Co dzieje się z organizmem podczas wysokich temperatur? Wpływ upałów na zdrowie psychiczne

Wraz ze wzrostem częstotliwości i intensywności upałów wywołanych zmianami klimatu, narażenie na ciepło staje się coraz większym wyzwaniem. Wzrost globalnej temperatury poważnie wpływa na zdrowie ludzi, prowadząc do zwiększonego ryzyka śmierci, czego dowodzą statystyki. Oprócz tego może mieć istotny wpływ na stan psychiczny i prowadzić do obniżonego samopoczucia emocjonalnego.

Jak ludzki organizm reaguje na upał?

Często mówi się o ekstremalnych upałach (gdy temperatura osiąga co najmniej 10 stopni powyżej średniej) pod kątem ich wpływu na nasze zdrowie fizyczne, ponieważ mogą przyczynić się do częstych hospitalizacji spowodowanych zwiększonym ryzykiem wystąpienia chorób układu krążenia, a nawet do śmierci. Ich konsekwencje odczuwają przede wszystkim dzieci, seniorzy i osoby z przewlekłymi problemami zdrowotnymi.

Długotrwała ekspozycja na wysoką temperaturę może powodować ból i zawroty głowy, dezorientację, doprowadzić do odwodnienia i zachwiania równowagi elektrolitowej, powodując skurcze. Może pojawić się także obrzęk cieplny rąk i nóg, ponieważ organizm rozszerza naczynia krwionośne i w ten sposób broni się przed przegrzaniem. Innymi potencjalnymi skutkami fizycznymi są nudności, biegunka, ból głowy i wyczerpanie.

Wysokie temperatury a zdrowie psychiczne

Naukowcy z University of Massachusetts Armrest i California Polytechnic State University w San Louis Obispo stwierdzili, że wysoka temperatura wpływała na zdrowie psychiczne nawet w populacjach przyzwyczajonych do upałów. Wyniki swojego najnowszego badania opublikowali w „Journal of Health Economics”.

Wzrost temperatury został też skorelowany z pogorszeniem samopoczucia oraz nasileniem zachowań autoagresywnych. Częstość aktów samobójczych podczas upałów jest porównywalna ze wskaźnikiem zdarzeń, które zostały spowodowane recesją gospodarczą. Oprócz tego upały związane są ze wzrostem zachowań agresywnych i przemocy. Istnieją prace naukowe, które dowodzą, że wzrost temperatury o jedno odchylenie standardowe prowadzi do 4% wzrostu przemocy interpersonalnej i 14% w obrębie grupy.

Pacjenci psychiatryczni szczególnie źle znoszą upały

Powszechnie wiadomo, że warunki pogodowe wpływają na samopoczucie i funkcjonowanie ludzi w codziennym życiu, ale osoby cierpiące na choroby psychiczne są na nieszczególnie wrażliwe. Ich objawy nasilają się w miesiącach letnich, gdy temperatura otoczenia znacznie wzrasta. Osoby dotknięte demencją i innymi poważnymi zaburzeniami psychicznymi są bardziej zagrożone podczas upałów, ponieważ mogą nie być w stanie dostosować swojego zachowania i samodzielnie chronić się przed upałem – unikać ekspozycji na ciepło czy zadbać o odpowiedni strój.

Niektórzy pacjenci psychiatryczni przyjmujący leki przeciwpsychotyczne lub przeciwdepresyjne mogą mieć zaburzenia termoregulacji organizmu i ograniczoną zdolność pocenia się, co niewątpliwie podwyższa prawdopodobieństwo niebezpiecznego udaru cieplnego. Wzrost temperatury często przyczynia się także do bezsenności, co może dodatkowo intensyfikować dolegliwości psychiczne, z którymi chorzy się zmagają.

Stres cieplny upośledza funkcje poznawcze

Nowe badanie, którego wyniki przedstawiono w czasopiśmie naukowym „Scientific Reports” pokazuje, że dotychczas nauka nie doceniała prawdziwego wpływu stresu cieplnego.

Autorzy artykułu, naukowcy z Uniwersytetu Kopenhaskiego oraz z Uniwersytetu w Tesalii w Grecji, zwracają uwagę, że ma to wpływ nie tylko na zdrowie pracowników fizycznych, którzy na co dzień narażeni są na działanie silnego światła słonecznego, ale także na ich wydajność i bezpieczeństwo pracy.

W innym eksperymencie badacze z uniwersytetu Harvarda, porównując funkcje poznawcze dwóch grup studentów, doszli do wniosku, że ci, którzy mieszkali w akademikach bez klimatyzacji, podczas upałów charakteryzowali się słabszym czasem reakcji, skupieniem i zapamiętywaniem. Natomiast badacze pochodzący z Chin zbadali wpływ stresu cieplnego na sprawność poznawczą osób w wieku powyżej 40 lat. Okazało się, że stres cieplny obniża wydajność w testach werbalnych i matematycznych. Wyniki badania dowiodły, że większe spadki wyników testów poznawczych pojawiły się w przypadku kobiet w średnim wieku oraz mieszkańców obszarów wiejskich. To odkrycie sugeruje, że trwająca zmiana klimatu może zmniejszyć zdolność i skuteczność podejmowania decyzji.