Wytrzewienie – na czym polega wytrzewienie jelit u noworodka i dorosłego oraz jak wygląda leczenie?
Łukasz Stelmaszczyk

Wytrzewienie – na czym polega wytrzewienie jelit u noworodka i dorosłego oraz jak wygląda leczenie?

Wytrzewieniem nazywamy stan, gdy jelita wydostają się na zewnątrz ciała przez powłoki brzuszne. Może do tego dojść zarówno w wyniku wady rozwojowej, jak i rozejścia się rany pooperacyjnej. Jakie są przyczyny wytrzewienia i jak w obu tych przypadkach przebiega leczenie? 

Wytrzewienie – na czym polega wytrzewienie jelit? 

Wytrzewienie jelit u dzieci (gastroschisis) spowodowane jest wadą rozwojową ściany brzucha w okolicy pępka – najczęściej na prawo od przyczepu pępowiny. Zazwyczaj ubytek ma wielkość nie większą niż 4 cm. Przez powstały otwór na zewnątrz jamy brzusznej uwypukla się część jelita płodu (jelito czcze i kręte). Jelita swobodnie pływają w wodach płodowych i nie są pokryte otrzewną. Może się zdarzyć, że wraz z jelitami na zewnątrz jamy brzusznej przedostanie się wątroba, żołądek czy śledzona. Taką wadę możemy zauważyć już podczas badania ultrasonograficznego pierwszego trymestru. Widoczne są wtedy swobodnie pływające jelita, które wyglądem przypominają kalafior zlokalizowany obok prawidłowego przyczepu pępowiny.  

Wytrzewienie należy różnicować z przepukliną pępowinową (omphalocele), w której fragmenty jelita uwypuklają się w podstawę przepukliny w linii środkowej ciała. Przepuklina pępowinowa u zdrowych dzieci zanika do 12. tygodnia ciąży. Jeżeli stwierdzane jest na badaniu USG po tym tygodniu, traktowane jest jako patologia, która może sugerować występowanie innych wad płodu. 

Wytrzewienie u dorosłych jest powikłaniem operacji. Jest to rozejście pooperacyjnej rany brzusznej na całej głębokości, czego następstwem jest wypadnięcie trzewi. Częstość takiego powikłania po laparotomii (otwarciu powłok brzusznych) określa się na poziomie 0,2-3%, a u osób starszych nawet 5%.  

Wytrzewienie jelit u płodu i noworodka 

Wytrzewienie u płodu jest wadą wrodzoną. Przez brak ciągłości ściany brzucha na zewnątrz jamy brzusznej wydostają się głównie jelita, czasem też inne narządy jamy brzusznej. Statystycznie taka wada występuje u 175-250 na 1 000 000 płodów. Częściej występuje u płodów płci męskiej. Zazwyczaj zlokalizowana jest po prawej stronie brzucha.  

Jelita nie są pokryte otrzewną, dlatego są narażone na permanentne, drażniące działanie płynu owodniowego. Konsekwencją wytrzewienia może być niedokrwienie jelit i wątroby, utrudniony powrót żylny do serca i zahamowanie wzrastania wewnątrzmacicznego płodu. Przy rozległej wadzie może dojść do niedorozwoju płuc 

Przyczyny wrodzonego wytrzewienia jelit 

Przyczyny wytrzewienia jelit u płodu nie są do końca poznane. Wada często występuje u dzieci z zespołem Downa (trisomią 21) oraz z zespołem Edwardsa (trisomią chromosomu 18). W przypadku zdiagnozowania wady należy wykonać badania w kierunku zespołu Beckwitha-Wiedemanna. Wytrzewienie jelit często współwystępuje z wadami serca, dlatego zarówno w czasie życia płodowego, jak i już po urodzeniu należy wykonać dokładną diagnostykę układu krążenia. 

Leczenie wrodzonego wytrzewienia jelit 

Wytrzewienie jelit jest wskazaniem do leczenia operacyjnego tuż po urodzeniu się dziecka. Zazwyczaj już na początku III trymestru należy wykonać konsultację chirurgiczną, aby ustalić dalszy sposób postępowania. Ciążę zazwyczaj kończy się w 36.-37. tygodniu poprzez cięcie cesarskie. Przy małych wadach dopuszcza się poród drogą pochwową, choć może dojść wtedy do uszkodzenia worka przepuklinowego i urazu jego zawartości.  

Dziecko tuż po porodzie należy umieścić w inkubatorze, a wytrzewione narządy od razu okryć specjalną ochronną folią. Do żołądka zakłada się specjalną sondę, aby nie dopuścić do przeciążenia układu pokarmowego. Noworodkowi podaje się antybiotyki, zabezpiecza się krew i wykonuje się zabieg operacyjny. Polega on na odprowadzeniu narządów do jamy brzusznej i zamknięciu ubytku.  

Rokowanie jest dosyć dobre. Przeżywalność wynosi 80-100% i nie jest zależna od wielkości i czasu powstania wady. Jeśli jest to wada izolowana, przeżywalność wynosi 95-100%. Powikłania pooperacyjne zdarzają się w 2-10% przypadków i zależą od wielkości wytrzewienia oraz od tego, jakie organy znajdują się poza jamą brzuszną. 

Wytrzewienie jelit u dorosłego – przyczyny i leczenie 

Przyczyna wytrzewienia jelit u dorosłej osoby nie jest do końca poznana, jednakże wyróżnia się czynniki ryzyka sprzyjające rozejściu się rany i w konsekwencji wytrzewieniu. Są to głównie:  

  • otyłość,  
  • starszy wiek,
  • wyniszczenie,
  • niedożywienie ze zmniejszonym stężeniem białka i innych substancji,
  • stosowanie niektórych leków (np. steroidów),
  • nieprawidłowa technika szycia,  
  • wzrost ciśnienia w jamie brzusznej (np. na skutek kaszlu, kichania, czkawki czy zaparć).  
Ponadto ewentracją, bo tak inaczej nazywamy wytrzeźwienie pooperacyjne, zagrożeni są pacjenci, u których doszło do zakażenia rany, krwiaków lub ropni w ranie. Również zbyt wcześnie rozpoczęta po operacji chemioterapia i/lub radioterapia może spowodować złe gojenie się rany pooperacyjnej i w konsekwencji jej rozejście się. Do innych czynników powodujących gorsze gojenie się ran należą także niewydolność krążenia, choroby płuc, cukrzyca

Leczenie polega na ponownym zszyciu rany przez wszystkie warstwy powłok brzusznych. Czasami, jeśli do ewentracji doszło po pewnym czasie od operacji, konieczne jest opracowanie rany. Polega ono na wycięciu martwiczej tkanki, która uniemożliwia prawidłowe gojenie się rany. Poza standardowymi szwami chirurdzy czasem stosują specjalne szwy antyewentracyjne. Są to grube nici (czasem z rdzeniem metalowym) przechodzące przez wszystkie powłoki jamy brzusznej jednocześnie – na brzuchu osadzone są na specjalnych, przeciwodleżynowych płytkach. Pacjentom z dużym ryzykiem wytrzewienia pooperacyjnego zaleca się stosowanie specjalnych pasów antyewentracyjnych aż do momentu pełnego zagojenia rany.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Cholestaza ciążowa – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

    Cholestaza zwykle pojawia się w III trymestrze ciąży, a jej pierwszym objawem jest świąd skóry. Czym jest cholestaza ciążowa i jaki ma wpływ na mamę oraz dziecko? W jaki sposób ją rozpoznać i leczyć? Jak powinna wyglądać dieta ciężarnej, u której doszło do zastoju żółci? 

  • Adrenalina – jaka jest funkcja w organizmie? Czym skutkuje nadmierna ekspozycja na działanie hormonu?

    Adrenalina, czyli tzw. hormon przetrwania, mobilizuje organizm do szybkiego reagowania w przypadku zagrożenia. Powoduje zauważalny wzrost siły i wydajności, a także zwiększoną świadomość w sytuacjach stresowych. Nadmierna ekspozycja na adrenalinę może jednak szkodzić zdrowiu. Dowiedz się, jakie są skutki nadprodukcji tego hormonu. W jaki sposób wykorzystywany jest w medycynie? 

  • Biegunka podróżnych – objawy, leczenie, zapobieganie

    Podczas podróży uważaj na to, co jesz i pijesz, jeżeli nie chcesz nabawić się „klątwy Montezumy”. Biegunka jest najczęstszą chorobą podróżnych. Według szacunków CDC dotyka 10 milionów ludzi każdego roku. Kto jest najbardziej zagrożony infekcją chorobotwórczymi drobnoustrojami? W których miejscach na świecie istnieje największe ryzyko doświadczenia biegunki podróżnych?

  • Pieczenie, upławy i swędzenie kobiecych okolic intymnych? – to może być infekcja pochwy. Jak zabiegać i leczyć stany zapalne?

    Upławy, pieczenie i swędzenie okolic intymnych to nie tylko uporczywe i często nawracające przypadłości, ale także objawy infekcji, która jeśli jest zaniedbana, może doprowadzić do niepłodności. Infekcje okolic intymnych mogą przydarzyć się kobiecie w każdym wieku, przed porodem, w trakcie ciąży i w połogu. Czy istnieje jedna uniwersalna odpowiedź na pytanie – jak skutecznie wyleczyć i zapobiegać zakażeniom pochwy? Otóż nie, nie istnieje. Można jednak postępować zgodnie z pewnymi wskazówkami, dzięki którym nawet w oparciu o domowe sposoby na infekcje intymne możliwe jest złagodzenie tych najbardziej dokuczliwych objawów. Więcej infmacji na ten temat znajduje się w niniejszym artykule.

  • Szczepionka przeciw grypie oparta na technologii mRNA. Rozpoczęły się badania kliniczne nad nowymi preparatami

    Obecnie szczepionki przeciw grypie zmniejszają ryzyko zachorowania o 40–60%. Moderna postawiła sobie za cel stworzenie preparatu o lepszej skuteczności i z początkiem lipca rozpoczęła badania kliniczne nad nowym produktem, preparatem przeciw grypie sezonowej, która wykorzystuje technologię mRNA. Według prognoz ma on być bardziej skuteczny niż dotychczasowe szczepionki.

  • Suche utonięcia – czym są? W jaki sposób objawia się zespół post-immersyjny?

    Z pozoru niegroźne zachłyśnięcie się płynem, może być niezwykle niebezpieczne, czego potwierdzeniem mogą być dane statystyczne, które wskazują, że około 15% wszystkich utonięć stanowią tzw. suche utonięcia, do których wystarczy naprawdę niewielka ilość wody. Dry drowning definiowane jest jako problem z oddychaniem, występujący po dostaniu się wody do dróg oddechowych. Jak chronić dziecko przed groźnym obrzękiem płuc oraz co robić, kiedy po zabawie w wodzie zauważymy, że nasze dziecko jest wyjątkowo apatyczne i osłabione? Odpowiedzi znajdują się w poniższym artykule.

  • Sparaliżowany po udarze mężczyzna „przemówił” dzięki nowatorskiej neuroprotezie mowy

    Problemy z mową i komunikacją po udarze występują często w przypadku tego urazu mózgu. Anartria, czyli zespół zaburzeń oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnych występujący właśnie w tym przypadku jest wywołany uszkodzeniami ośrodków i/lub dróg unerwiających aparat mowy. Przez wiele lat problem ten był nierozwiązywalny, a metody komunikacji osoby chorej opierały się jedynie na literowaniu. Obecne rozwiązanie polega na generowaniu płynnych komunikatów, które pozwalają na tworzenie całych zdań w oparciu o 50 słów. Na czym polega nowatorska metoda  z wykorzystaniem neuroprotezy? Odpowiedź znajduje się w artykule.

  • Czym jest zespół Ushera? Badanie niemieckich naukowców daje nowe spojrzenie na patologię choroby

    Zespół Ushera to choroba dziedziczona genetycznie od obojga rodziców. Oznacza to, że zarówno matka, jak i ojciec przekazują dziecku po jednej kopii wadliwego genu, co tylko w takiej konfiguracji będzie skutkowało wystąpieniem tzw. głuchoto-ślepoty. Obecny stan wiedzy nie pozwala na doraźne leczenie tej choroby z użyciem środków farmakologicznych, a jedynie kompensacje wady słuchu z użyciem implantu ślimakowego. Najnowsze wyniki badań naukowych pozwalają jednak dostrzec światełko w tunelu, ponieważ jak donoszą niemieccy naukowcy, właśnie odkryto patologiczny mechanizm molekularny, prowadzący do rozwoju choroby, a to w przyszłości może pozwolić na opracowanie skutecznej metody leczenia zespołu Ushera, z wykorzystaniem np. terapii genowej.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij