13. tydzień ciąży – jak wygląda dziecko i jakie zmiany u mamy pod koniec I trymestru ciąży?
Łukasz Stelmaszczyk

13. tydzień ciąży – jak wygląda dziecko i jakie zmiany u mamy pod koniec I trymestru ciąży?

Przed tobą ostatni tydzień I trymestru! Jest to czas, gdy ciężarna może wykonać testy do oceny wolnego DNA płodu, służące m.in. określaniu ryzyka niektórych chorób genetycznych. Tydzień 13. zaczyna się wtedy, kiedy od ostatniej miesiączki upłynie 12 pełnych tygodni, a od zapłodnienia 10 pełnych tygodni. Kobieta będąca w 13. tygodniu ciąży może powiedzieć, że jej ciąża ma 12 tygodni i kilka dni (od 1 do 6).

Co słychać u dziecka w 13. tygodniu ciąży?

Dziecko waży 15–24 g i ma ok. 7,5 cm długości, czyli mniej więcej tyle, co średniej wielkości jabłko czy brzoskwinia. Długość główki stanowi ponad 1/3 długości całego ciała.

Proces kostnienia cały czas trwa, rozwijają się kości czaszki i kości długie dziecka. Trzustka zaczyna produkować niewielkie ilości insuliny, dzięki której regulowany jest poziom cukru we krwi płodu. U dziecka pojawiają się odruchy ssania, przełykania i oddychania. Nie oznacza to, że dziecko oddycha, jednak wykonuje ruchy klatką piersiową, które mają przygotować je do oddychania w życiu poza brzuchem mamy.

Co ciekawe, narząd słuchu u dziecka jest już w pełni wykształcony, ale nie odbiera ono, ani nie przekazuje bodźców słuchowych. Większość narządów jest już wytworzona i dalszy ich rozwój polega na wzrastaniu i podejmowaniu funkcji docelowych. 

Zmiany w ciele przyszłej mamy w 13. tygodniu ciąży

Brzuch jest w fazie przejściowej, nie jest ani bardzo zauważalny, ani zupełnie płaski. Mama może starać się go wyeksponować, ale może też ukryć go w luźniejszych ubraniach. Piersi stają się coraz większe i twardsze. Jest to dobry moment, żeby zaopatrzyć się w kremy na rozstępy do całego ciała (w szczególności na okolice brzucha, ud i piersi). U wielu kobiet, u których występowały mdłości i wymioty, rozpoczyna się czas spokoju — złe samopoczucie powoli ustępuje.

Powiązane produkty

Wapń w ciąży

Część zasad dotyczących suplementacji, odżywiania się i używek została już przedstawiona w tekstach opisujących poprzednie tygodnie. Warto zwrócić uwagę m.in. na odpowiednią podaż wapnia w tym okresie.

Wapń to podstawowy budulec kości i zębów. Ponadto, tak jak magnez, bierze udział w przewodnictwie nerwowo–mięśniowym, jest ważną substancją układu krzepnięcia, reguluje pracę układu krwionośnego i bierze udział w budowie naczyń krwionośnych. Do najbogatszych źródeł wapnia zalicza się mleko, przetwory mleczne i ryby. Wapń znajduje się też w roślinach, jednakże jest z nich gorzej wchłaniany.

Zapotrzebowanie na wapń u kobiety ciężarnej i karmiącej piersią wynosi 1200 mg na dobę. 

Testy do oceny wolnego DNA płodu

Ocena wolnego płodowego DNA w krwiobiegu matki jest stosunkowo nowym, nieinwazyjnym badaniem przesiewowym mającym na celu ocenę ryzyka wystąpienia u płodu wybranych zespołów genetycznych czy zespołów mikrodelecyjnych. Dzięki tej metodzie można wykryć niektóre choroby jednogenowe, a także określić płeć dziecka prawie ze 100 proc. pewnością. Cechą tych badań jest bardzo wysoka czułość oraz niski poziom wyników fałszywie dodatnich. Należy pamiętać, że wynik takiego testu świadczący o chorobie dziecka zawsze powinien być potwierdzony przez badanie inwazyjne (amniopunkcja czy biopsja kosmówki).

Zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników oraz Polskiego Towarzystwa Genetyki Człowieka należy zaproponować taki rodzaj diagnostyki kobietom, u których ryzyko wyliczone na podstawie badania I trymestru wynosi 1:100–1000 (dokładniejszy opis badania I trymestru znajdziesz w artykule Kalendarz ciąży — 12. tydzień). Dodatkowo należy je wykonać, jeśli pacjentka należy do grupy ryzyka (więcej w artykule Kalendarz ciąży — 11. tydzień) i nie miała wykonanej diagnostyki prenatalnej w I trymestrze ciąży. Niestety w Polsce testy oceniające wolne DNA płodu nie są refundowane, a koszty ich wykonania są wysokie (2–4 tys. zł).

Biopsja kosmówki i amniopunkcja

Są to inwazyjne metody pozwalające na pozyskanie fragmentu kosmówki lub płynu owodniowego w celu określenia kariotypu płodu. Biopsję kosmówki wykonuje się między 11. a 13. tygodniem, natomiast amniopunkcję po 15. tygodniu (w wyjątkowych sytuacjach wykonuje się amniopunkcję wczesną przed ukończonym 15. tygodniem ciąży). 

Amniopunkcję wykonuje się przez powłoki brzuszne, natomiast biopsję kosmówki można wykonać albo przez powłoki brzuszne, albo przez dostęp przezszyjkowy (przezpochwowy). Badania te przeprowadza się jedynie ze wskazań lekarskich (kiedy istnieje wysokie ryzyko wad genetycznych u płodu wynikające z wyników nieinwazyjnych badań przesiewowych). Ryzyko poronienia po wykonaniu takiego badania wynosi ok. 1 proc., choć według najnowszych badań jest niższe, bo ok. 0,1 proc.

Drogi przyszły tato, również twoja rola w tym okresie jest na wagę złota. Staraj się wykazać zainteresowanie stanem zdrowia partnerki i przebiegiem jej ciąży. Wygospodaruj chwilę i udaj się z nią na badanie USG I trymestru. Ciesz się ciążą razem z nią i jednocześnie miej więcej tolerancji na kaprysy czy humory.

Dowiedz się więcej o amniopunkcji w ciąży — przejdź do artykułu: Amniopunkcja — jak wygląda badanie i czy jest niebezpieczne dla dziecka?

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Kiedy zrobić test ciążowy, jaki wybrać i jak go wykonać?

    Po jakim czasie od zapłodnienia test może wykryć ciążę? Najbardziej wiarygodny wynik uzyskasz, wykonując test w dniu spodziewanej miesiączki. Możesz też zrobić go wcześniej, ale pamiętaj, że im wcześniej go wykonasz, tym większe ryzyko fałszywie negatywnego wyniku. i Sprawdź, co jeszcze można zrobić, aby potwierdzić ciążę

  • Badanie KTG płodu - na czym polega i kiedy się je wykonuje?

    Badanie KTG, znane również jako kardiotokografia, to nieinwazyjne badanie, które pozwala na monitorowanie czynności serca płodu oraz skurczów mięśnia macicy. Jest to podstawowe badanie wykonywane najczęściej w okresie okołoporodowym, które dostarcza cennych informacji na temat stanu zdrowia dziecka i przebiegu porodu. Na czym polega KTG? Jak je interpretować?

  • Badania prenatalne – kiedy je wykonać? Jak wyglądają i ile kosztują?

    Badania prenatalne są coraz częściej wykorzystywane w trakcie ciąży i stanowią nieoceniony wkład w opiekę nad kobietą ciężarną. Dzięki ich wykonaniu lekarze są w stanie z dużym prawdopodobieństwem określić dobrostan płodu oraz wykluczyć bądź potwierdzić potencjalne nieprawidłowości w jego rozwoju. Czym są badania prenatalne oraz jaki jest koszt ich wykonania?

  • Czy kobieta w ciąży może przyjmować symetykon? Jak działają leki na nadmierne gazy?

    Wzdęcia to powszechny i uciążliwy problem dotykający wiele kobiet w ciąży. Często zupełnie niepotrzebnie uznawany za wstydliwy i pomijany w rozmowie z lekarzem, co utrudnia znalezienie skutecznych rozwiązań i zmniejszenie dyskomfortu u przyszłej mamy. Tymczasem istnieją dobre i bezpieczne sposoby, by złagodzić nieprzyjemne dolegliwości. Co może zastosować kobieta oczekująca dziecka i dlaczego w ciąży pojawiają się wzdęcia?

  • Blizny po cesarskim cięciu. Pielęgnacja i sposoby na blizny po cesarce

    W ciągu ostatnich 10 lat odnotowano ponad dwukrotny wzrost odsetka porodów zakończonych cesarskim cięciem. W naszym kraju wynosi on aż 42,2%. Jest to jeden z najwyższych wyników w Europie. Jest to też najczęściej wykonywana operacja położnicza, a dane przedstawiają ciągłą tendencję wzrostową. Przez wzgląd na powszechność tego rodzaju porodu warto rozpowszechniać wiedzę na temat konsekwencji, jakie za sobą niesie. Jedną z nich jest oczywiście rana pooperacyjna i ryzyko powstania zrostów. Prawidłowa pielęgnacja blizny po cesarce może zmniejszyć jej widoczność w późniejszym czasie.

  • Stymulacja hormonalna jajników. Zasady, protokół przed in vitro

    Stymulacja hormonalna jajników to ważny element w procesie zapłodnienia in vitro. Jest procedurą, która może pomóc wielu kobietom zmagającym się z problemami z owulacją w zrealizowaniu marzenia o macierzyństwie. Ale co to dokładnie oznacza i jak przebiega ten proces? 

  • Suplementy diety i witaminy wspomagające płodność  mężczyzn i kobiet

    Sposób odżywiania w znaczącym stopniu warunkuje płodność kobiet i mężczyzn w okresie reprodukcyjnym. Niekiedy jednak nawet właściwa dieta nie jest w stanie dostarczyć wszystkich niezbędnych składników. Wówczas pomocna okazuje się suplementacja. W przypadku kobiet zwykle rekomendowanymi podstawowymi składnikami, które warto włączyć do przyjmowania przed zajściem w ciąże są: kwas foliowy i witaminy z grupy B, witamina D3, kwas EPA, antyoksydanty, a w przypadku stwierdzonych niedoborów również żelazo. Mężczyznom zaleca się przyjmowanie antyoksydantów, witaminy D3, kwasu EPA omega-3, a także w przypadku zdiagnozowania obniżonego poziomu: magnezu, cynku i selenu.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij