Amnezja - objawy, przyczyny i leczenie
Anna Posmykiewicz

Amnezja - objawy, przyczyny i leczenie

Amnezja jest jednym z rodzajów zaburzeń pamięci. W jej przebiegu pacjent może mieć problem z zapamiętywaniem nowych informacji, ale problem może też polegać na niemożności przypominania sobie informacji przez pacjenta posiadanych już wcześniej.

Jakie mogą być przyczyny amnezji?

Najczęstszym czynnikiem, który doprowadza u pacjenta do powstania amnezji, jest uraz głowy. Zwykle uraz taki musi być dość silny (np. na skutek wypadku komunikacyjnego lub też upadku z dużej wysokości), aby doprowadzić do powstania u pacjenta niepamięci. Zdarza się jednak czasami, że nawet niewielki i niezbyt mocno nasilony uraz doprowadzi do takiego stanu rzeczy. Do powstania amnezji doprowadzają zazwyczaj urazy, które dotyczą tych części mózgu, które są szczególnie zaangażowane w procesy związane z zapamiętywaniem. Należy jednak pamiętać również o tym, że to niekoniecznie uraz musi doprowadzić do rozwoju amnezji. Za powstanie niepamięci mogą też być bowiem odpowiedzialne zupełnie inne procesy, które wywołują uszkodzenie tkanki nerwowej w mózgu.

Jakie mogą być inne, poza urazem głowy, przyczyny amnezji?

Do powstania u pacjenta niepamięci mogą też przyczynić się różnego rodzaju zapalenia mózgu oraz guzy ośrodkowego układu nerwowego. Ponadto, do wywołania amnezji może też doprowadzić uszkodzenie mózgu na skutek toksycznego działania na tkankę nerwową różnych szkodliwych substancji i toksyn, w tym alkoholu, jak również niedotlenienie tkanki nerwowej oraz różnego rodzaju choroby neurodegeneracyjne.

Zdarzają się też sytuacje, w których u pacjenta dochodzi do powstania amnezji psychogennej. Do jej rozwoju może dojść na skutek bardzo ciężkich zdarzeń, z którymi psychika człowieka nie jest w stanie poradzić sobie w inny sposób, a jedynie przez zupełne wyparcie ich z pamięci. 

Jakie rodzaje amnezji można wyróżnić?

Przede wszystkim amnezje można podzielić na amnezje organiczną i psychogenną. Amnezja psychogenna to ten rodzaj niepamięci, który powstaje na skutek wypierania przez pacjenta bardzo ciężkich zdarzeń ze swojego życia, z którymi w inny sposób nie jest on w stanie sobie poradzić, a jedyną metodą na poradzenie sobie z sytuacją jest wyrzucenie z pamięci przykrych wspomnień.

Amnezja organiczna powstaje natomiast na skutek zmian, które zachodzą w tkance mózgowej.

Jednym z rodzajów amnezji organicznej jest amnezja wsteczna. W jej przypadku pacjent traci pamięć dotycząca zdarzeń, które miały miejsce w jego przeszłości. Zakres tej niepamięci jest bardzo różnorodny, czasami jest to tylko fragment wspomnień z okresu bezpośrednio poprzedzającego przyczynę, która doprowadziła do powstania amnezji, a czasami zakres niepamięci obejmuje dużo większy zakres czasu, czasami nawet może dotyczyć on dzieciństwa pacjenta. Kolejnym rodzajem amnezji organicznej jest amnezja następcza. W jej przypadku pacjenci mają również zaburzenia pamięci, jednak nie dotyczą one okresu przeszłości (chorzy bowiem mogą doskonale pamiętać wydarzenia sprzed kilkunastu lat), a nie mogą w żaden sposób zapamiętać zdarzeń, które zachodzą w danej chwili, nie są w stanie miedzy innymi powiedzieć, z kim przed chwilą rozmawiali i co jedli na obiad. Może zdarzyć się również, że u jednego pacjenta w tym samym czasie wystąpią jednocześnie dwa rodzaje amnezji, czyli niepamięć wsteczna i niepamięć następcza. 

W jaki sposób diagnozuje się amnezje?

W przypadku pacjenta, u którego amnezja pojawiła się po urazie głowy, postawienie rozpoznania jest bardzo proste, bowiem wiadomo, że to właśnie uraz głowy przyczynił się do wystąpienia u chorego niepamięci. Jednak jeśli pojawieniu się u pacjenta amnezji nie towarzyszy uraz głowy, wtedy diagnostyka jest nieco bardziej skomplikowana. Przede wszystkim pacjent musi zostać poddany dokładnej diagnostyce obrazowej głowy, przede wszystkim powinien mieć zrobiony rezonans magnetyczny lub też tomografie komputerową głowy. Dzięki tym badaniom będzie miedzy innymi można potwierdzić lub wykluczyć obecność guza mózgu czy też innej przyczyny organicznej, która doprowadziła do rozwoju amnezji. Ponadto, u każdego pacjenta, u którego doszło do wystąpienia amnezji, należy też wykluczyć istnienie ewentualnych zaburzeń otępiennych. Należy zatem stwierdzić, czy u pacjenta poza zaburzeniami pamięci, pojawiają się również inne charakterystyczne dla zespołów otępiennych zaburzenia funkcji poznawczych. Aby to stwierdzić, należy wykonać szereg specjalnych testów, miedzy innymi jest to test zegara, jak również skonsultować pacjenta z lekarzem specjalista psychiatrii. 

Jak leczy się amnezje?

Stosunkowo często zdarza się, że amnezja nie wymaga w ogóle żadnego leczenia. Ma to miejsce zwłaszcza u pacjentów, którzy doznali amnezji po urazie głowy. W takiej sytuacji, bardzo często po upływie różnie długiego czasu, objawy amnezji cofają się u pacjenta samoistnie i pacjentowi wraca normalna pamięć. W sytuacji, kiedy przyczyną amnezji są zmiany organiczne w mózgu, zachodzi potrzeba w pierwszej kolejności usunięcia przyczyny, która doprowadziła do powstania niepamięci. Po usunięciu tej przyczyny bardzo często objawy amnezji również ulegają cofnięciu. Są jednak sytuacje, w których pacjent cierpi z powodu niepamięci znacznie dłużej. Nie ma niestety leku, który w cudowny sposób przywróciłby pacjentowi pamięć, jednak istnieje szereg zajęć terapeutycznych, które mają za zadanie przyczynić  się do tego, aby pacjent stopniowo zaczął odzyskiwać swoje wspomnienia. Czasami terapia ma postać indywidualnych spotkań pacjenta z terapeutą, czasami jednak lepsza dla pacjenta bywa terapia grupowa, gdzie wszyscy mają podobne problemy jak on. Taka terapia zwykle wymaga dość dużo czasu, jednak zazwyczaj okazuje się ona skuteczna. W czasie zajęć terapeutycznych pacjenci uczeni są różnych technik, dzięki którym najłatwiej im będzie zapamiętywać nowe informacje, jak również terapeuta podejmuje próby przypomnienia pacjentowi niektórych wydarzeń z jego przeszłości. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Brak apetytu u dorosłych – co robić, gdy nie mamy ochoty jeść?

    Skutki uboczne leków, depresja, anoreksja, wysoki poziom stresu, ale i też następstwo zmniejszenia się percepcji węchu i smaku postępującego wraz z wiekiem. Często też pierwszy objaw poważnej choroby. Przyczyn braku apetytu może być naprawdę wiele. Jak poprawić apetyt? Co jeść, gdy brakuje smaku przez dłuższy czas? Czy istnieją skuteczne leki zwiększające łaknienie? 

  • Bolesne miesiączki – przyczyny, diagnostyka i leczenie bólu podczas okresu

    Bolesne miesiączki to problem wielu kobiet w wieku rozrodczym. Ból podczas menstruacji może mieć charakter pierwotny, pojawia się wówczas u młodych kobiet (do dwóch lat od pierwszego krwawienia) i towarzyszy im często aż do okresu przekwitania. Może być także wtórny, czyli wywołany stanami chorobowymi. Dolegliwości bólowe podczas miesiączki mogą być spowodowane występowaniem endometriozy, mięśniaków macicy czy torbieli jajników. Kiedy należy wykonać badania? Jak sobie radzić z bolesnymi miesiączkami?

  • Ból ręki – przyczyny, diagnostyka, leczenie, rehabilitacja bólu ręki

    Ból ręki może mieć różne przyczyny. Może być zarówno skutkiem urazu, np. skręcenia czy złamania, jak i chorób, takich jak zespół cieśni nadgarstka, zespół de Quervaina czy schorzenia o podłożu reumatycznym. Jak wygląda diagnostyka bólu ręki? Jak przebiega fizjoterapia przy bólu rąk?

  • Kołatanie serca – przyczyny, diagnostyka, leczenie palpitacji serca

    Kołatanie w klatce piersiowej opisywane jest przez pacjentów jako mocne lub niemiarowe bicie serca, znacząco różniące się od wcześniejszej pracy tego mięśnia. Palpitacja wywołuje niepokój i skłania do konsultacji lekarskiej. Co tak na prawdę kryje się pod pojęciem kołatania serca?

  • Wirusowe zapalenie gardła – objawy i leczenie. Domowe sposoby na zapalenie gardła o podłożu wirusowym

    Wirusowe zapalenie gardła najczęściej objawia się bólem gardła w momencie przełykania, podwyższoną temperaturą ciała, mogą pojawić się również katar, kaszel, bóle głowy. Infekcje gardła o podłożu wirusowym leczy się objawowo, stosując różnego rodzaju miejscowo działające preparaty przeciwbólowe w postaci tabletek do ssania czy aerozoli, a także leki przeciwgorączkowe i przeciwzapalne. 

  • Wielomocz (poliuria) – co oznacza i w jakich chorobach może się pojawić? Diagnostyka i leczenie poliurii

    Równowaga płynowa jest kontrolowana przez proces przyjmowania płynów, perfuzji nerek, filtracji kłębuszkowej i resorpcji wody w cewkach zbiorczych nerek. Przyjmowane płyny zwiększają objętość krążącej krwi, a to wzmaga perfuzję nerek i filtrację w kłębuszkach oraz zwiększone wydalanie moczu. Proces ten hamowany jest przez hormon antydiuretyczny (wazopresynę, ADH), wydzielany przez podwzgórze i uwalniany przez przysadkę mózgową. ADH zwiększa resorpcję (wchłanianie) wody w kanalikach zbiorczych nerek, zmniejszając ilość wydalanego moczu. Jeśli dochodzi do zaburzeń np. w wydzielaniu wazopresyny, może pojawić się wielomocz. Czym dokładnie jest poliuria? 

  • Nadmierne pragnienie (polidypsja) – co może oznaczać? Przyczyny i leczenie polidypsji

    Uczucie pragnienia jest subiektywnym odczuciem potrzeby pobierania płynów. Może być ono zmniejszone (w stanach uszkodzenia ośrodka pragnienia w podwzgórzu) lub – częściej – zwiększone. Wzmożone pragnienie (polidypsja) najczęściej idzie w parze z nadmiernym wydzielaniem moczu (poliurią). Zwiększona utrata płynów ustrojowych może odbywać się nie tylko przez nerki, ale także przez skórę (obfite poty), przewód pokarmowy (wymioty, biegunka) lub płuca (gorączka). Pragnienie bywa fizjologiczną reakcją na zwiększoną utratę wody z organizmu, jednak nadmierne jest niemal zawsze objawem chorobowym. 

  • Wypadnięcie dysku – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia

    Każdy krążek międzykręgowy kręgosłupa jest zbudowany z dwóch części: miękkiej, galaretowatej części wewnętrznej – jądra miażdżystego i twardego pierścienia włóknistego znajdującego się na zewnętrz. Uraz lub przeciążenie mogą spowodować, że wewnętrzna część krążka wysunie się poza pierścień, nazywa się to wypadnięciem dysku. Jakie objawy powoduje przepuklina krążka międzykręgowego, czyli wypadający dysk?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij