13. tydzień ciąży – jak wygląda dziecko i jakie zmiany u mamy pod koniec I trymestru ciąży?
Łukasz Stelmaszczyk

13. tydzień ciąży – jak wygląda dziecko i jakie zmiany u mamy pod koniec I trymestru ciąży?

Przed tobą ostatni tydzień I trymestru! Jest to czas, gdy ciężarna może wykonać testy do oceny wolnego DNA płodu, służące m.in. określaniu ryzyka niektórych chorób genetycznych. Tydzień 13. zaczyna się wtedy, kiedy od ostatniej miesiączki upłynie 12 pełnych tygodni, a od zapłodnienia 10 pełnych tygodni. Kobieta będąca w 13. tygodniu ciąży może powiedzieć, że jej ciąża ma 12 tygodni i kilka dni (od 1 do 6).

Co słychać u dziecka w 13. tygodniu ciąży?

Dziecko waży 15–24 g i ma ok. 7,5 cm długości, czyli mniej więcej tyle, co średniej wielkości jabłko czy brzoskwinia. Długość główki stanowi ponad 1/3 długości całego ciała.

Proces kostnienia cały czas trwa, rozwijają się kości czaszki i kości długie dziecka. Trzustka zaczyna produkować niewielkie ilości insuliny, dzięki której regulowany jest poziom cukru we krwi płodu. U dziecka pojawiają się odruchy ssania, przełykania i oddychania. Nie oznacza to, że dziecko oddycha, jednak wykonuje ruchy klatką piersiową, które mają przygotować je do oddychania w życiu poza brzuchem mamy.

Co ciekawe, narząd słuchu u dziecka jest już w pełni wykształcony, ale nie odbiera ono, ani nie przekazuje bodźców słuchowych. Większość narządów jest już wytworzona i dalszy ich rozwój polega na wzrastaniu i podejmowaniu funkcji docelowych. 

Zmiany w ciele przyszłej mamy w 13. tygodniu ciąży

Brzuch jest w fazie przejściowej, nie jest ani bardzo zauważalny, ani zupełnie płaski. Mama może starać się go wyeksponować, ale może też ukryć go w luźniejszych ubraniach. Piersi stają się coraz większe i twardsze. Jest to dobry moment, żeby zaopatrzyć się w kremy na rozstępy do całego ciała (w szczególności na okolice brzucha, ud i piersi). U wielu kobiet, u których występowały mdłości i wymioty, rozpoczyna się czas spokoju — złe samopoczucie powoli ustępuje.

Polecane dla Ciebie

Wapń w ciąży

Część zasad dotyczących suplementacji, odżywiania się i używek została już przedstawiona w tekstach opisujących poprzednie tygodnie. Warto zwrócić uwagę m.in. na odpowiednią podaż wapnia w tym okresie.

Wapń to podstawowy budulec kości i zębów. Ponadto, tak jak magnez, bierze udział w przewodnictwie nerwowo–mięśniowym, jest ważną substancją układu krzepnięcia, reguluje pracę układu krwionośnego i bierze udział w budowie naczyń krwionośnych. Do najbogatszych źródeł wapnia zalicza się mleko, przetwory mleczne i ryby. Wapń znajduje się też w roślinach, jednakże jest z nich gorzej wchłaniany.

Zapotrzebowanie na wapń u kobiety ciężarnej i karmiącej piersią wynosi 1200 mg na dobę. 

Testy do oceny wolnego DNA płodu

Ocena wolnego płodowego DNA w krwiobiegu matki jest stosunkowo nowym, nieinwazyjnym badaniem przesiewowym mającym na celu ocenę ryzyka wystąpienia u płodu wybranych zespołów genetycznych czy zespołów mikrodelecyjnych. Dzięki tej metodzie można wykryć niektóre choroby jednogenowe, a także określić płeć dziecka prawie ze 100 proc. pewnością. Cechą tych badań jest bardzo wysoka czułość oraz niski poziom wyników fałszywie dodatnich. Należy pamiętać, że wynik takiego testu świadczący o chorobie dziecka zawsze powinien być potwierdzony przez badanie inwazyjne (amniopunkcja czy biopsja kosmówki).

Zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników oraz Polskiego Towarzystwa Genetyki Człowieka należy zaproponować taki rodzaj diagnostyki kobietom, u których ryzyko wyliczone na podstawie badania I trymestru wynosi 1:100–1000 (dokładniejszy opis badania I trymestru znajdziesz w artykule Kalendarz ciąży — 12. tydzień). Dodatkowo należy je wykonać, jeśli pacjentka należy do grupy ryzyka (więcej w artykule Kalendarz ciąży — 11. tydzień) i nie miała wykonanej diagnostyki prenatalnej w I trymestrze ciąży. Niestety w Polsce testy oceniające wolne DNA płodu nie są refundowane, a koszty ich wykonania są wysokie (2–4 tys. zł).

Biopsja kosmówki i amniopunkcja

Są to inwazyjne metody pozwalające na pozyskanie fragmentu kosmówki lub płynu owodniowego w celu określenia kariotypu płodu. Biopsję kosmówki wykonuje się między 11. a 13. tygodniem, natomiast amniopunkcję po 15. tygodniu (w wyjątkowych sytuacjach wykonuje się amniopunkcję wczesną przed ukończonym 15. tygodniem ciąży). 

Amniopunkcję wykonuje się przez powłoki brzuszne, natomiast biopsję kosmówki można wykonać albo przez powłoki brzuszne, albo przez dostęp przezszyjkowy (przezpochwowy). Badania te przeprowadza się jedynie ze wskazań lekarskich (kiedy istnieje wysokie ryzyko wad genetycznych u płodu wynikające z wyników nieinwazyjnych badań przesiewowych). Ryzyko poronienia po wykonaniu takiego badania wynosi ok. 1 proc., choć według najnowszych badań jest niższe, bo ok. 0,1 proc.

Drogi przyszły tato, również twoja rola w tym okresie jest na wagę złota. Staraj się wykazać zainteresowanie stanem zdrowia partnerki i przebiegiem jej ciąży. Wygospodaruj chwilę i udaj się z nią na badanie USG I trymestru. Ciesz się ciążą razem z nią i jednocześnie miej więcej tolerancji na kaprysy czy humory.

Dowiedz się więcej o amniopunkcji w ciąży — przejdź do artykułu: Amniopunkcja — jak wygląda badanie i czy jest niebezpieczne dla dziecka?

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • In vitro – na czym polega, przebieg, skuteczność, koszt

    Zgodnie ze stanowiskiem Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) problemy z płodnością ma ok. 12% populacji. Szacuje się, że w Polsce dotyczy to aż 20% osób w wieku reprodukcyjnym. Nadzieję na posiadanie potomstwa daje jednak metoda in vitro, która w dużej mierze jest finansowana z programów samorządowych.

  • Łysienie poporodowe – jak długo trwa wypadanie włosów po ciąży i jak sobie z nim radzić?

    Każda kobieta marzy o tym, aby jej włosy były piękne, gęste i lśniące. I właśnie w okresie ciąży włosy takie się stają — są mocniejsze i wyglądają zdrowiej niż przed ciążą. Niestety, ten stan nie będzie utrzymywał się długo, ponieważ włosy zaczynają wypadać zazwyczaj po porodzie. Mówi się wówczas, że doszło do łysienia poporodowego. Czy jest ono groźne? Co robić, gdy po ciąży nadmiernie wypadają włosy? Podpowiadamy.

  • Jak objawia się owulacja? Czy tylko w tej fazie cyklu można zajść w ciążę?

    Owulacja to proces uwolnienia komórki jajowej z pęcherzyka zlokalizowanego w jajniku. Współczesna medycyna daje możliwość stymulacji owulacji. Jest to metoda stosowana w leczeniu niepłodności, która definiowana jest jako niemożność uzyskania ciąży klinicznej przez 12 miesięcy mimo regularnych stosunków płciowych. Obliczanie momentu owulacji może zatem służyć jako metoda antykoncepcyjna lub sposób na zwiększenie szans na zapłodnienie w sytuacji starań o dziecko.

  • USG genetyczne – kiedy wykonać? Ile kosztuje i co może pokazać?

    Badanie USG genetyczne jest w pełni bezpieczne zarówno dla dziecka, jak i dla kobiety ciężarnej. Jest ono jednym z najważniejszych badań wykonywanych w trakcie trwania ciąży. Podczas badania oceniana jest m.in. anatomia płodu oraz ryzyko aberracji chromosomowych. Jak wygląda obowiązkowe badanie prenatalne i ile kosztuje USG genetyczne?

  • Jakie zmiany hormonalne zachodzą w organizmie kobiety w trakcie ciąży?

    Burza hormonalna to potoczne określenie na wszelkiego rodzaju zmiany zachodzące w gospodarce gruczołów dokrewnych w trakcie trwania ciąży. Każdą kobietę ciężarną dotyczą te same wahania, niemniej towarzyszą im różne odczucia. Co dzieje się z organizmem kobiety w czasie ciąży? Jakie hormony działają na początku ciąży oraz co kortyzol ma wspólnego ze zmiennością nastroju?

  • Pierwsze objawy ciąży – po czym poznać, że doszło do zapłodnienia?

    Mdłości, zawroty głowy, tkliwość piersi? Czy te objawy świadczą o tym, że kobieta jest w ciąży? Owszem, mogą na to wskazywać, niemniej nie muszą. Specjaliści z zakresu ginekologii i położnictwa nie definiują jednoznacznie tzw. wczesnych i późnych objawów ciąży. Można jednak wyróżnić zarówno prawdopodobne, jak i pewne jej oznaki.

  • Kangurowanie – czym jest i jakie może przynieść korzyści?

    Budowanie więzi z dzieckiem można rozpocząć już od pierwszych minut, w których malec pojawi się na świecie. Proces, który odbywa się w kontakcie skóra do skóry, nazywa się kangurowaniem. Może być wykonywane przez mamę, ale także przez tatę noworodka. Jak się przygotować do kangurowania i jak długo można je praktykować?

  • Jakie są objawy niedoczynności tarczycy w ciąży? Czy można ją leczyć? Normy badań

    Niedoczynność tarczycy w ciąży może zwiększyć ryzyko związane z poronieniem, odklejeniem łożyska, niedokrwistością, nadciśnieniem ciążowym czy krwawieniem poporodowym. Wyjątkowo newralgiczny moment to ten, kiedy niedoczynność wystąpi w pierwszym trymestrze ciąży. Jak diagnozować i leczyć niedoczynność tarczycy u kobiety w ciąży, tak aby terapia była skuteczna i nie zaszkodziła dziecku?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij