13. tydzień ciąży – jak wygląda dziecko i jakie zmiany u mamy pod koniec I trymestru ciąży? - portal DOZ.pl
13. tydzień ciąży – jak wygląda dziecko i jakie zmiany u mamy pod koniec I trymestru ciąży?
Łukasz Stelmaszczyk

13. tydzień ciąży – jak wygląda dziecko i jakie zmiany u mamy pod koniec I trymestru ciąży?

Przed tobą ostatni tydzień I trymestru! Jest to czas, gdy ciężarna może wykonać testy do oceny wolnego DNA płodu, służące m.in. określaniu ryzyka niektórych chorób genetycznych. Tydzień 13. zaczyna się wtedy, kiedy od ostatniej miesiączki upłynie 12 pełnych tygodni, a od zapłodnienia 10 pełnych tygodni. Kobieta będąca w 13. tygodniu ciąży może powiedzieć, że jej ciąża ma 12 tygodni i kilka dni (od 1 do 6).

Co słychać u dziecka w 13. tygodniu ciąży?

Dziecko waży 15–24 g i ma ok. 7,5 cm długości, czyli mniej więcej tyle, co średniej wielkości jabłko czy brzoskwinia. Długość główki stanowi ponad 1/3 długości całego ciała.

Proces kostnienia cały czas trwa, rozwijają się kości czaszki i kości długie dziecka. Trzustka zaczyna produkować niewielkie ilości insuliny, dzięki której regulowany jest poziom cukru we krwi płodu. U dziecka pojawiają się odruchy ssania, przełykania i oddychania. Nie oznacza to, że dziecko oddycha, jednak wykonuje ruchy klatką piersiową, które mają przygotować je do oddychania w życiu poza brzuchem mamy.

Co ciekawe, narząd słuchu u dziecka jest już w pełni wykształcony, ale nie odbiera ono, ani nie przekazuje bodźców słuchowych. Większość narządów jest już wytworzona i dalszy ich rozwój polega na wzrastaniu i podejmowaniu funkcji docelowych. 

Zmiany w ciele przyszłej mamy w 13. tygodniu ciąży

Brzuch jest w fazie przejściowej, nie jest ani bardzo zauważalny, ani zupełnie płaski. Mama może starać się go wyeksponować, ale może też ukryć go w luźniejszych ubraniach. Piersi stają się coraz większe i twardsze. Jest to dobry moment, żeby zaopatrzyć się w kremy na rozstępy do całego ciała (w szczególności na okolice brzucha, ud i piersi). U wielu kobiet, u których występowały mdłości i wymioty, rozpoczyna się czas spokoju — złe samopoczucie powoli ustępuje.

Polecane dla Ciebie

Wapń w ciąży

Część zasad dotyczących suplementacji, odżywiania się i używek została już przedstawiona w tekstach opisujących poprzednie tygodnie. Warto zwrócić uwagę m.in. na odpowiednią podaż wapnia w tym okresie.

Wapń to podstawowy budulec kości i zębów. Ponadto, tak jak magnez, bierze udział w przewodnictwie nerwowo–mięśniowym, jest ważną substancją układu krzepnięcia, reguluje pracę układu krwionośnego i bierze udział w budowie naczyń krwionośnych. Do najbogatszych źródeł wapnia zalicza się mleko, przetwory mleczne i ryby. Wapń znajduje się też w roślinach, jednakże jest z nich gorzej wchłaniany.

Zapotrzebowanie na wapń u kobiety ciężarnej i karmiącej piersią wynosi 1200 mg na dobę. 

Testy do oceny wolnego DNA płodu

Ocena wolnego płodowego DNA w krwiobiegu matki jest stosunkowo nowym, nieinwazyjnym badaniem przesiewowym mającym na celu ocenę ryzyka wystąpienia u płodu wybranych zespołów genetycznych czy zespołów mikrodelecyjnych. Dzięki tej metodzie można wykryć niektóre choroby jednogenowe, a także określić płeć dziecka prawie ze 100 proc. pewnością. Cechą tych badań jest bardzo wysoka czułość oraz niski poziom wyników fałszywie dodatnich. Należy pamiętać, że wynik takiego testu świadczący o chorobie dziecka zawsze powinien być potwierdzony przez badanie inwazyjne (amniopunkcja czy biopsja kosmówki).

Zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników oraz Polskiego Towarzystwa Genetyki Człowieka należy zaproponować taki rodzaj diagnostyki kobietom, u których ryzyko wyliczone na podstawie badania I trymestru wynosi 1:100–1000 (dokładniejszy opis badania I trymestru znajdziesz w artykule Kalendarz ciąży — 12. tydzień). Dodatkowo należy je wykonać, jeśli pacjentka należy do grupy ryzyka (więcej w artykule Kalendarz ciąży — 11. tydzień) i nie miała wykonanej diagnostyki prenatalnej w I trymestrze ciąży. Niestety w Polsce testy oceniające wolne DNA płodu nie są refundowane, a koszty ich wykonania są wysokie (2–4 tys. zł).

Biopsja kosmówki i amniopunkcja

Są to inwazyjne metody pozwalające na pozyskanie fragmentu kosmówki lub płynu owodniowego w celu określenia kariotypu płodu. Biopsję kosmówki wykonuje się między 11. a 13. tygodniem, natomiast amniopunkcję po 15. tygodniu (w wyjątkowych sytuacjach wykonuje się amniopunkcję wczesną przed ukończonym 15. tygodniem ciąży). 

Amniopunkcję wykonuje się przez powłoki brzuszne, natomiast biopsję kosmówki można wykonać albo przez powłoki brzuszne, albo przez dostęp przezszyjkowy (przezpochwowy). Badania te przeprowadza się jedynie ze wskazań lekarskich (kiedy istnieje wysokie ryzyko wad genetycznych u płodu wynikające z wyników nieinwazyjnych badań przesiewowych). Ryzyko poronienia po wykonaniu takiego badania wynosi ok. 1 proc., choć według najnowszych badań jest niższe, bo ok. 0,1 proc.

Drogi przyszły tato, również twoja rola w tym okresie jest na wagę złota. Staraj się wykazać zainteresowanie stanem zdrowia partnerki i przebiegiem jej ciąży. Wygospodaruj chwilę i udaj się z nią na badanie USG I trymestru. Ciesz się ciążą razem z nią i jednocześnie miej więcej tolerancji na kaprysy czy humory.

Dowiedz się więcej o amniopunkcji w ciąży — przejdź do artykułu: Amniopunkcja — jak wygląda badanie i czy jest niebezpieczne dla dziecka?

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Nacinanie krocza – kontrowersje wokół rutynowego nacinania krocza podczas porodu

    Wątpliwości narastające wokół tematu rutynowych nacięć krocza w trakcie porodu towarzyszą środowisku medycznemu już od wielu dekad. Niesłabnąca od lat argumentacja zarówno zwolenników, jak i przeciwników tego zabiegu sprawiła, że również w Polsce toczy się spór o zasadność episiotomii w kontekście wielu sytuacji położniczych. Co zatem sprawia, że pomimo upływu wielu lat doświadczenia i praktyki temat nacięcia krocza jest nadal równie kontrowersyjny, jak niemal dwie dekady temu, a wizja porodu siłami natury budzi coraz większy lęk wśród pacjentek? 

  • Nadciśnienie w ciąży – przyczyny, leczenie, powikłania

    Nadciśnienie tętnicze jest jedną z wielu chorób, które mogą towarzyszyć ciężarnej. Choć zwykle początkowo nie daje ono żadnych objawów, to brak wdrożenia odpowiedniego postępowania i leczenia może doprowadzić do poważnych komplikacji, które stanowią zagrożenie życia zarówno dla matki, jak i jej nienarodzonego dziecka. 

  • Duszności w ciąży – przyczyny. Kiedy trudności z oddychaniem w ciąży powinny zaniepokoić?

    Duszność jest subiektywnym objawem występującym w przypadku wielu schorzeń, przede wszystkim u osób z ostrymi i przewlekłymi chorobami układu oddechowego i krążenia. Jest również dolegliwością, na którą dość często skarżą się kobiety ciężarne, nawet już w I trymestrze ciąży. Subiektywność objawu polega na tym, że nie jesteśmy w stanie ocenić jego nasilenia za pomocą badań obrazowych czy laboratoryjnych, tak jak np. nasilenie niedokrwistości za pomocą wartości hemoglobiny i hematokrytu. Jakie mogą być przyczyny duszności w ciąży?

  • Poronienie – najczęstsze przyczyny. Jakie są objawy poronienia?

    Poronienie jest problemem, który dotyczy coraz większej ilości kobiet. Jest to samoistne zakończenie ciąży przed 22. tygodniem, a więc momentem, w którym płód uzyskuje zdolność do przeżycia poza łonem matki. Do utraty ciąży może dojść na różnych etapach jej rozwoju, również przyczyny poronienia mogą być różne – mogą to być czynniki anatomiczne, hormonalne czy środowiskowe. 

  • Połóg – ile trwa? Jakie zmiany zachodzą w organizmie kobiety po porodzie?

    Połóg to wyjątkowy moment w życiu każdej kobiety, która urodziła dziecko. To szereg procesów fizjologicznych, dzięki którym organizm młodej mamy wraca do stanu sprzed ciąży. Połogowi mogą towarzyszyć dolegliwości bólowe związane z inwolucją narządów oraz tzw. odchody połogowe, które są źródłem bakterii. Rany powstałe po nacięciu krocza lub w wyniku cięcia cesarskiego należy starannie pielęgnować i odkażać. Jak to robić i o czym jeszcze pamiętać podczas połogu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Ciąża pozamaciczna – objawy i postępowanie po rozpoznaniu ciąży ektopowej

    Ciąża pozamaciczna, inaczej ektopowa, polega na zagnieżdżeniu się zapłodnionej komórki jajowej w każdej innej lokalizacji oprócz błony śluzowej trzony macicy. Szczególnie niebezpieczna jest ciąża brzuszna zlokalizowana w jamie otrzewnej, gdyż niesie 17-krotnie wyższe ryzyko śmierci w porównaniu z pozostałym lokalizacjami. Jak wygląda diagnostyka ciąży pozamacicznej, jakie są jej przyczyny i sposoby leczenia?

  • Stan przedrzucawkowy — przyczyny i leczenie preeklampsji

    Stan przedrzucawkowy może wywołać wiele niebezpiecznych powikłań, na które najbardziej narażone są kobiety powyżej 35. roku życia oraz matki chorujące przewlekle na nadciśnienie tętnicze wykryte jeszcze przed ciążą. Podstawowymi wartościami, które powinny zaniepokoić pacjentkę w ciąży i połogu, ale także lekarzy podczas porodu jest przede wszystkim jej wysokie ciśnienie krwi. Jak wyglądają objawy stanu przedrzucawkowego i jak zapobiegac PE?

  • Czy upławy w ciąży są niebezpieczne? Jak wygląda wydzielina z pochwy i czy jest niebezpieczna dla płodu?

    Większość upławów w trakcie ciąży, niezależnie od trymestru, nie powinno budzić niepokoju. Zagęszczenie śluzu ma na celu ochronić drogi rodne kobiety, ale także zapewnić bezpieczeństwo rozwijającemu się dziecku. Konsultacja z lekarzem ginekologiem jest wskazana tylko w przypadku wystąpienia określonych objawów, którymi z pewnością nie jest gęsta, przezroczysta lub biała wydzielina z pochwy. Które upławy powinny zwrócić uwagę przyszłej mamy i czy są bardzo niebezpieczne, a także jak wygląda leczenie infekcji intymnej w ciąży?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij