×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Rozwój dziecka – 1. miesiąc po porodzie

Pierwszy miesiąc życia jest dla noworodka czasem zmian i adaptacji do nowych warunków. Życie poza macicą matki różni się znacznie od życia płodowego. Ten moment jest niezwykle istotny, a nasze poczynania już od narodzin mają wpływ na przyszłe zdrowie i życie dziecka.  

Po porodzie — naturalnym czy też cięciu cesarskim — dziecko powinno być położone w ramiona matki. Czas spędzony bezpośrednio po porodzie na brzuchu mamy jest nazywany kangurowaniem. Zgodnie ze Standardem Opieki Okołoporodowej kontakt skóra do skóry, czyli kangurowanie, powinno trwać nieprzerwanie przez 2 godziny, o ile stan dziecka i matki to umożliwiają.  

Jeśli poród ukończył się poprzez cięcie cesarskie, noworodek może trafić w ramiona matki z opóźnieniem. Kangurowanie na czas trwania operacji może przejąć ojciec. Dzięki fizycznej bliskości noworodek jest kolonizowany przez dobroczynne bakterie ze skóry matki (albo taty), wyrównuje się oddech po porodzie, a ciało się ogrzewa. Słysząc bicie serca, maluch się uspokaja.  

Liczne badania tematu dowodzą, iż kangurowanie działa korzystnie również na kobiety, zmniejszając ryzyko depresji poporodowej i zwiększając szansę na długie karmienie piersią. Pierwszy kontakt po porodzie warunkuje kolonizację przewodu pokarmowego korzystnymi bakteriami, co wpływa na prawidłowy rozwój w kolejnych miesiącach życia. Badania naukowe dowodzą, że flora jelitowa dziecka urodzonego drogami natury i karmionego wyłącznie piersią znacznie różni się od ubogiej flory dzieci urodzonych poprzez cięcie cesarskie i karmionych mieszankami.  

Wzrost i waga dziecka w 1. miesiącu po porodzie 

Noworodek, którego można podręcznikowo określić jako dziecko na etapie rozwoju od narodzin do 28. dnia życia, powinien przybierać na masie ciała w pierwszym miesiącu 26-31 g na dobę. Należy pamiętać, że dzieci karmione mlekiem matki mogą przybierać na wadze znacznie więcej. Pierwszy miesiąc jest bardzo dynamiczny, jeśli chodzi o masę ciała noworodka. Przy czym miejmy na uwadze, że w pierwszych dniach po porodzie dziecko może stracić ok. 8-10% masy urodzeniowej. Ubytek masy ciała jest związany z oddaniem przez dziecko pierwszego stolca, czyli smółki, utratą wody przez oddychanie czy oczyszczaniem dróg oddechowych i układu pokarmowego z płynu owodniowego.

Noworodek po utracie masy ciała powinien w ciągu pierwszych dwóch tygodni odzyskać masę urodzeniową,  a po drugim tygodniu życia należy liczyć przyrosty ciała powyżej 26 g na dobę. 

Co się zmienia? – 1. miesiąc życia

Noworodki adaptują się do życia poza łonem matki, w związku z czym stwierdza się na tym etapie pewne stany przejściowe, które są formą adaptacji młodego organizmu i nie wymagają postępowania leczniczego. Zalicza się do nich: fizjologiczną żółtaczkę, podwyższoną temperaturę ciała, odczyny ciążowe, zmiany skórne, stolce przejściowe.     

Jak wspierać rozwój maluszka w 1. miesiącu życia? 

Dziecko w pierwszym miesiącu życia potrzebuje ramion rodziców i pokarmu mamy. Będąc w łonie matki, słyszy jej serce, ma stałą temperaturę otoczenia, nie czuje głodu, ponieważ jest odżywiane poprzez łożysko. Po porodzie noworodek może bardzo domagać się uwagi rodziców, co często jest mylone z głodem. Nie zawsze jednak przyczyną płaczu jest brak sytości — czasem dziecku potrzebna jest wyłącznie bliskość. Jedynym pewnym wyznacznikiem, czy dziecko jest najedzone, są przyrosty masy ciała ocenione za pomocą wagi.  

Co może jeść dziecko w 1. miesiącu życia? 

Zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) każde dziecko, niezależnie od tego, w jakim jest stanie zdrowia, jako pierwszy powinno otrzymać pokarm matki lub pokarm innej kobiety z banku mleka kobiecego. Pierwsze krople pokarmu kobiecego, tzw. siara, zawierają przeciwciała z grupy sIgA, które działają ochronnie na układ oddechowy i pokarmowy noworodka. Ważne jest, aby w organizmie dziecka jako pierwsze skolonizowały się dobroczynne bakterie mleka kobiecego. 

Wyłączne karmienie piersią jest zalecane jako schemat prawidłowego żywienia noworodków. Jeżeli dziecko straci na masie ciała powyżej 10% masy urodzeniowej, jest to wskazaniem do dokarmiania. W pierwszej kolejności należy dokarmiać mlekiem pozyskanym ze stymulacji piersi laktatorem, a w drugiej kolejności mieszkanką sztuczną. O dokarmieniu sztucznym zawsze powinien zdecydować lekarz prowadzący dziecko.  

Wizyta u pediatry – 1. miesiąc życia 

Warto zgłosić dziecko do poradni Podstawowej Opieki Zdrowotnej. Rodzicom przysługuje wizyta położnej w domu — wizyta patronażowa. Położna środowiskowa na wizycie edukuje, wspiera przy pielęgnacji dziecka, pomaga przy karmieniu piersią. W pierwszym miesiącu życia dziecko powinien też zbadać pediatra. Ważne jest, aby rodzice pamiętali, że noworodek jest również obywatelem, i dziecko należy zarejestrować w urzędzie stanu cywilnego. 

Co może zaniepokoić w 1. miesiącu życia dziecka? 

We wczesnym okresie rozwoju zaniepokoić rodziców powinna nagła zmiana zachowania dziecka. Jeśli dziecko zrobi się apatyczne bądź pobudzone bardziej niż wcześniej, należy to skonsultować z lekarzem. Maluchy powinny regularnie jeść, zarówno w dzień, jak i w nocy. Jeśli dziecko odmawia jedzenia z piersi bądź z butelki, należy zasięgnąć rady u położnej środowiskowej.

Przy podwyższonej temperaturze ciała — powyżej 39 stopni Celsjusza — która utrzymuje się po pierwszym tygodniu życia, należy skonsultować stan dziecka z lekarzem. Nie należy podawać noworodkowi żadnych leków przeciwbólowych czy przeciwgorączkowych bez konsultacji ze specjalistą. 

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  • A. Kordek, Stany przejściowe u noworodka — co to takiego?, Pediatria po dyplomie, Medycyna Praktyczna, 2016/01 
  • I. Jańczewska, Znaczenie kolonizacji bakteryjnej przewodu pokarmowego noworodków donoszonych urodzonych drogą cięcia cesarskiego, Annales Academiae Medicae 2014/44, 99-104.  
  • H. Szajewska, A. Horvath, A. Rybak, P. Socha, Karmienie piersią. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Gastrologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci [online], http://www.kobiety.med.pl/cnol/images/cnol/Publikacje/karmienie_piersia.pdf, [dostęp:] 14.03.2019. 
  • Rozporządzenie ministra zdrowia z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej, Dz.U. poz. 1756 [online], http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20180001756/O/D20181756.pdf, [dostęp:] 14.03.2019. 

Podziel się: