Siemię lniane – właściwości i zastosowanie ziaren lnu. Jak przygotować siemię lniane?
Piotr Gmachowski

Siemię lniane – właściwości i zastosowanie ziaren lnu. Jak przygotować siemię lniane?

Siemię lniane, czyli nasiona lnu pospolitego, to niewielkie ziarenka o brązowej lub lekko złotej barwie. Z powodu wielu właściwości prozdrowotnych zaliczane są do superfoods – wykorzystywane są we wspomagającym leczeniu wielu schorzeń, np. układu pokarmowego czy sercowo–naczyniowego, mają także pozytywne działanie na włosy oraz skórę. Jakie są właściwości siemienia lnianego? Jak przygotować siemię lniane?

Siemię lniane (nasiona lnu zwyczajnego) – właściwości

Siemię lniane to płaskie nasiona lnu zwyczajnego o wielkości 2–3 mm wykorzystywane jako zielarski środek leczniczy. Wyróżnia się dwa rodzaje siemienia lnianego: brązowe oraz złote. Posiadają one zbliżone do siebie właściwości, jednak brązowe siemię lniane jest częściej wykorzystywane ze względu na niższą cenę.

Siemię lniane nie ma wyraźnego smaku, po zalaniu wodą pęcznieje i wytwarza śluz. Siemię można spożywać bezpośrednio – jako dodatek do potraw, w postaci zmielonej lub w formie naparu (często nazywanego kisielem bądź kleikiem z siemienia lnianego).

Siemię lniane zawiera szereg substancji odżywczych, które mają pozytywny wpływ na układ pokarmowy, oddechowy, sercowo-naczyniowy. Nasiona lnu mielonego działają korzystnie także na pracę mózgu oraz na kondycję skóry, włosów oraz paznokci.

Siemię lniane posiada właściwości, które wykorzystywane, gdy pojawiają się następujące schorzenia:

  • stany zapalne błony śluzowej jamy ustnej, gardła,
  • stany zapalne przewodu pokarmowego, wrzody żołądka i dwunastnicy,
  • dolegliwości skórne, np.: czyraki, owrzodzenia lub ropnie,
  • problemy z wypróżnianiem, nawykowe zaparcia,
  • zaburzenia gospodarki lipidowej i węglowodanowej,
  • profilaktyka chorób układu sercowo–naczyniowego.

Siemię lniane – wartości odżywcze

Siemię lniane jest źródłem:

  • kwasów omega-3 (nasiona lnu posiadają bardzo korzystny stosunek kwasów omega 6 i omega 3),
  • białka – zawartość od 20% do 30%,
  • błonnika pokarmowego: celuloza i ligniny (frakcja nierozpuszczalna w wodzie) oraz pektyny, śluzy oraz gumy (frakcja rozpuszczalna w wodzie); stosunek frakcji rozpuszczalnej w wodzie do frakcji nierozpuszczalnej wynosi około 40:60,
  • lignanów – związków posiadających właściwości fitoestrogenów,
  • witaminy C,
  • witaminy E,
  • witaminy B1, B2, B3, B5, B6,
  • kwasu foliowego,
  • wapnia,
  • magnezu,
  • miedzi,
  • cynku,
  • manganu,
  • fosforu.

Siemię lniane – zastosowanie

Siemię lniane nazywane jest polskim superfooods, posiada bowiem liczne właściwości prozdrowotne. Wykorzystywane jest w kuchni, jako dodatek do dań, do przygotowania tzw. kisielu z siemienia lub w formie oleju lnianego, w lecznictwie oraz w kosmetyce. Kiedy stosować siemię lniane?

Siemię lniane na odchudzanie

Nasiona lnu, z uwagi na fakt, iż zawierają dużą ilość błonnika, wykorzystywane są w procesie odchudzania. Błonnik absorbuje wodę, dzięki czemu zwiększa swoją objętość, dając odczucie sytości. Odczucie sytości zwiększa się dzięki spowalnianiu opróżniania żołądka, co przekłada się na zahamowane apetytu. W literaturze można także znaleźć informację, iż dieta bogata w nasiona lnu przyczynia się do wzrostu stężenia leptyny, czyli hormonu tkankowego, który jest syntetyzowany między innymi w tkance tłuszczowej. Leptyna, działając na odpowiednie receptory, w konsekwencji przyczynia się do hamowania apetytu.

Siemię lniane na jelita, siemię lniane na zaparcia

Nasiona lnu wykorzystywane są również w problemach związanych z wypróżnianiem oraz w zespole jelita drażliwego. Poprzez absorbowanie wody przez błonnik, zwiększa się pasaż treści jelitowej i objętość stolca. Dane literaturowe wskazują, iż zastosowanie przez osoby borykające się z problemami zaparć grubo zmielonych i częściowo odtłuczonych nasion lnu przekłada się na zmniejszenie ilości incydentów związanych z zaparciami.

Siemię lniane na żołądek i chorobie wrzodowej

Siemię lniane wykorzystuje się w chorobie wrzodowej. Śluzy znajdujące się w nasionach lnu powlekają błonę śluzową żołądka, a także przełyku oraz w części dwunastnicy. Śluzy te chronią błonę śluzową żołądka przed niekorzystnym działaniem kwasu solnego i zmniejszają odczyn zapalny. Siemię lniane przyczynia się do regulowania pH w przewodzie pokarmowym.

Siemię lniane w zaburzeniach gospodarki lipidowej

Nasiona lnu spożywane wraz z dietą przyczyniają się do obniżenia poziomu trójglicerydów oraz cholesterolu. Przekłada się to na redukcję ryzyka wystąpienia miażdżycy naczyń krwionośnych. Dane literaturowe wskazują również, iż dieta bogata w nasiona lnu spowodowała redukcję ryzyka występowania chorób układu sercowo–naczyniowego, chorób naczyniowych mózgu oraz zakrzepicy. Takie właściwości siemię lniane zawdzięcza właściwościom obniżającym stężenie substancji zwanej lipoproteiną (a). W badaniach wykazano także obniżenie wskaźnika oporności na insulinę.

Siemię lniane w nadciśnieniu tętniczym

Siemię lniane dzięki zawartości kwasów omega-3, czyli kwasu linolenowego, przyczynia się do obniżenia ciśnienia tętniczego krwi. Z cząsteczek kwasów linolenowych powstają związki, które wpływają na obniżenie napięcia ścian naczyń krwionośnych. Właściwości obniżające ciśnienie tętnicze krwi siemię lniane uzyskuje także poprzez działanie mieszaniny białek na odpowiednie enzymy.

Siemię lniane w profilaktyce chorób nowotworowych

Siemię lniane jest bogatym źródłem hormonów roślinnych, czyli fitoestrogenów. Jednym z nich są lignany, które wykazują właściwości przeciwnowotworowe. Lignany posiadają właściwości antyutleniające, czyli redukujące ilość wolnych rodników. Właściwości przeciwutleniające lignanów są silniejsze w porównaniu z witaminą E oraz witaminą C. Nasiona lnu wykazują także właściwości pozwalające wiązać się z receptorami estrogenowymi. Działają konkurencyjnie w stosunku do estrogenów występujących w organizmie. Posiadają korzystne właściwości w przypadku nadmiaru, jak i niedoboru hormonów steroidowych. Dane literaturowe wskazują na badania w kierunku raka piersi oraz nowotworów jelita grubego.

Polecane dla Ciebie

Siemię lniane – jak przygotować? Ziarna lnu, len mielony, olej lniany

  1. W przypadku stosowania nasion lnu w problemach z wypróżnianiem stosujemy od 2 do 3 razy dziennie łyżkę stołową nierozdrobnionych lub zgniecionych nasion, czyli nasion w których powłoka nasienna jest zmiażdżona, z około 150 ml płynu.
  2. W przypadku działania przeciwzapalnego w stosowaniu wewnętrznym stosujemy 2–3 łyżki rozdrobnionych nasion lnu do sporządzenia kleiku lnianego.
  3. W przypadku przyjmowania siemienia lnianego z uwagi na zawartość kwasu linolenowego zaleca się stosowanie oleju lnianego zamiast nasion mielonych (z uwagi na większą biodostępność kwasu w oleju lnianym). Większą biodostępność wymienionego kwasu zawierają także nasiona zmielone (w porównaniu z całymi nasionami lnu). 

Istotną informacją w szczególności dla osób z nadwaga jest fakt, iż nasiona lnu są wysokokaloryczne. Nasiona lnu stosowane zewnętrznie sporządza się w postaci wilgotnego, gorącego kompresu, z 30–50 g sproszkowanych i zmieszanych z wodą nasion lnu.

  1. R. Kaniewski, J. Jankowiak, K. Zajączek, Nowe możliwości wykorzystania oleju lnianego tłoczonego na zimno, „Postępy Fitoterapii” 2019, nr 204–207(3).
  2. J. Wawryka, A. Teodorczyk, Z. Zdrojewicz, Zastosowanie lecznicze siemienia lnianego, „Medycyna Rodzinna” 2017, nr 41–47(1).
  3. I. Matławska (red.) Farmakognozja, Poznań 2008, s. 41–43
  4. J. K. Mason, J. Chen, L. U. Thompson, Flaxseedoil-trastuzumab interaction in breast cancer, „Food Chem Toxicol” 2010, nr 2223–2226.
  5. S. R. Sturgeon, S. L. Volpe, E. Puleo i in., Dietary intervention of flaxseed: effect on serum levels of IGF-1, IGF-BP3, and C-peptide, „Nutr Cancer” 2011, nr 376–380(3).

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Leki przeciwwirusowe na grypę. Czym jest amantadyna, rymantadyna, oseltamiwir i zanamiwir?

    Najsilniejszymi lekami przeciwwirusowymi na grypę są amantadyna, rymantadyna (leki starej generacji), oseltamiwir i zanamiwir (leki nowej generacji). Stosowane są jedynie na wskazanie lekarza, który tylko w uzasadnionych przypadkach wdroży leczenie tymi substancjami. Mają one charakter wirusostatyczny, a leczenie z ich udziałem trwa najczęściej 5. dni. Jakie są przeciwwskazania do stosowania leków przeciwwirusowych, jaki jest ich mechanizm działania oraz kiedy leki na grypę są skuteczne? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Etenzamid – składnik leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Właściwości, przeciwwskazania

    Etenzamid, czyli salicylan, to składnik, który często jest łączony z kwasem acetylosalicylowym i kofeiną. Komplet tych związków sprawia, że ich skuteczność przeciwbólowa lub przeciwzapalna jest bardzo wysoka. Zazwyczaj preparaty z tym składnikiem zalecane są w bólach głowy, bólach mięśniowo-szkieletowych, a także bólach o umiarkowanym nasileniu o podłożu zapalnym. Czy u dzieci można stosować etenzamid, jaka jest bezpieczna, maksymalna dawka dzienna tej substancji dla osoby dorosłej i jaki jest mechanizm działania etenzamidu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Izotretynoina – działanie, dawkowanie, skutki oboczne, zasady terapii

    W ostatnich latach bardzo popularne stało się leczenie trądziku izotretynoiną. Pomimo wielu skutków ubocznych, z jakimi wiąże się ta terapia, decydują się na nią nawet te osoby, u których trądzik nie jest wyjątkowo nasilony. Czym jest izotretynoina, dlaczego kobiety w ciąży nie mogą jej stosować oraz jak wylicza się dawkę skumulowaną?

  • Dlaczego profilaktyczne picie płynu Lugola jest niebezpieczne dla zdrowia?

    W ostatnich dniach bardzo wzrosło zainteresowanie płynem Lugola. Niektórzy próbują stosować go profilaktycznie, a nie na skutek wyraźnych wskazań zdrowotnych. Wprawdzie płyn Lugola wykazuje działanie antyseptyczne, a znajdujący się w nim jod wpływa korzystnie na pracę tarczycy, tak zażywanie go na „ własną rękę" może mieć bardzo negatywne, a wręcz tragiczne w skutkach konsekwencje. Dlaczego nie powinniśmy stosować płynu Lugola bez wyraźnych wskazań lekarskich i czym jest trądzik jodowy? 

  • Chlorheksydyna – w czym wystepuje? Leki z nią w składzie

    Chlorheksydyna to jeden ze środków najpowszechniej stosowanych do celów antyseptyki. Warto wiedzieć w jakich produktach występuje oraz jakie są przeciwwskazania do jego użycia. 

  • Jak działa mentol? W jakich produktach można go znaleźć?

    Mentol, który kojarzymy ze świeżym zapachem i odświeżającym smakiem, wykazuje wiele właściwości leczniczych. Z tego względu znajdziemy go nie tylko w kosmetykach czy popularnych produktach spożywczych, ale także i farmaceutykach. Jakie zatem dokładnie działanie wykazuje mentol? Czy może być szkodliwy? Kto powinien ograniczyć jego stosowanie?

  • Co stosować na oparzenia?

    Niewielkie i stosunkowo niegroźne oparzenia objawiają się zaczerwienioną skórą, bólem, obrzękiem lub pęcherzami. Możemy je samodzielnie wyleczyć przy zastosowaniu odpowiednich środków. Jakie zatem preparaty na oparzenia warto mieć w domowej apteczce? Podpowiadamy.

  • Jodek potasu – działanie, dawkowanie, profilaktyka. Kiedy i dlaczego należy go użyć?

    Określoną dla danej grupy wiekowej ilość jodku potasu należy przyjąć w jednorazowej dawce dobowej, która umożliwi wysycenie tarczycy i jej ochronę przed radioaktywnym jodem.  Przyjęcie odpowiedniej ilości jodku potasu chroni przed narażeniem popromiennym przez maksymalnie 24 godziny od przyjęcia dawki wysycającej. Czy profilaktyczne zażywanie jodku potasu jest wskazane i bezpieczne?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij