Składniki aktywne w kosmetykach
Joanna Orzeł

Składniki aktywne w kosmetykach

Kosmetyki są produktami, których głównymi funkcjami są ochrona i/lub zmiana zewnętrznego wyglądu naszego ciała. Zgodnie z ustawą o kosmetykach z dnia 30 marca 2001 roku „Kosmetykiem jest każda substancja chemiczna lub mieszanina, przeznaczone do zewnętrznego kontaktu z ciałem człowieka: skórą, włosami, wargami, paznokciami, zewnętrznymi narządami płciowymi, zębami i błonami śluzowymi jamy ustnej, których wyłącznym lub podstawowym celem jest utrzymanie ich w czystości, pielęgnowanie, ochrona, perfumowanie, zmiana wyglądu ciała lub ulepszenie jego zapachu” .

Skład kosmetyków bywa złożony, jednak można wymienić główne komponenty lub ich grupy, które znajdziemy niemal w każdym z produktów. Zaliczamy do nich wodę, substancje emulgujące, zagęszczające czy nawilżające jak również barwniki i komponenty zapachowe. Mogą one być pochodzenia naturalnego lub wyprodukowane w wyniku zaplanowanych przemian chemicznych. Składnikami, których obecność w produktach kosmetycznych jest szczególnie podkreślana przez producentów są tak zwane składniki aktywne. 

Składniki aktywne używane w produkcji kosmetyków — czyli jakie? 

Poszukując informacji o składnikach aktywnych używanych do produkcji kosmetyków niestety nie znajdziemy jednej poprawnej definicji. Co więcej sformułowanie składnik aktywny  wydaje się być zarezerwowane dla leków i oznacza wszelkie substancje wywołujące zmiany biochemiczne i fizjologiczne w żywej tkance. Jednak w przypadku kosmetyków ich znaczna część jest skierowana do pielęgnacji martwych tkanek naszego ciała jak włosy czy zrogowaciały naskórek. W literaturze możemy znaleźć nieoficjalne definicje tego typu substancji wg których: „Składnikiem aktywnym (czynnym) kosmetyku jest substancja występująca w jego recepturze, która przy prawidłowym stosowaniu powoduje wystąpienie biochemicznych, chemicznych, fizycznych lub fizykochemicznych efektów wpływających na fizjologię i funkcjonowanie skóry, błon śluzowych i ich przydatków, włącznie z włosami i zębami, przy jednoczesnym zminimalizowaniu efektu systemowego na organizm jako całość”. Jest to definicja dość szeroka i jej interpretacja sprawia, że nawet najbardziej podstawowe składniki kosmetyków jak np. olej parafinowy mogą być zaliczane do tych aktywnych. Pojawia się zatem pytanie, dlaczego tylko niektóre komponenty kosmetyków są podkreślane przez producentów jako te aktywne? 

Sytuacja jest podobna do produktów hipoalergicznych, mianowicie jest to arbitralny wybór producentów w dużej mierze podyktowany celami marketingowymi. Nie oznacza to jednak, że podkreślone w ten sposób substancje nie mają specyficznych i pożądanych właściwości, które przyjdą nam w sukurs podczas pielęgnacji naszego ciała.    

Jako te zaliczane do składników aktywnych często podkreślane są substancje o egzotycznie brzmiących nazwach (np. wyciąg z kwiatu lotosu, masło shea czy olej z awokado), o nazwach ukrytych pod chemicznymi lub marketingowymi szyldami (np. koenzym Q10, retinol czy wszelkie prowitaminy) lub te mające nazwy kojarzące się z szeroko pojętym luksusem (np. ekstrakt z perły, kawior czy 24-karatowe złoto). 

Czy składniki aktywne używane w produkcji kosmetyków faktyczne wskazują pożądane działanie? 

Niestety nie można udzielić na to pytanie jednej prawidłowej odpowiedzi. Podchodząc do tematu w sposób naukowo-badawczy najlepiej zacząć odpowiedź od sformułowania: to zależy…”. Ze względu na to, że produkty kosmetyczne nie są objęte tak rygorystycznym nadzorem jak leki, również i składniki używane do ich produkcji są w mniejszym stopniu poddawane specjalistycznym i rzetelnym badaniom. Badania te najczęściej są realizowane przez producentów lub na ich zlecenie. Do prezentowanych wyników należy zatem podchodzić z rozwagą i rezerwą. Kolejnym aspektem jest ilość substancji określanej jako aktywna w produkcie ją zawierającym. Często substancje te zawarte są w kosmetykach w ilościach niewielkich, a czasem nawet śladowych, przez co nawet jeśli wykazują interesujące i pozytywne właściwości ich działanie na nasz organizm może być znikome lub żadne. Nie oznacza to jednak, że całkowicie powinniśmy się uodpornić na sformułowania substancja aktywna” podczas wyboru produktu przeznaczonego do pielęgnacji ciała. Dobrze jest jednak wiedzieć czego nasza skóra potrzebuje w danym momencie, czyli jakich składników aktywnych powinniśmy poszukiwać. 

Polecane dla Ciebie

Jaki dobrać składnik/składniki aktywne do problemów skóry?   

Na to pytanie można by udzielić odpowiedzi zawartej w kilku książkach. Najlepszym rozwiązaniem wydaje się być konsultacja ze specjalistą, który nie dość, że oceni potrzeby naszej skóry, to jeszcze posiada fachową wiedzę umożliwiającą wybór kosmetyku bogatego w to co dla naszych indywidualnych potrzeb będzie najodpowiedniejsze. Konsultacja z lekarzem dermatologiem, kosmetologiem lub dermokonsultantem z pewnością ułatwi nam wybór, który w dzisiejszych czasach jest niezwykle szeroki. 

Nie zapominajmy również o odpowiednim sposobie aplikowania kosmetyków, który zapewni ich najefektywniejsze działanie. Duże znaczenie w tym aspekcie ma właściwe przygotowanie powierzchni skóry jak jej oczyszczenie i wykonanie peelingu. Zapewnia to łatwiejsze wniknięcie substancji aktywnych w głąb naszej skóry.

Stosowanie kosmetyków zawierających komponenty o wysokiej biozgodności ze skórą również przybliża do osiągnięcia pozytywnych skutków pielęgnacji. Za tego typu składniki uznawane są stanowiące bazy kosmetyków naturalne produkty jak masła i oleje roślinne.  

  1. Ustawa o kosmetykach z dnia 30 marca 2001. Dziennik Ustaw 2001; nr 42 poz. 473. 
  2. D. Macioł, K. Kordus, R. Śpiewak, Kosmetyki do cery trądzikowej dostępne w drogeriach: Analiza deklarowanych składników aktywnych oraz substancji potencjalnie niebezpiecznych, Estetol Med Kosmetol 2012; 2(3): 83-88 
  3. Joanna Dylewska-Grzelakowska, Kosmetyka stosowana, WSiP, 2009 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pielęgnacja skóry z tatuażem – jak dbać o skórę z tatuażem?

    Popularność tatuaży jako trwałej ozdoby ciała człowieka nieprzerwanie rośnie. Tak jak niegdyś, trudno było spotkać osobę wytatuowaną, tak obecnie coraz rzadziej poznajemy nowe osoby, które nie mają choćby jednej, małej „dziary". Za tą powszechnością idą też jednak pewne obowiązki, a mianowicie odpowiednia higiena – jak zatem właściwie dbać o skórę pokrytą tatuażem?

  • 5 zasad pielęgnacji suchej skóry

    Najczęstszym objawem przesuszonej skóry jest nieprzyjemne uczucie ściągania i napięcia. Z czasem może pojawić się dodatkowo świąd, który znacząco zmniejsza komfort życia codziennego. Sucha skóra pozbawiona jest efektu „glow”, czyli subtelnego blasku charakterystycznego dla naskórka o prawidłowym poziomie nawilżenia i zdrowej barierze hydrolipidowej. Oto 5 zasad pielęgnacji suchej skóry.  

  • HIFU – zabieg krok po kroku. Czy da się zmniejszyć drugi podbródek w pół godziny?

    Medycyna estetyczna jest bardzo szybko rozwijającą się, wyjątkowo nowoczesną i coraz bardziej dostępną branżą z pogranicza fizjologii i kosmetologii. Służy m.in. do dbania o siebie, a tym samym poprawy samopoczucia. Z powodzeniem korzystają z niej zarówno kobiety, jak i mężczyźni. Umożliwia szybsze osiągnięcie wyznaczonych celów sylwetkowych, poprawę wizerunku, pozbycie się kompleksów lub po prostu – poprawia jakość życia. W artykule podpowiemy, jak pozbyć się drugiego podbródka, jak ujędrnić skórę na piersiach po karmieniu i co zrobić, aby skóra na szyi lub brzuchu przestała być wiotka? Oznacza to, że przyjrzymy się jednej z bardziej popularnych metod wykorzystywanych w medycynie estetycznej – HIFU.

  • Kwasy BHA a skóra – co warto wiedzieć?

    Hydroksykwasy to stosunkowo liczna grupa związków chemicznych. Wyróżniono w niej pewne podgrupy zawierające cząsteczki o podobnej budowie chemicznej i właściwościach, znane pod akronimami AHA, BHA czy PHA. W poniższym tekście przybliżamy kwasy BHA, czyli beta hydroksykwasy.

  • Co stosować na pękające pięty? Skarpetki złuszczające, kremy, peelingi, domowe sposoby

    Nadmierne rogowacenie oraz pęknięcia stóp to przypadłości, które są ściśle związane z suchością skóry, a która może wynikać z uwarunkowań genetycznych, niemniej zazwyczaj wynika z niedoborów witaminy A, picia małej ilości wody, niedoczynności układu krwionośnego czy zaburzeń metabolicznych lub hormonalnych. Jak radzić sobie z problemem pękających stóp, czy stosowanie tarek i pumeksów to na pewno dobry pomysł i czy kobiety w ciąży mogą stosować skarpetki złuszczające? 

  • Bimatoprost – co to za związek? Czy pomaga na porost włosów, rzęs i brwi?

    Bimatoprost od lat stosuje się w leczeniu jaskry. Występuje w postaci kropli do oczu przepisywanych na receptę, które po wkropleniu do worka spojówkowego obniżają ciśnienie wewnątrzgałkowe. Efektem niepożądanym stosowania bimatoprostu jest wzrost długich i gęstych rzęs oraz ich ściemnienie. Zostało to wykorzystane przez koncerny kosmetyczne do produkcji odżywek do rzęs i brwi. Jakie zatem są skutki uboczne stosowania bimatoprostu na porost włosów, rzęs i brwi? Czy w drogerii wybierać odżywki z czy bez bimatoprostu?

  • Jak się pozbyć wrastających włosków? Sposoby na czerwone kropki na nogach

    Wrastające włoski to problem, który dotyczy skóry nóg, pach czy okolic bikini i może pojawić po depilacji maszynką, woskiem, a także depilatorem. Która z metod radzenia sobie z problemem wrastających włosów jest najbardziej skuteczna, dlaczego nie wolno podrażniać np. zaczerwienień skórnych? Jak zapobiegać wrastaniu się włosków?

  • Jak dbać o skórę twarzy w słoneczne dni? Z których kosmetyków warto zrezygnować? Porady kosmetologa

    Skóra jest narażona na działanie promieniowania ultrafioletowego przez cały rok, niemniej najbardziej podczas miesięcy letnich. Promieniowanie UV i wysoka temperatura sprawiają, że skóra znacznie szybciej traci prawidłowe nawilżenie, co prowadzi do zaburzenia bariery hydro-lipidowej. Ponadto szybciej ulega procesom fotostarzenia, co sprzyja powstawaniu zmarszczek. Jak dbać o skórę latem czy będąc na wakacjach? 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij