Składniki aktywne w kosmetykach
Joanna Orzeł

Składniki aktywne w kosmetykach

Kosmetyki są produktami, których głównymi funkcjami są ochrona i/lub zmiana zewnętrznego wyglądu naszego ciała. Zgodnie z ustawą o kosmetykach z dnia 30 marca 2001 roku „Kosmetykiem jest każda substancja chemiczna lub mieszanina, przeznaczone do zewnętrznego kontaktu z ciałem człowieka: skórą, włosami, wargami, paznokciami, zewnętrznymi narządami płciowymi, zębami i błonami śluzowymi jamy ustnej, których wyłącznym lub podstawowym celem jest utrzymanie ich w czystości, pielęgnowanie, ochrona, perfumowanie, zmiana wyglądu ciała lub ulepszenie jego zapachu” .

Skład kosmetyków bywa złożony, jednak można wymienić główne komponenty lub ich grupy, które znajdziemy niemal w każdym z produktów. Zaliczamy do nich wodę, substancje emulgujące, zagęszczające czy nawilżające jak również barwniki i komponenty zapachowe. Mogą one być pochodzenia naturalnego lub wyprodukowane w wyniku zaplanowanych przemian chemicznych. Składnikami, których obecność w produktach kosmetycznych jest szczególnie podkreślana przez producentów są tak zwane składniki aktywne. 

Składniki aktywne używane w produkcji kosmetyków — czyli jakie? 

Poszukując informacji o składnikach aktywnych używanych do produkcji kosmetyków niestety nie znajdziemy jednej poprawnej definicji. Co więcej sformułowanie składnik aktywny  wydaje się być zarezerwowane dla leków i oznacza wszelkie substancje wywołujące zmiany biochemiczne i fizjologiczne w żywej tkance. Jednak w przypadku kosmetyków ich znaczna część jest skierowana do pielęgnacji martwych tkanek naszego ciała jak włosy czy zrogowaciały naskórek. W literaturze możemy znaleźć nieoficjalne definicje tego typu substancji wg których: „Składnikiem aktywnym (czynnym) kosmetyku jest substancja występująca w jego recepturze, która przy prawidłowym stosowaniu powoduje wystąpienie biochemicznych, chemicznych, fizycznych lub fizykochemicznych efektów wpływających na fizjologię i funkcjonowanie skóry, błon śluzowych i ich przydatków, włącznie z włosami i zębami, przy jednoczesnym zminimalizowaniu efektu systemowego na organizm jako całość”. Jest to definicja dość szeroka i jej interpretacja sprawia, że nawet najbardziej podstawowe składniki kosmetyków jak np. olej parafinowy mogą być zaliczane do tych aktywnych. Pojawia się zatem pytanie, dlaczego tylko niektóre komponenty kosmetyków są podkreślane przez producentów jako te aktywne? 

Sytuacja jest podobna do produktów hipoalergicznych, mianowicie jest to arbitralny wybór producentów w dużej mierze podyktowany celami marketingowymi. Nie oznacza to jednak, że podkreślone w ten sposób substancje nie mają specyficznych i pożądanych właściwości, które przyjdą nam w sukurs podczas pielęgnacji naszego ciała.    

Jako te zaliczane do składników aktywnych często podkreślane są substancje o egzotycznie brzmiących nazwach (np. wyciąg z kwiatu lotosu, masło shea czy olej z awokado), o nazwach ukrytych pod chemicznymi lub marketingowymi szyldami (np. koenzym Q10, retinol czy wszelkie prowitaminy) lub te mające nazwy kojarzące się z szeroko pojętym luksusem (np. ekstrakt z perły, kawior czy 24-karatowe złoto). 

Czy składniki aktywne używane w produkcji kosmetyków faktyczne wskazują pożądane działanie? 

Niestety nie można udzielić na to pytanie jednej prawidłowej odpowiedzi. Podchodząc do tematu w sposób naukowo-badawczy najlepiej zacząć odpowiedź od sformułowania: to zależy…”. Ze względu na to, że produkty kosmetyczne nie są objęte tak rygorystycznym nadzorem jak leki, również i składniki używane do ich produkcji są w mniejszym stopniu poddawane specjalistycznym i rzetelnym badaniom. Badania te najczęściej są realizowane przez producentów lub na ich zlecenie. Do prezentowanych wyników należy zatem podchodzić z rozwagą i rezerwą. Kolejnym aspektem jest ilość substancji określanej jako aktywna w produkcie ją zawierającym. Często substancje te zawarte są w kosmetykach w ilościach niewielkich, a czasem nawet śladowych, przez co nawet jeśli wykazują interesujące i pozytywne właściwości ich działanie na nasz organizm może być znikome lub żadne. Nie oznacza to jednak, że całkowicie powinniśmy się uodpornić na sformułowania substancja aktywna” podczas wyboru produktu przeznaczonego do pielęgnacji ciała. Dobrze jest jednak wiedzieć czego nasza skóra potrzebuje w danym momencie, czyli jakich składników aktywnych powinniśmy poszukiwać. 

Jaki dobrać składnik/składniki aktywne do problemów skóry?   

Na to pytanie można by udzielić odpowiedzi zawartej w kilku książkach. Najlepszym rozwiązaniem wydaje się być konsultacja ze specjalistą, który nie dość, że oceni potrzeby naszej skóry, to jeszcze posiada fachową wiedzę umożliwiającą wybór kosmetyku bogatego w to co dla naszych indywidualnych potrzeb będzie najodpowiedniejsze. Konsultacja z lekarzem dermatologiem, kosmetologiem lub dermokonsultantem z pewnością ułatwi nam wybór, który w dzisiejszych czasach jest niezwykle szeroki. 

Nie zapominajmy również o odpowiednim sposobie aplikowania kosmetyków, który zapewni ich najefektywniejsze działanie. Duże znaczenie w tym aspekcie ma właściwe przygotowanie powierzchni skóry jak jej oczyszczenie i wykonanie peelingu. Zapewnia to łatwiejsze wniknięcie substancji aktywnych w głąb naszej skóry.

Stosowanie kosmetyków zawierających komponenty o wysokiej biozgodności ze skórą również przybliża do osiągnięcia pozytywnych skutków pielęgnacji. Za tego typu składniki uznawane są stanowiące bazy kosmetyków naturalne produkty jak masła i oleje roślinne.  

  1. Ustawa o kosmetykach z dnia 30 marca 2001. Dziennik Ustaw 2001; nr 42 poz. 473. 
  2. D. Macioł, K. Kordus, R. Śpiewak, Kosmetyki do cery trądzikowej dostępne w drogeriach: Analiza deklarowanych składników aktywnych oraz substancji potencjalnie niebezpiecznych, Estetol Med Kosmetol 2012; 2(3): 83-88 
  3. Joanna Dylewska-Grzelakowska, Kosmetyka stosowana, WSiP, 2009 

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Oparzenia słoneczne – pierwsza pomoc

    Oparzenie słoneczne to nasilony rumień skóry, połączony z uczuciem pieczenia, a nierzadko i pęcherzami, pojawiający się po ekspozycji na promieniowanie słoneczne. Skóra, zamiast zostać opalona, staje się czerwona i wrażliwa na dotyk. Sezon urlopowy w pełni, ale beztroskie plażowanie może skończyć się dla skóry boleśnie już po pierwszym dniu urlopu. Jak zapobiegać oparzeniom słonecznym oraz jak radzić sobie, gdy wystąpią?

  • Filtry w okularach przeciwsłonecznych. Jak działają i dlaczego powinny być dobrej jakości?

    Są nieodłącznym atrybutem każdego słonecznego dnia. Najczęściej sięgamy po nie latem, jednak w ciągu całego roku powinniśmy mieć je przy sobie, aby chronić nasze oczy przed działaniem promieni słonecznych. Mowa oczywiście o okularach przeciwsłonecznych, które – oprócz pełnienia funkcji dodatku do stylizacji – powinny stanowić barierę chroniącą jeden z naszych zmysłów: wzrok. Podobnie jak przy zakupie ubrań, butów, żywności czy kosmetyków zwracamy uwagę na ich jakość, tak i w przypadku wyboru okularów słonecznych powinniśmy dobrać takie, które będą odpowiednie do naszych potrzeb nie tylko pod względem wizualnym, ale przede wszystkim jakościowym.

  • Kwas kojowy i jego zastosowania w kosmetologii, kosmetyce i medycynie

    Kwas kojowy (5-hydroksy-2-(hydroksymetylo)-4H-pirano-4-on) jest związkiem chemicznym naturalnego pochodzenia. Jest produkowany przez wiele gatunków grzybów i bakterii. Można go znaleźć w sfermentowanych produktach kuchni azjatyckiej – np. w sosie sojowym, paście miso czy winie ryżowym. Znany jest głównie ze względu na swoje działanie rozjaśniające. Ta niewielka cząsteczka chemiczna wykazuje także szereg innych ciekawych właściwości, dzięki którym znalazła o wiele szersze zastosowane praktyczne.

  • Żel, pyn czy pianka – który kosmetyk do higieny intymnej wybrać? Czy żel do higieny intymnej dla mężczyzn różni się od żelu dla kobiet?

    Żel do higieny intymnej powinien być dobrany nie tylko zgodnie z potrzebą fizjologiczną, ale także wiekiem i płcią. Nowością na rynku są kosmetyki dla mężczyzn i te skierowane specjalnie dla dzieci, a nawet niemowląt. Podrażnienia, infekcje bakteryjne czy grzybicze, a także brak poczucia nawilżenia okolic intymnych są najczęstszą przyczyną zmiany preparatów z tych wybieranych przypadkowo, na te dobrane właściwie. Który kosmetyk do higieny intymnej wybrać, dlaczego dodatek kwasu mlekowego w żelach, płynach i piankach jest tak istotny oraz czym różnią się produkty dla kobiet od tych dla mężczyzn? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Oczar wirginijski – właściwości i zastosowanie w medycynie oraz w kosmetyce

    Oczar wirginijski jest rośliną, której właściwości są coraz bardziej doceniane. Do celów leczniczych i kosmetycznych wykorzystuje się liście oraz korę, które zawierają m.in. cenne flawonoidy, garbniki, saponiny. Preparaty zawierające oczar wirginijski w swoim składzie mają działanie przeciwbakteryjne, ściągające, antyseptyczne, co wykorzystuje się m.in. w leczeniu ran, owrzodzeń, hemoroidów. Oczar ma też właściwości uszczelniające naczynia krwionośne, przeciwzapalne i przeciwłojotokowe, dlatego też jest składnikiem kosmetyków przeznaczonych do cery trądzikowej czy naczynkowej. 

  • Tatuaż z henny dla dzieci i dorosłych – czy jest bezpieczny?

    Henna jest naturalnym barwnikiem pozyskiwanym z roślin, który wykorzystuje się w przemyśle kosmetycznym. Tatuaże z henny są popularną metodą tatuowania ciała, gdyż w przeciwieństwie do naturalnych tatuaży, znikają po kilku tygodniach bez pozostawienia śladu. Należy jednak pamiętać, że henna jest dość częstym alergenem, powodującym reakcje uczuleniowe na skórze.  

  • Blizny po ospie – jak im zapobiec? Co na nie stosować?

    Blizny po ospie – czy można im zapobiec? Co stosować, aby pozbyć się nieestetycznych dziur lub plam po ospie? Podpowiadamy, co robić, aby ich uniknąć, a także wskazujemy, które preparaty będą pomocne w ich rozjaśnieniu i spłyceniu.  

  • Niacynamid i jego właściwości – czym jest i na co pomoże?

    Niacynamid, znany również jako nikotynamid, to substancja będąca składową witaminy B3 (niacyny). Charakteryzuje się niezwykle szerokim spektrum działania. Czym jest dokładnie, jakie ma działanie i jak wykorzystać te właściwości dla swoich korzyści zdrowotnych? O tym piszemy poniżej. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij