujących się najczęściej od 2 do 3 dni.

  • Wirus Epsteina-Barr (EBV) – objawy i leczenie

    Jednym z członków dużej rodziny wirusów z rodzaju Herpes jest wirus Epsteina-Barr (EBV). Co ciekawe, jest jednym z tych patogenów, które u ludzi występują najczęściej i na ogół nie manifestują się pod postacią specyficznych objawów. Mimo to EBV może przyczynić się do rozwoju poważnej choroby, jaką jest mononukleoza zakaźna.

  • Rak okrężnicy – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

    Rak okrężnicy jest drugim co do częstości nowotworem oraz drugą przyczyną zgonu w krajach zachodnich, a niestety, ilość zachorowań na ten typ raka wciąż rośnie. Dlatego najważniejsza jest profilaktyka lub wczesne wykrycie, które zapewnia wysoką wyleczalność. Pierwsze symptomy raka okrężnicy są nietypowe i zależą od jego lokalizacji. Jak objawia się rak okrężnicy? Jak mu zapobiec?

  • Hemolakria – co powoduje krwawe łzy?

    Hemolakria jest wyjątkowo rzadkim schorzeniem, w związku z tym literatura na jej temat jest ograniczona, a częstość występowania w zależności od określonej płci, rasy lub wieku nie jest znana. Krwawe łzy, choć początkowo szokujące, często są nieszkodliwe i ustępują samoistnie bez powikłań. Niemniej każda osoba, u której pojawi się krwawe łzawienie, powinna zostać poddana dokładnej ocenie.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij