Nowa Ustawa o Zawodzie Farmaceuty – jakie kwestie reguluje i co jej wejście w życia oznacza dla pacjentów? Zasady kompleksowej opieki farmaceutycznej - portal DOZ.pl
Nowa Ustawa o Zawodzie Farmaceuty – jakie kwestie reguluje i co jej wejście w życia oznacza dla pacjentów? Zasady kompleksowej opieki farmaceutycznej
Marta Pietroń

Nowa Ustawa o Zawodzie Farmaceuty – jakie kwestie reguluje i co jej wejście w życia oznacza dla pacjentów? Zasady kompleksowej opieki farmaceutycznej

Ustawa o zawodzie farmaceuty weszła w życie w połowie kwietnia bieżącego roku. Jej uchwalenie to najbardziej wyczekiwany dokument przez polskich farmaceutów od kilkudziesięciu lat. Nie tylko ugruntował ich pozycje w polskiej opiece zdrowia oraz zapewnił niezależność, ale przede wszystkim wprowadził świadczenie zdrowotne, jakim jest opieka farmaceutyczna. Dlaczego jest ona tak ważna? Co nowego wprowadza w funkcjonowaniu aptek? 

Ustawa o zawodzie farmaceuty – dlaczego jest ważna? Standardy opieki farmaceutycznej w innych krajach europejskich 

Farmaceuci do tej pory byli jedną z grup zawodów zaufania publicznego, która najdłużej czekała na uregulowanie zajmowanej przez nich pozycji w polskiej ochronie zdrowia. Sytuacja uległa zmianie 17 grudnia 2020 roku, kiedy to prezydent RP podpisał ustawę o Zawodzie Farmaceuty. Ukazała się ona w Dzienniku Ustaw 15 stycznia 2021 roku i po trzech miesiącach od tej daty zaczęła obowiązywać. Dlaczego całe środowisko z niecierpliwością na nią czekało? 

Przede wszystkim ustawa:

  • prawnie określa status zawodu farmaceuty, 
  • definiuje cel i uprawnienia zawodowe, 
  • zapewnia samodzielność wykonywanego zawodu,
  • wprowadza opiekę farmaceutyczną jako nowe świadczenie zdrowotne,
  • w jednym dokumencie jasno określa zadania zawodowe i usługi farmaceutyczne,
  • na nowo definiuje rolę kierownika apteki i zakres jego obowiązków. 

W Europie i na świecie opieka farmaceutyczna działa już od wielu, wielu lat. Jak wygląda w innych krajach europejskich? Oto kilka przykładów.

Opieka farmaceutyczna w Wielkiej Brytanii

Zakres czynności wchodzących w opiekę farmaceutyczną w Wielkiej Brytanii jest szeroki. Od 2009 roku obowiązuje tam HLP – Healthy Living Pharmacies, czyli trzystopniowy program dofinansowania działalności apteki. Stopień określany jest zgodnie z kryteriami akredytacyjnymi. Na pierwszym poziomie opieki w aptece przeprowadzana jest edukacja zdrowotna i promowany jest zdrowy tryb życia, drugi poziom obejmuje działania z obszaru profilaktyki, zaś na trzecim poziomie dochodzi do opieki zdrowotnej pacjentów. Taki podział pozwolił na stopniowe wdrażanie opieki farmaceutycznej i odciążenie systemu zdrowia.  

Opieka farmaceutyczna w Norwegii

W norweskiej aptece możliwe jest wykonanie dość dużej ilości badań diagnostycznych:

  • pomiar ciśnienia krwi,
  • pomiar stężenia glukozy we krwi,
  • badanie znamion,
  • test kontrolny w kierunku zachorowania na raka jelita grubego.

Ze strony państwa finansowane są dwa świadczenia zdrowotne: przeszkolenie z używania inhalatora oraz wsparcie pacjenta podczas wdrażania do jego farmakoterapii nowych leków na choroby krążenia. Norweska opieka farmaceutyczna kładzie duży nacisk na profilaktykę i wsparcie przewlekłych chorób, takich jak: cukrzyca, astma czy nadciśnienie.

Opieka farmaceutyczna w Szwecji

Wprowadzanie opieki farmaceutycznej w szwedzkich aptekach trwało 10 lat. Przez ten czas prowadzone były kampanie społeczne, które miały wyedukować pacjentów w temacie chorób przewlekłych. W aptekach jednym ze świadczeń są szczepienia przeciwko grypie, durowi brzusznemu i kleszczowemu zapaleniu mózgu. Oprócz tego kierownik apteki może zadecydować o wprowadzeniu bezpłatnych konsultacji z farmaceutą. 

Ustawa o zawodzie farmaceuty – jakie uprawnienia ma farmaceuta w Polsce?

W Polsce zgodnie z prawem rolą farmaceuty jest między innymi doradzanie, wykonywanie leków recepturowych, rzetelne przekazywanie informacji na temat bezpieczeństwa stosowania leków lub suplementów oraz wydawanie produktów leczniczych i wyrobów medycznych. Do tego dochodzi również kwestia prowadzenia apteki, czyli wszystkie czynności wchodzące w zakres technicznego i ekonomicznego zadbania o aptekę jako miejsce oceny zdrowia publicznego. 

Pierwszym przełomowym momentem dla farmaceutów był marzec 2020 roku, kiedy to w obliczu pandemii koronawirusa ich kompetencje zostały rozszerzone o możliwości wystawiania recept pro auctore (dla siebie) i pro familie (dla członków swojej rodziny). Oprócz tego farmaceuta w dalszym ciągu może wystawić w aptece receptę farmaceutyczną w sytuacji zagrażającej życiu lub zdrowiu, chociażby w przypadku napadu astmy czy braku dawki leku na kolejny dzień w przypadku przewlekłej choroby. Warto jednak mieć na uwadze, że jest to forma pomocy w wyjątkowych sytuacjach, a nie metoda ułatwiająca uzyskanie leku. W nieuzasadnionych przypadkach farmaceuta jak najbardziej może odmówić wystawienia recepty, bowiem ponosi on pełną odpowiedzialność za każdy taki dokument.

Kolejnym przełomowym momentem był kwiecień 2021 r., kiedy to farmaceuci nabyli nowych uprawnień, wynikających z wejścia w życie ustawy o zawodzie farmaceuty. Uprawnienia farmaceuty wchodzące w opiekę farmaceutyczną będą obejmować: 

  • prowadzenie konsultacji farmaceutycznych,
  • przeglądy lekowe,
  • usługa Nowy Lek,
  • program Drobne Dolegliwości,
  • receptę kontynuowaną, 
  • programy profilaktyczne,
  • szczepienia przeciwko grypie w aptekach,
  • wsparcie w zakładaniu IKP – Internetowego Konta Pacjenta.

Dowiedz się więcej na temat e-recepty i Internetowego Konta Pacjenta.

Wraz z czasem w miarę potrzeb pacjentów i systemu opieki zdrowotnej, zakres usług wchodzących w opiekę farmaceutyczną może ulec poszerzeniu. 

Polecane dla Ciebie

Ustawa o zawodzie farmaceuty – co oznacza dla Pacjentów? Kiedy warto zwrócić się po poradę do farmaceuty?

W dzisiejszych czasach dostęp do apteki jest nieograniczony. Farmaceuci często są pierwszym kontaktem dla Pacjenta, zanim udadzą się oni do lekarza. Do tej pory zadania i rola farmaceuty w ochronie zdrowia nie były zdefiniowane, co powodowało, że przez wiele lat potencjał polskich farmaceutów nie był w pełni wykorzystywany. Dotychczas pomimo braku formalnie uregulowanej opieki farmaceutycznej, wielu pacjentów odwiedzających apteki czuło się objętych „opieką”. Przyczynia się do tego szeroki zakres wiedzy, umiejętność doradzania oraz chęć niesienia pomocy przez farmaceutów. 

W obecnej sytuacji epidemiologicznej farmaceuci stają się w oczach Pacjentów nieocenionym źródłem pomocy w drobniejszych problemach zdrowotnych. Kiedy warto zwrócić się po poradę do farmaceuty i w jaki sposób może pomóc?

Farmaceuta:

  • doradzi w drobniejszych problemach zdrowotnych,
  • poinformuje, jak prawidłowo stosować leki,
  • udzieli dermokonsultacji,
  • sporządzi leki na receptę,
  • pomoże obsłużyć urządzenia medyczne, 
  • przeszkoli z prawidłowego wykonywania pomiarów cukru lub ciśnienia,
  • przeszkoli z prawidłowego używania inhalatorów oraz udzieli instrukcji jak krok po kroku podać insulinę przy użycia pena,
  • doradzi i skompletuje domowa i wakacyjną apteczkę,
  • wskaże niekorzystne interakcje między lekami.

Z pomocą w opiece nad pacjentem w aptece przychodzi Internetowe Konto Pacjenta, które daje możliwość upoważnienia farmaceuty do wzglądu w przyjmowane leki i na tej podstawie może on udzielić porady. Trzeba jednak pamiętać, że farmaceuta w zaistniałej sytuacji w żaden sposób nie zastąpi lekarza, który zdiagnozuje i wdroży odpowiednie leczenie. 

  1. Polegaj na farmaceucie, "www.pacjent.gov.pl", [online], https://pacjent.gov.pl/system-opieki-zdrowotnej/po-pierwsze-farmaceuta, [dostęp:] 20.06.2021.
  2. Ustawa z dnia 10 grudnia 2020 roku o zawodzie farmaceuty, „isap.sejm.gov.pl” [online], https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20210000097, [dostęp:] 20.06.2021.
  3. Naczelna Izba Aptekarska, Zmiany systemowe stają się faktem. Ustawa o zawodzie farmaceuty wchodzi w życie, "www.nia.org.pl" [online], https://www.nia.org.pl/2021/04/16/zmiany-systemowe-staja-sie-faktem-ustawa-o-zawodzie-farmaceuty-wchodzi-w-zycie/, [dostęp:] 20.06.2021.
  4. A. Weisner, Jak wygląda opieka farmaceutyczna w innych krajach europejskich?, „opieka.farm” [online], https://opieka.farm/aktualnosci/jak-wyglada-opieka-farmaceutyczna-w-innych-krajach-europejskich/, [dostęp:] 20.06.2021.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Astaksantyna jako cenny antyoksydant – jakie ma właściwości i gdzie można ją znaleźć?

    Astaksantyna, karotenoid występujący naturalnie w algach, szturmem zdobywa rzesze wielbicieli. Docenia się ją jako jeden z najcenniejszych nutraceutyków o szerokim spektrum zastosowania. Czym jest astaksantyna i jakie ma właściwości? Dowiedzmy się więcej. 

  • Leki przeciwwirusowe na grypę. Czym jest amantadyna, rymantadyna, oseltamiwir i zanamiwir?

    Najsilniejszymi lekami przeciwwirusowymi na grypę są amantadyna, rymantadyna (leki starej generacji), oseltamiwir i zanamiwir (leki nowej generacji). Stosowane są jedynie na wskazanie lekarza, który tylko w uzasadnionych przypadkach wdroży leczenie tymi substancjami. Mają one charakter wirusostatyczny, a leczenie z ich udziałem trwa najczęściej 5. dni. Jakie są przeciwwskazania do stosowania leków przeciwwirusowych, jaki jest ich mechanizm działania oraz kiedy leki na grypę są skuteczne? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Etenzamid – składnik leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Właściwości, przeciwwskazania

    Etenzamid, czyli salicylan, to składnik, który często jest łączony z kwasem acetylosalicylowym i kofeiną. Komplet tych związków sprawia, że ich skuteczność przeciwbólowa lub przeciwzapalna jest bardzo wysoka. Zazwyczaj preparaty z tym składnikiem zalecane są w bólach głowy, bólach mięśniowo-szkieletowych, a także bólach o umiarkowanym nasileniu o podłożu zapalnym. Czy u dzieci można stosować etenzamid, jaka jest bezpieczna, maksymalna dawka dzienna tej substancji dla osoby dorosłej i jaki jest mechanizm działania etenzamidu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Foliany – właściwości i źródła folacyny i kwasu foliowego

    Foliany, czyli folacyna i kwas foliowy stanowią szeroką grupę związków, będącymi pochodnymi pteryny, które różnią się stopniem utlenienia i charakteryzują się aktywnością biologiczną kwasu foliowego. Kwas foliowy nie ma toksycznego charakteru, niemniej jego zbyt duże dawki mogą utrudniać rozpoznanie niedokrwistości wywołanej niedoborem witaminy B12. Jakie są objawy niedoboru folianów, co stanowi najlepsze źródła tych związków w pożywieniu oraz jaka jest zalecana dawka dzienna folianów? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Izotretynoina – działanie, dawkowanie, skutki oboczne, zasady terapii

    W ostatnich latach bardzo popularne stało się leczenie trądziku izotretynoiną. Pomimo wielu skutków ubocznych, z jakimi wiąże się ta terapia, decydują się na nią nawet te osoby, u których trądzik nie jest wyjątkowo nasilony. Czym jest izotretynoina, dlaczego kobiety w ciąży nie mogą jej stosować oraz jak wylicza się dawkę skumulowaną?

  • MSM – co to jest siarka organiczna? Skuteczność, wskazania, przeciwwskazania

    Siarka organiczna MSM wpływa korzystnie na stawy, mięśnie i kości. Badania nad tym pierwiastkiem pokazują, że jednoczesna suplementacja MSM i chondroityny, glukozaminy lub kwasu bosweliowego może zwiększyć skuteczność terapii wspomagającej leczenie stanów zapalnych stawów. Jak dawkować MSM, jakie są przeciwwskazania do suplementacji siarki i czym się kierować wybierając preparat z siarką organiczną?

  • Ubichinol – co to jest? Wskazania do stosowania koenzymu Q10, dawkownie, efekty

    Ubichinol to aktywna forma koenzymu Q10, przez niektórych określana mianem „super paliwa" dla organizmu. Jest związkiem chemicznym z grupy chinonów, który wpływa na funkcjonalność komórek, dbając o ich prawidłowy rozwój. Aby uzupełnić niedobory koenzymu Q10, warto wybierać suplementy zawierające jego aktywną postać, która uważana jest za łatwiej przyswajalną niż postać utleniona – ubichinon. Kiedy stosować ubichinol, jak dawkować koenzym Q10 i na jakie efekty można liczyć, zażywając go regularnie?

  • Chlorella – jakie ma właściwości? Czy warto ją stosować i jak dawkować?

    Chlorella jest zieloną algą, która należy do grupy zielenic. Zawiera więcej kwasu foliowego i żelaza niż inne pokarmy roślinne. Suplementacja chlorelli może wpływać korzystnie na obniżenie czynników predysponujących do chorób sercowo-naczyniowych i metabolicznych, stanowić element uzupełniający niedobory białka, a także być stosowana podczas detoksu organizmu. Jak dawkować chlorellę, czy można ją stosować w ciąży lub podawać ją dzieciom, a także jakie mogą być skutki uboczne suplementacji tego produktu typu superfood?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij