Heparyna – czym jest, jak działa i kiedy ją stosować?
Krzysztof Słomiak

Heparyna – czym jest, jak działa i kiedy ją stosować?

Heparyna to substancja organiczna wytwarzana naturalnie w organizmie człowieka. Powstaje w komórkach tucznych m.in. w wątrobie, jelitach, sercu czy płucach. Została wyodrębniona oraz wprowadzona do lecznictwa w 1938 roku i ma szerokie zastosowanie w dzisiejszej medycynie. Posiada właściwości przeciwzakrzepowe, czyli hamujące krzepnięcie krwi. Zapobiega tworzeniu niebezpiecznych zatorów żylnych i chroni przed zakrzepicą.  W jaki sposób działa heparyna i kiedy ją stosować?

Heparyna i jej działanie przeciwzakrzepowe

Heparyna jest polisacharydem, który zapobiega przejściu protrombiny w trombinę oraz blokuje jej działanie na fibrynogen poprzez aktywację antytrombiny – czynnika związanego z osoczem krwi. Może również zapobiegać agregacji trombocytów i przylegania ich do powierzchni ścian naczyń krwionośnych. Ponieważ jest ona przyciągana przez ściany naczyń włosowatych, zwiększa ich ładunek ujemny i sprawia, że znika ryzyko tworzenia skrzepów przyściennych.

Heparyna nie tylko hamuje krzepnięcie krwi. Wykazuje dodatkowo działanie: przeciwwirusowe, przeciwzapalne, immunosupresyjne, przeciwłuszczycowe i obniżające stężenie cholesterolu.

Preparaty z heparyną (żele heparynowe, aerozole i inne) oraz wskazania do ich stosowania

Związek ten jest składnikiem wielu preparatów przeciwzakrzepowych, także tych dostępnych w aptekach bez recepty. Żele i aerozole z heparyną przeznaczone są do stosowania zewnętrznego. Używa się ich wspomagająco w terapii zakrzepowego zapalenia żył powierzchniowych, krwiakach podskórnych, żylakach kończyn dolnych, a także stłuczeniach i obrzękach.

Heparynę stosuje się również podskórnie oraz dożylnie. W ampułkostrzykawkach występuje heparyna drobnocząsteczkowa, która charakteryzuje się słabym powinowactwem do białek osocza, płytek krwi, makrofagów czy komórek śródbłonka. Ma ona lepszą biodostępność i dłuższy czas półtrwania. Jest ona wskazana tuż przed operacjami, w czasie hemodializy, u pacjentów unieruchomionych z powodu urazu oraz w profilaktyce i leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej.

Heparyna nie jest dostępna w formie tabletek, gdyż nie wchłania się po podaniu doustnym.

Powiązane produkty

Heparyna: działania niepożądane i przeciwwskazania  

Przyjmując każdy lek jesteśmy narażeni na wystąpienie u nas działań niepożądanych związanych z jego stosowaniem. Także heparyna może wywołać skutki uboczne, jednak nie wystąpią one u wszystkich osób. Są to m.in.:

  • krwawienia,
  • ból, zaczerwienienia, rzadko martwica skóry w miejscu podania,
  • reakcje alergiczne,
  • często zwiększony poziom enzymów wątrobowych,
  • wypadanie włosów,
  • priapizm – długotrwały i bolesny wzwód,
  • hiperkaliemia,
  • małopłytkowość immunologiczna,
  • osteoporoza - przy długim stosowaniu.

Preparatów z heparyną nie powinniśmy stosować przy m.in.:

  • nadwrażliwości na tę substancję,
  • skłonnościach do krwawień,
  • skazie krwotocznej,
  • krwawieniach z przewodu pokarmowego lub chorobach przewodu pokarmowego związanych z dużym ryzykiem krwawienia,
  • nadciśnieniu wrotnym,
  • rozwarstwieniu aorty,
  • operacjach lub urazach głowy,
  • udarze krwotocznym.

Kobiety ciężarne mogą stosować preparaty z heparyną tylko za zgodą lekarza i tylko gdy zajdzie taka konieczność. W przypadku pacjentów w podeszłym wieku lekarz może zalecić zmniejszenie dawki.

Interakcje z innymi substancjami – o czym warto pamiętać przy stosowaniu heparyny?

Heparyny nie należy łączyć z niektórymi substancjami leczniczymi. Nie wolno stosować jej łącznie z preparatami zawierającymi w składzie kwas acetylosalicylowy (aspirynę). Połączenie jej m.in. z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi, doustnymi antykoagulantami może nasilać jej działanie przeciwzakrzepowe.

Szczególną ostrożność przy stosowaniu powinni zachować pacjenci, którzy cierpią na ciężką niewydolność wątroby i nerek, padaczkę, zapalenie trzustki, retinopatię cukrzycową oraz z nieleczonym lub nieprawidłowo leczonym nadciśnieniem tętniczym.

Heparyna ma szerokie zastosowanie w lecznictwie. Stosując preparaty zawierające w swym składzie tę substancję leczniczą, możemy wyleczyć zarówno dolegliwości związane z układem krwionośnym, jak i przyspieszyć gojenie siniaków i drobnych ran. Powinniśmy jednak pamiętać o przeciwwskazaniach do stosowania heparyny i w razie zaobserwowania u siebie lub bliskich działań niepożądanych skonsultować się ze specjalistą.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Kaszel krtaniowy – objawy i leczenie szczekającego kaszlu u dzieci i dorosłych

    Krtaniowy kaszel, towarzyszący ostremu zapaleniu krtani, jest jednym z najbardziej charakterystycznych rodzajów kaszlu. W przypadku jego wystąpienia konieczny może być pilny kontakt z lekarzem, niekiedy również w ramach szpitalnego oddziału ratunkowego. Jak rozpoznać kaszel krtaniowy oraz jak wygląda jego leczenie?

  • SPF i PPD – co określają te współczynniki? Jak prawidłowo stosować kremy z filtrami przeciwsłonecznymi?

    Latem powinniśmy korzystać z preparatów zawierających filtry UV, które chronią przed oparzeniami słonecznymi, zapobiegają wczesnym oznakom starzenia się i zmniejszają ryzyko zachorowania na raka skóry. Jak one właściwie działają? Jak wybrać odpowiedni filtr przeciwsłoneczny? Co oznaczają symbole na etykietach?

  • Smart drugs – jak działają? Czy nootropy są bezpieczne?

    Ostatnio coraz głośniej o tzw. smart drugs. Są to leki nootropowe, stanowiące grupę niejednorodnych substancji pobudzających ośrodkowy układ nerwowy. Są one stosowane w leczeniu takich zaburzeń i chorób, jak ADHD, narkolepsja czy otępienie. Dzięki temu, że nootropy poprawiają zdolności poznawcze, m.in. pamięć i koncentrację, coraz więcej osób zaczęło stosować je bez wskazań medycznych. Czy to bezpieczna praktyka?

  • Zasady refundacji pieluchomajtek – aktualne wytyczne

    Nietrzymanie moczu lub kału dotyka wielu chorych, głównie osób starszych, z niepełnosprawnościami oraz chorobami nowotworowymi. Opieka nad pacjentem z tymi dolegliwościami generuje wysokie koszty. Dlatego warto znać zasady refundacji pieluchomajtek i innych wyrobów chłonnych: komu przysługuje, jak pozyskać zlecenie i gdzie je zrealizować. W artykule przedstawiamy najnowsze wytyczne.

  • Kolagen na stawy dla sportowców – jak wybrać najlepszy?

    Kolagen to białko budulcowe organizmu. Odgrywa ważną rolę w kontekście zdrowia naszych stawów. Sportowcy odbywający regularne i nierzadko niezwykle intensywne treningi powinni dbać o odpowiednią suplementację wspierającą regenerację organizmu. Kolagen jest jednym ze składników, które warto włączyć do regularnego spożycia. Jak działa kolagen na stawy? Ile kolagenu przyjmować, by wzmocnić stawy? Po jakim czasie suplementacji sportowcy zauważają wymierne efekty? Odpowiadamy!

  • Dlaczego warto się szczepić?

    Szczepienia są jednym z najważniejszych osiągnięć medycyny, które przyczyniły się do znacznego zmniejszenia liczby zachorowań i zgonów spowodowanych chorobami zakaźnymi. W dobie rozwijających się teorii spiskowych i dezinformacji warto zrozumieć, czym są szczepienia, jak działają i dlaczego są niezbędne dla zdrowia.

  • Problemy z żołądkiem a substancje naturalne. Dowody naukowe i innowacyjne podejście lecznicze

    Prawie każdemu z nas przynajmniej raz w życiu zdarzyło się doświadczyć niestrawności czy refluksu żołądkowo-przełykowego, charakteryzujących się bólem brzucha, trudnościami w trawieniu czy pieczeniem za mostkiem. Dwoma organami, których powyższy problem dotyczy w największym stopniu, są przełyk i żołądek.

  • INR testy do kontroli krzepliwości krwi – jak je wykonać? Cena, refundacja

    W styczniu 2024 roku wprowadzono do wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie aparaty i paski testowe do przeprowadzania testów diagnostycznych INR/PT. Wyroby te podlegają refundacji w przypadku pacjentów leczonych lekami przeciwzakrzepowymi z grupy antagonistów witaminy K oraz spełniających określone w rozporządzeniu kryteria. Testy INR do wykonania w warunkach domowych pozwalają w łatwy i szybki sposób monitorować terapię antykoagulantami takimi jak acenokumarol i warfaryna, co pozwala kontrolować prawidłowy zakres terapeutyczny dla pacjenta.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij