E-recepta – jak działa i jak z niej korzystać?
Piotr Gmachowski

E-recepta – jak działa i jak z niej korzystać?

E-recepta funkcjonuje w Polsce od 2019 r., a od 8 stycznia 2020 r. lekarz zobowiązany jest wystawiać recepty w wersji elektronicznej, są jednak odstępstwa od tej reguły. Głównym celem wprowadzenia e-recept było ograniczenie błędów spowodowanych niepoprawnym odczytaniem nazwy bądź dawki leków przez farmaceutę, skrócenie czasu, który lekarz musi poświęcić na wypisanie recepty oraz wyeliminowanie recept fałszywych. W jaki sposób można zrealizować e-receptę? Jak długo jest ona ważna?

E-recepta – podstawowe informacje. Czy lekarz może wystawić e-receptę podczas telewizyty?

Podstawową informacją, od której należy rozpocząć, mówiąc o e-recepcie jest fakt, iż na jednej e-recepcie może znajdować się jeden lek. Natomiast kilka e-recept jest ujmowanych w tak zwaną receptę zbiorczą, czyli pakiet. W skład pakietu recept może maksymalnie wchodzić 5 e-recept.

Lekarz wystawia receptę na tradycyjnej wizycie w gabinecie, istnieje także możliwość wystawienia e-recepty podczas telewizyty. Jest to bardzo duże udogodnienie i ułatwienie, w szczególności w sytuacji, kiedy kontakt z lekarzem jest utrudniony lub niemożliwy, np. w czasie panującej pandemii koronawirusa lub w przypadku chorób przewlekłych. Korzyścią wynikającą z danego udogodnienia jest oczywiście oszczędność czasu oraz brak narażenia na kontakt z osobami chorymi w przychodni czy szpitalu. 

Dodatkową zaletą e-recept jest bezpieczeństwo wynikające z dużej czytelności i przejrzystości. Rozwiązuje to problem związany z możliwym nieprawidłowym odczytaniem nazw przepisanych leków czy dawkowania przez osobę realizującą receptę.

Lekarz ma obowiązek wystawiania recept elektronicznych, recepty papierowe mogą być wystawiane tylko w wyjątkowych okolicznościach:

  • gdy lek sprowadzany jest z zagranicy (w ramach importu docelowego),
  • gdy pacjent nie ma ustalonej tożsamości (recepta bez danych osobowych),
  • gdy recepta wystawiana jest przez osobę uprawnioną do wystawiania recept zgodnie z prawem państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (do końca 2020 roku) – tzw. recepty transgraniczne,
  • recepty pro auctore (recepta dla osoby wystawiającej) i pro familiae (recepta wystawiona dla rodziny osoby wystawiającej).
  • w przypadku awarii systemu generującego e-dokumenty,
  • podczas wizyty domowej.

E-recepta – jak się ją realizuje? Czy można realizować e-recepty online? 

E-receptę w aptece można zrealizować za pomocą:

  1. Wydruku informacyjnego – realizacja następuje po zeskanowaniu kodu kreskowego recepty zbiorczej lub konkretnej e-recepty leku, który pacjent chce wykupić. Ewentualnie pacjent może podać farmaceucie 4-cyfrowy kod dostępowy wraz z numerem pesel. Wydruk informacyjny pacjent otrzymuje od lekarza w formie papierowej.
  2. SMS – wiadomość SMS zawiera 4 cyfrowy kod dostępowy, podobnie jak w przypadku wydruku informacyjnego. W komputerowy system apteczny osoba realizująca e-receptę wpisuje kod dostępowy oraz numer pesel pacjenta.
  3. Wiadomość e-mail – pacjent otrzymuje e-receptę w postaci pliku w formacie pdf. Realizacja takiej e-recepty będzie możliwa po zeskanowaniu kodu kreskowego bezpośrednio z urządzenia mobilnego pacjenta, np. telefonu, tabletu lub poprzez wpisanie w system apteczny kodu dostępowego i numeru pesel pacjenta.

Nie istnieje możliwość realizacji e-recept online. Natomiast podobnie, jak w przypadku recepty papierowej, istnieje możliwość dokonywania rezerwacji leków w aptekach.

Polecane dla Ciebie

E-recepta – gdzie można sprawdzić przepisane na niej leki? Jak działa Internetowe Konto Pacjenta?

Leki, które przepisał lekarz na e-recepcie możemy sprawdzić bezpośrednio, odczytując tę informację z wydruku. Podobnie jest w sytuacji, kiedy pacjent otrzyma wiadomość e-mail, w której załączona jest e-recepta w postaci pliku, wtedy także ma możliwość odczytania przepisanych leków bezpośrednio z urządzenia. 

Jeżeli nie jest możliwe odczytanie przepisanych leków czy dawek konkretnych preparatów bezpośrednio z wydruku czy maila, przydatne będzie Internetowe Konto Pacjenta (IKP) – bezpłatna aplikacja Ministerstwa Zdrowia. Aby móc z niej korzystać, należy posiadać profil zaufany, za pomocą którego potwierdzimy naszą tożsamość (identyfikacja tożsamości odbywa się za pomocą internetowego konta bankowego, dowodu osobistego z warstwą elektroniczną bądź za pomocą kwalifikowanego podpisu elektronicznego).

IKP daje możliwość między innymi do:

  • wglądu do swoich e-recept,
  • sprawdzenia dawkowania przepisanych leków,
  • sprawdzenia wcześniej wystawionych e-recept,
  • sprawdzenia historii wizyt opłaconych przez NFZ,
  • sprawdzenia dawkowania leków swoich dzieci do 18 roku życia,
  • upoważnienia bliskiej osoby do wglądu do danych pacjenta lub pomoc w sprawach urzędowych np. do odbioru e-recepty.

Po zalogowaniu się do IKP, można wybrać sposób powiadamiania o wystawieniu recepty: SMS lub wiadomość e-mail. Oczywiście można także skorzystać jednocześnie z dwóch możliwości powiadamiania. Nie ma konieczności logowania się do IKP, aby otrzymać e-receptę w postaci wydruku informacyjnego, czyli formy papierowej. Wystarczy zgłosić to lekarzowi podczas wizyty.

E-recepta a odpis

W sytuacji, kiedy pacjent nie chce realizować całej e-recepty lub kiedy w aptece nie ma wszystkich opakowań leku, które przepisał lekarz, istnieje możliwość „częściowej realizacji recepty”. Mówiąc o e-recepcie, nie używamy już sformułowania „odpis”, jak to miało miejsce przy receptach tradycyjnych, papierowych. Posiadając e-receptę na leki refundowane, nie tracimy refundacji, realizując e-receptę w późniejszym terminie. 

Oczywiście należy pamiętać o dacie ważności recepty, gdyż, podobnie jak odpis, tak samo częściowa realizacja recepty nie przedłuża ważności e-recepty. 

E-recepta – czy można ją realizować w kilku aptekach?

Należy pamiętać o bardzo ważnej kwestii – jedną e-receptę realizuje się w jednej aptece. Przykładowo, kiedy pacjent zrealizował e-receptę częściowo w określonej aptece (np. miał przepisaną większą ilość opakowań tego samego leku, a za pierwszym razem wykupił tylko część), nie może dokończyć realizacji tej e-recepty w innej aptece. 

Oczywiście, jeżeli pacjent otrzyma od lekarza 5 e-recept, czyli pakiet, na 5 różnych preparatów, każdą pojedynczą e-receptę może zrealizować w innej aptece.

E-recepta – jak długo jest ważna?

E-recepta, na której przepisane są:

  • antybiotyki – ważna jest 7 dni,
  • preparaty immunologiczne – ważna jest 120 dni.
E-recepta wystawiona na pozostałe preparaty ważna jest 30 dni. W przypadku chorób przewlekłych lekarze często zaznaczają, że recepta może być realizowana później, wtedy okres 30 dni ważności rozpoczyna się od konkretnej daty podanej przez specjalistę, widnieje na niej sformułowanie „data realizacji od”.

E-recepty mogą być także ważne przez 365 dni, lecz w tym wypadku lekarz musi odpowiednio to zaznaczyć, na recepcie znajduje się wtedy sformułowanie „data realizacji do”. Istotną informacją jest fakt, iż jeżeli pacjent nie zacznie realizacji e-recepty ważnej rok, przed upływem 30 dni od daty wystawienia – czyli nie wykupi przez 30 dni pierwszego opakowania – wydana zostanie mniejsza ilość leku, proporcjonalnie do liczby dni, które upłynęły od daty wystawienia e-recepty lub daty „realizacji od”. Przy wykupie kolejnych opakowań, bez względu na to, kiedy, to nastąpi, farmaceuta już nie będzie zmniejszał ilości leku.

  1. Serwis Ministerstwa Zdrowia i NFZ, E-recepta, „pacjent.gov.pl” [online], https://pacjent.gov.pl/internetowe-konto-pacjenta/erecepta, [dostęp:] 17.04.2020.
  2. NFZ, Jak działa e-recepta, „nfz.gov.pl” [online], https://www.nfz.gov.pl/dla-pacjenta/zalatw-sprawe-krok-po-kroku/jak-dziala-e-recepta/, [dostęp:] 17.04.2020.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Leki przeciwwirusowe na grypę. Czym jest amantadyna, rymantadyna, oseltamiwir i zanamiwir?

    Najsilniejszymi lekami przeciwwirusowymi na grypę są amantadyna, rymantadyna (leki starej generacji), oseltamiwir i zanamiwir (leki nowej generacji). Stosowane są jedynie na wskazanie lekarza, który tylko w uzasadnionych przypadkach wdroży leczenie tymi substancjami. Mają one charakter wirusostatyczny, a leczenie z ich udziałem trwa najczęściej 5. dni. Jakie są przeciwwskazania do stosowania leków przeciwwirusowych, jaki jest ich mechanizm działania oraz kiedy leki na grypę są skuteczne? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Etenzamid – składnik leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Właściwości, przeciwwskazania

    Etenzamid, czyli salicylan, to składnik, który często jest łączony z kwasem acetylosalicylowym i kofeiną. Komplet tych związków sprawia, że ich skuteczność przeciwbólowa lub przeciwzapalna jest bardzo wysoka. Zazwyczaj preparaty z tym składnikiem zalecane są w bólach głowy, bólach mięśniowo-szkieletowych, a także bólach o umiarkowanym nasileniu o podłożu zapalnym. Czy u dzieci można stosować etenzamid, jaka jest bezpieczna, maksymalna dawka dzienna tej substancji dla osoby dorosłej i jaki jest mechanizm działania etenzamidu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Foliany – właściwości i źródła folacyny i kwasu foliowego

    Foliany, czyli folacyna i kwas foliowy stanowią szeroką grupę związków, będącymi pochodnymi pteryny, które różnią się stopniem utlenienia i charakteryzują się aktywnością biologiczną kwasu foliowego. Kwas foliowy nie ma toksycznego charakteru, niemniej jego zbyt duże dawki mogą utrudniać rozpoznanie niedokrwistości wywołanej niedoborem witaminy B12. Jakie są objawy niedoboru folianów, co stanowi najlepsze źródła tych związków w pożywieniu oraz jaka jest zalecana dawka dzienna folianów? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Izotretynoina – działanie, dawkowanie, skutki oboczne, zasady terapii

    W ostatnich latach bardzo popularne stało się leczenie trądziku izotretynoiną. Pomimo wielu skutków ubocznych, z jakimi wiąże się ta terapia, decydują się na nią nawet te osoby, u których trądzik nie jest wyjątkowo nasilony. Czym jest izotretynoina, dlaczego kobiety w ciąży nie mogą jej stosować oraz jak wylicza się dawkę skumulowaną?

  • Ubichinol – co to jest? Wskazania do stosowania koenzymu Q10, dawkownie, efekty

    Ubichinol to aktywna forma koenzymu Q10, przez niektórych określana mianem „super paliwa" dla organizmu. Jest związkiem chemicznym z grupy chinonów, który wpływa na funkcjonalność komórek, dbając o ich prawidłowy rozwój. Aby uzupełnić niedobory koenzymu Q10, warto wybierać suplementy zawierające jego aktywną postać, która uważana jest za łatwiej przyswajalną niż postać utleniona – ubichinon. Kiedy stosować ubichinol, jak dawkować koenzym Q10 i na jakie efekty można liczyć, zażywając go regularnie?

  • Chlorella – jakie ma właściwości? Czy warto ją stosować i jak dawkować?

    Chlorella jest zieloną algą, która należy do grupy zielenic. Zawiera więcej kwasu foliowego i żelaza niż inne pokarmy roślinne. Suplementacja chlorelli może wpływać korzystnie na obniżenie czynników predysponujących do chorób sercowo-naczyniowych i metabolicznych, stanowić element uzupełniający niedobory białka, a także być stosowana podczas detoksu organizmu. Jak dawkować chlorellę, czy można ją stosować w ciąży lub podawać ją dzieciom, a także jakie mogą być skutki uboczne suplementacji tego produktu typu superfood?

  • Chlorheksydyna – w czym wystepuje? Leki z nią w składzie

    Chlorheksydyna to jeden ze środków najpowszechniej stosowanych do celów antyseptyki. Warto wiedzieć w jakich produktach występuje oraz jakie są przeciwwskazania do jego użycia. 

  • Jak działa mentol? W jakich produktach można go znaleźć?

    Mentol, który kojarzymy ze świeżym zapachem i odświeżającym smakiem, wykazuje wiele właściwości leczniczych. Z tego względu znajdziemy go nie tylko w kosmetykach czy popularnych produktach spożywczych, ale także i farmaceutykach. Jakie zatem dokładnie działanie wykazuje mentol? Czy może być szkodliwy? Kto powinien ograniczyć jego stosowanie?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij