Skaleczenia i stłuczenia. Pierwsza pomoc
Krzysztof Słomiak

Skaleczenia i stłuczenia. Pierwsza pomoc

Przysłowia są skarbnicą wiedzy. Wypadki chodzą po ludziach. Nie śmiej się dziadku, z cudzego wypadku. Wypadek to dziwna rzecz. Nigdy go nie ma, dopóki się nie wydarzy. Niestety wszystkie z nich są prawdziwe i mówią o tym, że wypadki mogą się nam po prostu przydarzyć. Czy to w domu, w pracy, w szkole, w samochodzie czy na rowerze, każdy z nas przynajmniej raz w życiu się skaleczył lub nabił sobie guza. Takie rzeczy są normalne. Ważne jest jednak, żeby również zgodnie z przysłowiem zachować zimną krew i wiedzieć co robić w takich sytuacjach. Szybkie i prawidłowe działanie, daje szanse na złagodzenie czy to krwawienia czy bólu po to, aby podjąć skuteczną akcję ratunkową.

Skaleczenia „małe”

Skaleczenie to każde przerwanie ciągłości tkanki skórnej. Może powstać na skutek czynników mechanicznych, fizycznych, chemicznych lub biologicznych. W przypadku prostych skaleczeń, gdzie miejsce powstania rany jest relatywnie słabo ukrwione, a rana niewielka bez obfitego krwawienia oraz dość płytka, ważne jest, aby odpowiednio zdezynfekować ranę. Warto ją dokładnie obejrzeć, przy odpowiednim świetle, po to, aby sprawdzić czy w ranie nie zostały fragmenty szkła, piachu czy innych ciał obcych i zanieczyszczeń. Zranione miejsce można opłukać pod zimną wodą, starając się wypłukać z rany zanieczyszczenia. W ranie nie wolno dłubać igłami, wyciągać głęboko wbitych ciał obcych itp. W takim przypadku i potrzebie powinniśmy niezwłocznie odwiedzić lekarza. Po oczyszczeniu rany przy użyciu wody należy ją osuszyć sterylną gazą. Przyłożenie gazy do rany częściowo zatamuje krwawienie. Następnie ranę należy zdezynfekować wodą utlenioną lub innym preparatem dezynfekcyjnym. Zalecana jest woda utleniona, gdyż nie wysusza tkanek, co czynią preparaty na bazie alkoholu. Po dezynfekcji należy nakleić plaster z opatrunkiem. Z jednej strony osłoni on ranę przez zanieczyszczeniami i zbrudzeniem, z drugiej pozwoli on zbliżyć do siebie brzegi rany, w celu efektywniejszego i szybszego gojenia.

Należy pamiętać, iż prawidłowe oczyszczanie ran pozwala usunąć z nich wszelkie zanieczyszczenia i bakterie, które mogą potem utrudniać proces gojenia się.

Skaleczenia „duże”

Jeśli ocenimy, że skaleczenie jest poważne, nie jesteśmy w stanie zatamować krwawienia, rana jest rozległa, głęboka, w ranie tkwi ciało obce lub rana jest bardzo zabrudzona ziemią lub powstała na skutek pogryzienia przez zwierzę, należy do rany przyłożyć gazę (w skrajnych przypadkach tamować czym się da) oraz niezwłocznie udać się do lekarza lub zadzwonić na pogotowie. Możliwe, że konieczne będzie podanie szczepionki przeciw wściekliźnie lub tężcowi. Urazy takie mogą zagrażać życiu i są niezwykle niebezpieczne. Lekarz lub ratownik medyczny na pewno, będzie lepszym specjalistą, aby poradzić sobie z ciałem obcym czy poważnym krwotokiem.

Stłuczenia

Komu z nas nie zdarzyło się wywrócić? Uderzyć się w róg szafy albo stuknąć głową w niską futrynę czy strop? Siła uderzenia powoduje, że naczynia krwionośne, w szczególności te cienkościenne (tzw. naczynia włosowate) zostają uszkodzone. Pojawia się miejscowy wylew, przekrwienie, siniak. Takie podskórne krwawienie powoduje lekki miejscowy obrzęk i odczuwalny jest ból. Kolor wynaczynienia zmienia się z czasem, co jest skutkiem rozkładu hemoglobiny: od silnie czerwonego w momencie uderzenia, przez fioletowy, aż do koloru żółtego, po całkowity zanik i przywrócenie normalnego koloru skóry.

Aby złagodzić skutki stłuczenia odruchowo chwytamy się zimnego. Miejsce urazu jest rozpalone, czasami wręcz gorące, więc przeciwdziałamy zimnem.

Do stłuczonego miejsca należy przyłożyć zimny okład. Zimno obkurcza naczynia krwionośne, podskórne krwawienie zmniejsza się, a ból łagodnieje. Worek z lodem najlepiej obłożyć ręcznikiem, żeby nie spowodować odmrożeń. Po 10 minutach przykładania lodu należy zrobić 10 minut przerwy.

W sporcie często używa się też preparatów w aerozolach, które chłodnym strumieniem chłodzą stłuczone miejsca (Aerozole typu Ice). Kolejnego dnia można zastosować preparaty z arniki, zawierające wyciągi z kasztanowca, escynę czy heparynę. Związki te rozszerzają naczynia przez co siniak będzie wchłaniał się szybciej. Bardzo niebezpieczne są rozległe urazy. Jeśli ich powierzchnia jest bardzo duża, należy zgłosić się do lekarza. Nasza wątroba może nie poradzić sobie z metabolizowaniem zbyt dużej ilości hemoglobiny, dlatego będzie potrzebna pomoc specjalisty. Dodatkowo, jeśli stłuczenie dotyczy twarzy i szyi (silne uderzenie w głowę) zalecałbym zawsze kontakt z lekarzem, aby sprawdzić, czy nie doszło do wstrząsu mózgu lub wylewu do gałki ocznej. Ból głowy, oczu, zawroty, omdlenia i wszystkie niepokojące objawy wskazują, że pomoc specjalisty jest potrzebna.

W przypadku dzieci i osób starszych zalecałbym większą czujność w przypadku skaleczeń i stłuczeń. Ich układy naprawcze i odpornościowe nie są tak sprawne jak u osób w dorosłych. 

Każde postępowanie zaradcze zależy od tego co się wydarzyło. W przypadku skaleczeń dąży się do przywrócenia ciągłości tkanki oraz uprzedniego oczyszczenia rany, aby nie doprowadzić do zakażeń. W przypadku stłuczeń pierwszym krokiem jest złagodzenie bólu w miejscu, gdzie doszło do uszkodzenia.

Ważne jest, aby zachować trzeźwość umysłu. Jeśli mdlejemy w takich przypadkach (np. na widok krwi) należy poprosić o pomoc innej osoby. Nie można się tego wstydzić, bo chodzi przecież o skuteczną pomoc drugiemu człowiekowi lub samemu sobie.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ból stopy – przyczyny, leczenie, ćwiczenia na ból śródstopia

    Ból stopy to dolegliwość, która może mieć rozmaite przyczyny. Ból stóp może pojawić się po intensywnym wysiłku fizycznym, wielogodzinnej pracy w pozycji stojącej, ale także jako objaw poważnych chorób, takich jak cukrzyca, dna moczanowa czy nerwiak Mortona. Sprawdź, jak diagnozuje się ból stóp, jak wygląda leczenie? Poznaj ćwiczenia na bolące stopy.

  • Flegma w gardle i drogach oddechowych – domowe sposoby na spływającą wydzielinę z nosa i zatok

    Flegma to lepka, gęsta, zalegająca wydzielina, zazwyczaj w kolorze żółtym bądź zielonym, niekiedy białym. Spływanie śluzu z zatok czy nosa powoduje dyskomfort i utrudnia codzienne funkcjonowanie, może wywoływać także chrypkę. Weźmy jednak pod uwagę to, że produkcja flegmy jest cechą fizjologiczną organizmu i jej ilość może ulec zwiększeniu na skutek np. zimnego powietrza.

  • Ból pięty – jakie mogą być przyczyny bolącej pięty i jak leczy się bóle pięt?

    Ból pięty pojawiający się podczas chodzenia lub spoczynku może świadczyć o poważnym schorzeniu, np. o chorobie Haglunda czy podagrze. Ból pięty, kłucie pięty czy pieczenie nie zawsze musi jednak oznaczać chorobę. Wzrastające obciążenie spowodowane dużym przyrostem masy ciała również może powodować bóle pięt – może powstawać np. u kobiet w ciąży. Sprawdź, jakie jeszcze mogą być przyczyny bolącej pięty, jakie są metody leczenia i domowe sposoby na ból w pięcie.

  • Ból brzucha z lewej strony – co może oznaczać?

    Ból brzucha po lewej stronie może być wywołany przez chwilową niedyspozycję, ale jest także objawem poważnych chorób układu pokarmowego czy moczowego. Jakim schorzeniom towarzyszy? 

  • Mioklonie – przyczyny i leczenie mimowolnych skurczów mięśni

    Mioklonie (zrywania mięśniowe) to niekontrolowane, intensywne skurcze mięśni. Mogą one obejmować jeden mięsień, grupę mięśni, kończynę, a nawet cały tułów. Przyczyn powstawania mioklonii jest wiele, niektóre mimowolne ruchy są fizjologiczne (np. mioklonie przysenne, czyli szarpnięcia ciała podczas zasypiania) i nie wymagają leczenia, inne mogą oznaczać poważne schorzenia, takie jak zaburzenia metaboliczne, padaczkę czy zatrucie metalami ciężkimi. Wszystkie niekontrolowane skurcze mięśni wymagają konsultacji ze specjalistą.

  • Domowe sposoby na zaparcia – jak szybko i skutecznie poradzić sobie z problemami z wypróżnianiem? Zioła i leki na zaparcia

    Domowe sposoby na zaparcia, nazywane potocznie zatwardzeniem, obejmują przede wszystkim zmianę stylu życia – włączenie do diety większej ilości produktów zawierających błonnik, wypijanie większej ilości płynów oraz regularną aktywność fizyczną. Na problemy z wypróżnianiem można także zastosować preparaty ziołowe mające właściwości przeczyszczające (np. liście senesu, kłącze rzewienia). Wśród leków bez recepty na zaparcia znajdują się natomiast środki: pęczniejące (np. siemię lniane), osmotyczne (np. laktuloza), zmiękczające (np. glicerol) oraz drażniące (np. olej rycynowy).

  • Nadmierne i częste gazy jelitowe – co robić?

    Choć produkcja gazów w jelitach to proces naturalny, ich nadmierne powstawanie nastręcza wielu trudności. Wzdęty i obolały brzuch oraz uczucie dyskomfortu są nieodłącznymi towarzyszami zwiększonej ilości gazów jelitowych. Czy ich nadmierne powstawanie może oznaczać chorobę? Jak skutecznie zapobiegać zbyt wielkiej produkcji gazów w jelitach?  

  • Suchość gardła – czym i jak nawilżać gardło?

    Suchość gardła może być spowodowana wieloma przyczynami. Zwykle pojawia się podczas infekcji, a także w wyniku odwodnienia, palenia papierosów, nadwyrężenia narządu głosu czy spania z otwartymi ustami. Uczucie suchego gardła dotyczy zarówno dzieci, jak i osób dorosłych. Jak i czym nawilżać gardło? Czego warto unikać, gdy czujemy suchość w gardle?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij